BEYRUT — İran destekli silahlı grup Hizbullah tarafından işletilen fiber-optik Birinci Şahıs Görüşü (FPV) dronları, Güney Lübnan'daki savaş alanını dönüştürerek bölgenin bir kısmını işgal eden İsrail güçlerine kayıplar ve hasarlar yaşattı.
Ukrayna'daki çatışmaların belirgin özelliği haline gelen bu teknoloji, ABD ve İsrail'in İran'a karşı başlattığı ve birkaç gün önce yeniden büyük çaplı bir savaşı ateşleyen 2 Mart'taki Hizbullah saldırısının hemen ardından bölgeye ulaştı.
Yerine takılan bu dronlar, operatör ile uçak arasında doğrudan bir bağlantı kuran bir fiber-optik kablo makarasına dayanır; bu sayede karıştırma ve diğer düzenli elektronik harp önlemlerine karşı bağışıklık kazanırlar. Güney Lübnan bağlamında, bu dronların ortaya çıkışı çatışmanın niteliğinde büyük bir değişimi temsil etmektedir.
Hizbullah, Mart 2026'nın sonlarında İsrail tankına yönelik bir fiber-optik dron saldırısının ilk video görüntülerini yayınladı. Teknoloji hakkında sorulan soruya Hizbullah, gruba yakın askeri uzman Ali Jazini'ye atıfta bulundu; Jazini, dronların birim maliyetinin 300 ile 400 dolar arasında tahmin edildiğini belirtti. Bu araçların, genellikle sivil amaçlı kullanılan mevcut elektronik bileşenlere dayanan 3D yazdırma teknolojisi kullanılarak yerel olarak üretildiği görülüyor.
Amerika merkezisi Donanma Analizleri Merkezi'nde askeri analist ve Rusya savunma uzmanı Samuel Bendett, "Hizbullah dünyanın en gelişmiş devlet dışı aktörlerinden biridir. Ancak FPV dronları söz konusu olduğunda, kendileri öğreniyorlar" dedi.
Fiber-optik FPV dronları hızla kritik bir silah haline geldi ve gerçek gereksinim, kablo yanlışlıkla hasar görebileceğinden, deneyimli operatörlere sahip olmaktır. Lüksemburg merkezli savunma yorumcusu Hamzé Attar, "Eğer 30'lu veya 40'lı yaşlarınızdaysanız, bilgisayarlar ve PlayStation'larla büyüdünüz ve joystick'i nasıl kullanacağınızı biliyorsunuz" ifadesini kullandı.
Savaşın giderek artan oyunlaştırması kapsamında, simülasyon araçları artık operatörlere geniş bir senaryo yelpazesinde eğitim almayı sağlayarak öğrenme eğrisini önemli ölçüde kısaltıyor; Attar, "sonuçta Hizbullah'a gece görüşü yeteneğine sahip FPV sistemlerini de konuşlandırma imkanı tanıyacak" dedi.
Fiber-optik FPV dronları, rejimin düşüşünün ardından Suriye'den gelen tedarik hattının kesilmesiyle elektronik harpten kaçınmak ve daha hassas saldırılar gerçekleştirmek için doğan bir çözüm niteliğindedir. Bu dronlar pist veya özel fırlatma altyapısı gerektirmez ve pilotun, çarpışmadan son saniyelerine kadar hedefle görsel temasını korumasına olanak tanır.
Fırlatma sahaları ve bir pilotun konumu hakkında istihbarat toplamak, diğer dron faaliyetlerine kıyasla çok daha zordur ve aktörler bu asimetriden yararlanmaktadır. Bu anlamda İsrail güçleri, teknolojik ve dron gelişmelerinin farkında olmanın ötesinde, hazırlıksız yakalanmış görünüyor.
