16 yıl ve 8 milyar doların ardından ABD’nin yeni nesil GPS’i çalışmıyor

Aksel Buzuter / 01.04.2026 22:05

ABD’nin yeni nesil GPS kontrol sistemi OCX, 16 yıl ve 8 milyar dolarlık yatırımla geliştirilmesine rağmen halen devreye alınamadı. Proje için iptal dahil kritik kararlar gündemde.

Tam Boyutta Gör

OCX sistemi beklentileri karşılayamadı

ABD Uzay Kuvvetleri, geçtiğimiz yıl 4 Temmuz öncesinde GPS Next-Generation Operational Control System (OCX) adlı yeni nesil kontrol yazılımını resmi olarak devraldı. Bu hamle sonrasında uzun süredir eleştirilen programın nihayet işler hale gelebileceği düşünülmüştü.

OCX, 30’dan fazla GPS uydusundan oluşan uydu takımlarının komuta ve kontrolünü sağlamak üzere geliştirildi. Sistem 2018’den itibaren fırlatılmaya başlanan GPS III uydularının yeni sinyallerini ve karıştırmaya dayanıklı özelliklerini yönetebilecek yazılımlar içeriyor. Ayrıca altyapı tarafında iki ana kontrol istasyonu, küresel izleme istasyonlarının modernizasyonu ve çeşitli donanım bileşenleri de projenin parçası.

Ancak sistemin teslim edilmesinden yaklaşık dokuz ay sonra bile OCX halen aktif olarak kullanılamıyor.

Maliyet iki katına çıktı

RTX Corporation (eski adıyla Raytheon), bu sistemi geliştirmek üzere Pentagon’dan 2010 yılında sözleşmeyi almıştı. Projenin başlangıçta 2016’da tamamlanması ve 3,7 milyar dolara mal olması planlanıyordu. Ancak süreç içinde yaşanan teknik sorunlar ve gecikmeler nedeniyle maliyet hızla arttı.

Tam Boyutta Gör

Sistemin ABD Uzay Kuvvetleri’ne devredilmesinin ardından yapılan kapsamlı testler, beklenenin aksine yeni problemlerin ortaya çıkmasına neden oldu. Gerçek uydular, yer antenleri ve kullanıcı ekipmanlarıyla yapılan operasyonel testlerde tüm alt sistemlere yayılmış ciddi hatalar tespit edildi ve bunların önemli bir kısmı da çözülebilmiş değil.

ABD Sayıştayı (GAO) tarafından yapılan incelemeler, projenin başarısızlığının arkasında zayıf tedarik kararları ve yazılım geliştirme sürecindeki sorunların geç fark edilmesi gibi faktörlerin bulunduğunu ortaya koydu.

Alternatif sistemler gündemde

OCX’te yaşanan gecikmeler nedeniyle ABD ordusu, mevcut eski GPS kontrol sistemini güncelleyerek GPS III uydularını yönetebilecek hale getirmek zorunda kaldı. 2020 yılında yapılan güncellemeler sayesinde özellikle askeri kullanım için geliştirilen M-code sinyallerinin bazı özellikleri devreye alınabildi.

M-code, savaş alanlarında giderek artan karıştırma ve sahte sinyal tehditlerine karşı daha dayanıklı olmasıyla öne çıkıyor. Bu sinyal yapısı, şifreleme sayesinde sahte sinyallerin gerçekmiş gibi algılanmasını zorlaştırıyor ve ABD ile müttefiklerine avantaj sağlıyor. Aynı zamanda düşman unsurların GPS erişimini sınırlama imkanı da sunuyor. Başlangıçta, bu gelişmiş sinyallerin yaklaşık 700 farklı askeri platformda (uçaklar, gemiler, kara araçları ve füzeler) tam kapasiteyle kullanılabilmesi için OCX’in devreye girmesi gerektiği düşünülüyordu.

Program iptal edilebilir

Yetkililer artık mevcut GPS kontrol sisteminin geliştirilmeye devam edilmesini gerçekçi bir alternatif olarak değerlendiriyor. Uzay Kuvvetleri ise programın tamamen iptal edilmesi dahil olmak üzere farklı senaryolar üzerinde çalışıyor.

RTX cephesi ise yaptığı açıklamada, projenin büyük ölçekli ve son derece karmaşık bir modernizasyon girişimi olduğunu vurgulayarak, 2025 yılında görev kabiliyetine sahip bir sistemin teslim edildiğini ve ortaya çıkan sorunların çözümü için hükümetle birlikte çalıştıklarını belirtti.

Kaynak: donanimHaber