HÜRJET için İspanya ile imzalar atıldı: Türkiye’den Avrupa’ya jet uçağı ihracatı

Aksel Buzuter / 28.04.2026 16:00

Türk savunma sanayii, yüksek teknoloji platform ihracatında yeni bir sayfa açtı. TUSAŞ tarafından geliştirilen milli jet eğitim uçağı HÜRJET için İspanya ile yürütülen ihracat süreci, Airbus tesislerinde gerçekleştirilen imza töreniyle nihai aşamaya ulaştı.

Madrid’de düzenlenen törene; Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, ve Airbus yetkilileri, İspanya savunma tedarik makamları ve üst düzey askeri yetkililer katıldı. Atılan imzalarla birlikte HÜRJET’in, İspanya Hava Kuvvetleri envanterine katılmasına yönelik takvimli süreç başlatıldı.

Törende konuşan Savunma Sanayii Başkanı , anlaşmanın sadece bir ihracat sözleşmesi olmadığını, çok katmanlı bir iş birliği modeli sunduğunu vurguladı.

Görgün, program kapsamında platformunun hem Türkiye’de hem de İspanya’da üretileceğini, ayrıca İspanyol yerel sanayiinin de sürece aktif katkı sağlayacağı bir yapı kurgulandığını belirtti. Bu yaklaşımın, klasik tedarik modelinden farklı olarak gerçek anlamda “ortak üretim ve ortak geliştirme” eksenine dayandığını ifade etti.

Programın iki ülke açısından ortaya koyduğu bir irade olmanın ötesinde bir anlam taşıdığına dikkat çeken Görgün, “NATO müttefikleri açısından da örnek teşkil edilecek bir işbirliği olmasını, diğer ülkelere, üçüncü ülkelere de pazarlanabilecek ve yeni nesil ürünlerin birlikte geliştirebilecek olması açısından da anlamlı buluyoruz.” Dedi.

İspanya’dan mesaj: “Güvenilir ortak Türkiye”

Törende konuşan İspanya Savunma Devlet Sekreteri Maria Amparo Valcarce Garcia, Türkiye ile yürütülen iş birliğini “güvene dayalı stratejik ortaklık” olarak tanımladı.

Garcia, yalnızca teknolojik yetkinliğin değil, doğru ortaklarla zamanında hayata geçirilen projelerin önemine dikkat çekerek, HÜRJET programının İspanya savunma sanayiine yeni bir ivme kazandıracağını ifade etti.

Türkiye’nin projedeki rolünü “vazgeçilmez” olarak nitelendiren Garcia, “Türkiye’nin bu projedeki işbirliği bizim için kaçınılmazdır ve güven vermektedir. Karşılıklı güven, saygı ve birlikte ilerlemeye dayalı iyi bir örnek teşkil eden bu anlaşma stratejik ortaklığımızı pekiştiren, ayrılmaz iş birliğimizin ve ortak vizyonlarımızın bir sonucudur. Her iki taraf için de geri kazanımları olacaktır ve ittifakımızın daha güçlü temellere dayanmasını sağlayacaktır.” İfadelerini kullandı.

Airbus cephesi: “Sektör için dönüm noktası”

Airbus yetkilileri de anlaşmayı yalnızca bir platform tedariki olarak değil, uzun vadeli bir sanayii ortaklığı olarak tanımlıyor.

Airbus İspanya temsilcisi Marta Nogueira, programın karşılıklı güven ve ortak vizyonun ürünü olduğunu belirterek, bu iş birliğinin hem ülkeler hem de savunma sanayii ekosistemi açısından bir kırılma noktası oluşturduğunu ifade etti.

Air Power sorumlusu Jean-Brice Dumont ise HÜRJET teslimatlarının 2028’de başlayacağını, platformun 2029–2030 döneminde eğitim faaliyetlerinde aktif rol üstleneceğini açıkladı. 2030-2035 yılları arasında yaklaşık 30 uçağın envantere girmesi planlanıyor.

Dumont ayrıca, projenin gelişime açık bir ortaklık modeli olduğunu ve yaklaşık 2 bin 500 kişilik bir istihdam etkisi oluşturacağını vurguladı.

Sanayii yansımaları

Projeye dahil olan İspanyol savunma şirketleri de Türkiye ile yürütülen ortaklığa dikkat çekti.

Indra temsilcileri programı “örnek ve sürükleyici bir proje” olarak tanımlarken, ITP Aero Savunma Mühendislik Şirketi yetkilileri Türkiye ile uzun yıllara dayanan iş birliğine vurgu yaptı ve Türk mühendisliğinin teknik kapasitesine dikkat çekti.

