Analiz

Türkiye ile Fransa, Paris'te savunma yol haritası imzaladı

Türkiye ile Fransa, 2 Ekim 2026'da Paris'te bir savunma iş birliği yol haritası imzaladı. 8 Ekim'de hava savunması, istihbarat paylaşımı, ortak tatbikat ve sanayi teması sayıldı. İki ülke son on yılda Libya, Doğu Akdeniz ve Afrika'da karşı karşıya geldi; Fransa'nın Yunanistan ile ittifakı ve 2020'de duran SAMP/T projesi ilişkileri gerdi. 2026'da Safran–Baykar ortaklığı ve NATO zirvesindeki liderler görüşmesiyle yakınlaşma hızlandı. Metin yayımlanmadı; ilk toplantı son çeyrekte.

Türkiye ile Fransa, Paris'te savunma yol haritası imzaladı

Türkiye ile Fransa, Paris'te savunma yol haritası imzaladı

Libya, Doğu Akdeniz ve SAMP/T'de ayrıştıkları yılların ardından iki ülke düzenli savunma temasına geçiyor. Belgenin metni yayımlanmadı.

Türkiye ile Fransa, 2 Ekim 2026'da Paris'te bir savunma iş birliği yol haritası imzaladı. İmza, Millî Savunma Bakanlığı heyetinin Fransa Savunma Bakanlığı ile yaptığı görüşmelerin sonunda atıldı. Bakanlık imzayı 3 Ekim'de duyurdu.

Fransız tarafı, görüşmenin Ukrayna'daki savaş ve Orta Doğu'daki gerilim sürerken yapıldığını yazdı. İki ülke değerlendirmesini paylaştı ve örtüşen konuları aradı. Ankara belgeye Savunma İş Birliği Yol Haritası, Paris teknik yol haritası adını verdi. Uygulama, iki ülke ilişkilerinin genel çerçevesi içinde yürüyecek.

3 Ekim duyurusuna göre imza, liderlerin son dönemdeki karşılıklı olumlu mesajlarını savunma alanında somut bir adıma dönüştürdü. Düzenli temasla stratejik diyaloğun güçlendirilmesi ve iş birliğinin karşılıklı fayda üzerine ilerletilmesi hedefleniyor.

8 Ekim'de sayılan başlıklar

İçerik, 8 Ekim'de Gölcük'teki haftalık basın bilgilendirmesinde açıklandı. Sözcü Tuğamiral Zeki Aktürk'e göre amaç, ilişkileri karşılıklı çıkar temelinde geliştirmek ve mevcut iş birliğini daha düzenli bir yapıya oturtmak.

Belge, düzenli istişareyi, hibrit tehditlerle mücadeleyi, istihbarat paylaşımını, hava savunmasında daha yakın iş birliğini ve sistemlerin birlikte çalışmasını öngörüyor. Üçüncü ülkelerdeki eğitim ve kapasite işinin birlikte yürütülmesi planlanıyor. Ortak eğitim, harp akademileri arasında personel değişimi, liman ziyaretleri ve kara, deniz ile hava unsurlarının katıldığı ortak tatbikat hedefleniyor. Savunma sanayiinde ortak proje, bilgi ve teknoloji paylaşımı ve şirketler arası temas amaçlanıyor. Bakanlık, karşılıklı güvenin de güçleneceğini değerlendiriyor.

Ayrı durulan sahalar

İki ülke son on yılın büyük bölümünde farklı cephelerde durdu. Libya'da Türkiye, Trablus'taki Birleşmiş Milletler'in tanıdığı hükümeti destekledi. Fransa, Türkiye'yi silah ambargosunu ihlal etmekle suçladı. Ankara suçlamayı reddetti. Suriye'nin kuzeyi ve Doğu Akdeniz'deki deniz yetki alanları da anlaşmazlık başlıklarındandı.

En sert an 10 Haziran 2020'de Libya açıklarında yaşandı. Fransa, NATO'nun Akdeniz'deki Sea Guardian deniz güvenlik görevinde bulunan Courbet firkateyninin, Türk savaş gemilerinin eşlik ettiği bir yük gemisine yaklaşırken Türk atış kontrol radarıyla üç kez kilitlendiğini açıkladı. Türkiye iddiayı reddetti. Paris Büyükelçisi, saldırgan davranan tarafın Fransız gemisi olduğunu söyledi. NATO incelemesinin ardından Fransa göreve katılımını geçici olarak askıya aldı.

Yunanistan bu tablonun ikinci ayağı oldu. Atina 2021'de Fransa ile karşılıklı yardım maddesi içeren bir stratejik ortaklık imzaladı, 24 Rafale ve dört Belharra firkateyni satın aldı. Anlaşma Nisan 2026'da beş yıl uzatıldı ve kendiliğinden yenilenir hâle geldi. Yunanistan'da, yol haritasının Türkiye'nin hava savunmasını güçlendirebileceği yazıldı.

Afrika'da ayrışma daha sessiz yürüdü. Fransa, 2022 ve 2023'te Mali, Burkina Faso ve Nijer'deki askerî yönetimlerin talebiyle bu ülkelerden çekildi. Türkiye aynı dönemde bölgeye insansız hava aracı ve askerî eğitim sundu. Mali, Bamako'daki savunma fuarında Bayraktar TB2 alımı için anlaşma imzaladı. Üçüncü ülkelerde eğitim maddesinin hangi ülkeleri kapsadığı açıklanmadı.

Yarım kalan SAMP/T

Türkiye, Fransa ve İtalya 2017'de uzun menzilli hava ve füze savunması için niyet beyanı imzaladı. Ocak 2018'de ASELSAN ve Roketsan, Fransız-İtalyan Eurosam ile SAMP/T üzerine 18 aylık bir proje tanımlama sözleşmesi imzaladı. Dönemin Savunma Sanayii Başkanı İsmail Demir'e göre Fransa, Ocak 2020'de Türkiye'nin Suriye'deki harekâtlarını gerekçe göstererek süreci durdurdu.

Türkiye talebini sonraki yıllarda tekrarladı. 2026'da İran'dan Türkiye yönüne atılan füzelerin NATO sistemleriyle önlenmesi, SAMP/T'yi yeniden gündeme getirdi. Temmuz 2026'da Fransa'nın satışa yönelik itirazını yumuşattığı yazıldı. Fransa Cumhurbaşkanlığı haberde önemli yanlışlıklar bulunduğunu söyleyerek bilgiyi doğrulamadı. Yol haritası SAMP/T'nin adını anmıyor.

2026'da aynı masaya dönüş

Mayıs'ta İstanbul'daki SAHA fuarında Safran ile Baykar, Euroflir elektro-optik sisteminin TB2'ye takılmasını da kapsayan bir ortaklık imzaladı. Temmuz'da Ankara'daki NATO zirvesinde iki ülkenin liderleri görüştü. Fransa Cumhurbaşkanı görüşmenin yapıcı geçtiğini ve savunmanın da ele alındığını söyledi. Aynı açıklamada Avrupa'nın savunmada kendi çözümlerini geliştirdiğini vurguladı. 3 Ekim'deki olumlu mesajlar bu döneme işaret ediyor.

Ortak projenin ve hava savunmasındaki sistemin adı açıklanmadı. Adet de yok. Toplantılar Paris ile Ankara arasında sırayla yapılacak. İlk toplantı, taraflar anlaşırsa 2026'nın son çeyreğinde planlanıyor. Günü henüz belli değil.

Kaynakça

Millî Savunma Bakanlığı · Fransa Savunma Bakanlığı · Anadolu Ajansı · AP · Reuters · Safran