Geçen hafta Berlin'de düzenlenen hava gösterisinin yıldızı, savaş uçaklarına eşlik etmek üzere tasarlanan Avrupa'nın en yeni nesil savunma silahı olan "kanat arkadaşı" İHA'larıydı. Özellikle Ukrayna'daki savaş, İHA'ların ve elektronik harbin giderek artan önemini vurgularken, Avrupa ve ABD savunma güçleri, savaş uçaklarını desteklemek, ek sensörler, jammer'lar ve silahlar taşımak amacıyla kendi yapay zeka destekli İHA'larını hızla geliştirmeye başladı.

Berlin'de Airbus, Boeing, Helsing ve General Atomics olmak üzere dört şirket, Alman ordusu ve ötesindeki müşterilere yönelik en son teknolojilerini tanıttı. "Loyal Wingman" (Sadık Kanat Arkadaşı) sistemi olarak bilinen bu İHA'lar, küçük engelsiz uçaklardan tam boyutlu uçaklara kadar değişen boyutlarda olup, insanlı uçakların yanlarında uçarak görev yapıyor.

Teknolojiye yapılan yatırımlar, Avrupa'nın kendi egemen savunma sanayii inşa etme ve ABD'ye olan bağımlılığını azaltma konusundaki tartışmaların ortasında gerçekleşiyor. Alman savunma girişimi Helsing'in hava alanı sorumlusu Stephanie Lingemann, Berlin'de Reuters'a yaptığı açıklamada, "Elbette bu sistemlerin beyni olan yapay zeka ajanının egemen bir şekilde kontrol edilmesi gerekiyor" dedi. Almanya ve Fransa, bu ay ortak bir savaş uçağı projesini askıya alsa da, İHA sistemi ve veri ağı geliştirerek Gelecek Savaş Hava Sistemi programının bazı bölümlerini kurtarmayı hedefliyor.

Henüz operasyonel değil: Ukrayna'daki savaş, sensörlerin ve iletişimlerin kesilmesinin kinetik saldırılar kadar kritik olabileceğini gösterdi. Helsing, elektronik saldırı İHA'sının, otonom sürü halinde görev yapan saldırı İHA'larıyla birlikte çalışacak şekilde tasarlandığını belirtiyor. Boeing Avustralya Genel Müdürü Amy List, MQ-28 Ghost Bat kanat arkadaşı İHA'sının bir İHA olmadığını, insanlı platformların yeteneklerini artırmak ve kuvvet çarpanı görevi görmek üzere tasarlanmış insansız bir jet olduğunu savundu. Şirket, Alman firması Rheinmetall ile iş birliği yaparak denenmiş ve test edilmiş bir teknoloji geliştirdiğini ifade etti. List, "İnsanlı platformların önüne geçebilir, durum farkındalığı sağlayabilir, verileri analiz edebilir, bu verileri birleştirebilir ve insanlara karar alma kalitesinde bilgi geri bildirebilir" dedi.

Şu anda kanat arkadaşı İHA'ları veya uçakları henüz savaş alanına gelmedi. Boeing, modelinin 2029'a kadar Alman Hava Kuvvetleri'nde hizmete girebileceğini belirtirken, Airbus'ın U760 Ravenstorm modeli ise şirketin açıklamalarına göre 2030'larda kullanıma sunulacak. General Atomics'in YFQ-42A modeli test aşamasında ve 2024'te ABD Hava Kuvvetleri tarafından prototip geliştirme için fon ve destek almaya hak kazanan teknolojiler arasında seçildi. Lockheed Martin ve ABD savunma teknolojisi girişimi Anduril'in, 20 Temmuz'da başlayacak İngiltere Farnborough hava gösterisi dahil olmak üzere yaklaşan hava gösterilerinde benzer teknolojileri sergilemesi bekleniyor.