HÜRJET anlaşması, Türkiye’nin insanlı jet platformlarda Avrupa pazarına girişini temsil eden en somut adımlardan biri olarak öne çıkıyor. Bir NATO ve AB üyesi ülkenin, eğitim uçağı ihtiyacını Türk yapımı bir platformla karşılamayı tercih etmesi; ürünün teknik yeterliliği kadar lojistik, sürdürülebilirlik ve birlikte çalışabilirlik kabiliyetlerinin de kabul gördüğüne işaret ediyor.

İhracat etkisi: Referans ülke faktörü

İspanya ile imzalanan anlaşmanın, HÜRJET’in küresel pazardaki konumlanmasına doğrudan etki etmesi bekleniyor. Avrupa’da elde edilen bu referansın; özellikle NATO standardında eğitim uçağı arayışındaki diğer ülkeler açısından belirleyici bir rol oynaması öngörülüyor.

Türk savunma sanayiinin son dönemde artan ihracat ivmesi dikkate alındığında, HÜRJET programının sadece bir platform satışı değil; aynı zamanda teknoloji transferi, ortak üretim ve uzun vadeli lojistik destek paketleriyle birlikte daha geniş kapsamlı iş birliklerinin önünü açabileceği değerlendiriliyor.

Sürecin arka planı: IDEF’ten nihai anlaşmaya

Türk Havacılık ve Uzay Sanayii ile Airbus arasındaki HÜRJET iş birliği, tek adımlık bir gelişim değil; kademeli ilerleyen bir sürecin sonucu olarak şekillendi.

İlk somut adım, Mayıs 2025’te TUSAŞ, Airbus ve İspanyol savunma sanayii şirketleri arasında imzalanan endüstriyel iş birliği mutabakatıyla atıldı. Bu mutabakat, HÜRJET’in İspanya’ya ihracatında sanayii paylaşımı ve yerel katkı modelinin çerçevesini belirledi.

Sürecin ikinci kritik eşiği ise IDEF 2025 kapsamında atıldı. Burada imzalanan anlaşma ile tarafların projedeki sorumlulukları netleştirilirken, programın yönetim modeli ve iş paylaşımı resmiyet kazandı.

Bu aşamadan sonra proje, hükümetler arası onay ve nihai satış sözleşmesine giden takvimli bir sürece girdi.

Teslimat takvimi

İspanya’nın jet eğitim uçağı ihtiyacını karşılamak amacıyla yaklaşık 30 adet HÜRJET tedariki planlanıyor.

Toplam değeri yaklaşık 2,6 milyar avroyu bulan program; yalnızca platform tedarikini değil, aynı zamanda entegre eğitim sistemi, simülasyon altyapısı, bakım-idame çözümleri ve uzun vadeli lojistik destek paketlerini de kapsıyor. Bu yönüyle proje, klasik bir uçak satışının ötesinde, kapsamlı bir “eğitim ekosistemi” ihracatı niteliği taşıyor.

İki aşamalı üretim ve entegrasyon modeli

Program kapsamında iki fazlı bir tedarik yaklaşımı benimsendi. İlk aşamada belirli sayıda HÜRJET’in doğrudan Türkiye’de üretilerek teslim edilmesi planlanıyor.

İkinci aşamada ise İspanya’da üretilecek alt sistemlerin platforma entegrasyonu devreye girecek. Bu modelle birlikte hem yerel sanayi katılımı artırılacak hem de İspanya Hava Kuvvetleri’ne özgü konfigürasyon oluşturulacak.

Bu yapı, HÜRJET programını yalnızca bir ihracat projesi olmaktan çıkararak, uzun vadeli sanayi iş birliği ve teknoloji paylaşımı eksenine taşıyor.

Yeni nesil jet eğitiminin omurgası

Tek motorlu ve tandem oturma düzenine sahip HÜRJET, modern savaş uçaklarına geçişte ihtiyaç duyulan ileri seviye jet eğitim görevleri için tasarlandı. Platform; dijital kokpit mimarisi, gelişmiş aviyonik altyapısı ve yüksek manevra kabiliyeti ile pilot adaylarına gerçek muharebe ortamına yakın bir eğitim deneyimi sunmayı hedefliyor.

HÜRJET’in görev seti yalnızca eğitimle sınırlı değil. Hafif taarruz görevlerinden silahlı yakın hava desteğine, akrobasi gösterilerinden agresif manevra eğitimine kadar geniş bir kullanım yelpazesi sunuyor. Bu çok rollü yapı, platformu sadece bir eğitim uçağı olmaktan çıkararak operasyonel esneklik sağlayan bir çözüm haline getiriyor.

Kaynak: savunmaSanayiSt