Hollanda Savunma Bakanı F-35 yazılımına ilişkin konuştu

Aksel Buzuter / 15.02.2026 21:55

Hollanda Savunma Bakanı Gijs Tuinman, F-35 savaş uçaklarının yazılım bağımsızlığına ilişkin yaptığı açıklamada dikkat çekici ifadeler kullandı.

F-35

Hollanda Savunma Bakanı Gijs Tuinman, Avrupa ülkelerinin F-35 sistemlerini ABD onayı olmadan değiştirme ihtimali sorulduğunda, teknik olarak bu tür müdahalelerin mümkün olabileceğini ima etti.

BNR Nieuwsradio podcast yayınında konuşan Tuinman, F-35’in yazılım kontrolüne ilişkin soruya doğrudan yanıt vermekten kaçınmakla birlikte, yazılım üzerinde teknik müdahale imkanına atıfta bulundu.

Amerikalıların gerçek tutumunu göreceğiz

Avrupa ülkelerinin F-35 uçaklarını ABD onayı olmadan modifiye edip edemeyeceği sorusuna yanıt veren Tuinman, konunun yalnızca teknik değil aynı zamanda siyasi bir mesele olduğuna işaret etti.

Tuinman, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

Bu asıl mesele değil… Amerikalıların gerçek tutumlarını gösterip göstermeyeceklerini göreceğiz.

Bu açıklama, Avrupa ülkeleri ile ABD arasındaki savunma teknolojisi bağımlılığı ve yazılım kontrolü konularında süregelen tartışmaların ortasında geldi.

F-35 yazılımına müdahale konusunda dikkat çekici benzetme

Tuinman, F-35’in yazılım mimarisine ilişkin değerlendirmesinde, akıllı telefonlara yönelik “jailbreak” benzetmesini kullanarak teknik müdahale olasılığına değindi.

Tuinman, podcast yayınında şu ifadeleri kullandı:

Aslında söylememem gereken bir şey söyleyeceğim, ama yine de söyleyeceğim. Tıpkı iPhone’unuz gibi, bir F-35’e jailbreak yapabilirsiniz. Daha fazlasını söylemeyeceğim.

Bu ifade, F-35 savaş uçaklarının yazılım mimarisinin tamamen kapalı bir sistem olmadığı ve teknik olarak bazı seviyelerde müdahale imkanının bulunabileceğine yönelik bir değerlendirme olarak yorumlandı.

Yazılım kontrolü konusu F-35 kullanıcıları için kritik önem taşıyor

F-35 savaş uçakları, uçuş kontrolü, görev sistemleri, sensör füzyonu ve silah entegrasyonu dahil olmak üzere birçok kritik fonksiyonu gelişmiş yazılım altyapısı üzerinden yönetiyor. Bu nedenle yazılım erişimi ve kontrolü, platformu kullanan ülkeler açısından stratejik öneme sahip bulunuyor.

Hollanda, F-35 programının ortak ülkeleri arasında yer alırken, Avrupa’da birçok ülke hava kuvvetlerini bu platform ile modernize ediyor.

Kaynak: gdhDigital