ABD Başkanı Donald Trump, ABD Donanması’nın gelecekteki uçak gemilerinde kullandığı Elektromanyetik Uçak Fırlatma Sistemi’ni (EMALS) terk ederek yeniden buhar gücüyle çalışan katapult sistemlerine dönülmesini öngören bir talimat yayımladı.
EMALS, uçak gemilerinin güvertesinden savaş uçaklarını fırlatmak için doğrusal indüksiyon motorundan yararlanıyor. Sistem, geleneksel buhar pistonlarına kıyasla daha hassas bir fırlatma imkânı ve daha kısa yeniden hazırlık süresi sunuyor.
Ulusal güvenlik muhtırası kapsamında Pentagon’dan iki ay içerisinde uygulama planı hazırlaması istendi. Değişikliğin, halen inşa aşamasında bulunan Gerald R. Ford sınıfının dördüncü gemisi USS Doris Miller (CVN-81) başta olmak üzere aynı sınıftaki sonraki uçak gemilerini kapsaması planlanıyor.
Halen hizmette bulunan gemilerde ise mevcut sistemlerin korunması öngörülüyor. Serinin ilk gemisi olan USS Gerald R. Ford (CVN-78) da EMALS sistemini kullanmaya devam edecek.
Trump uzun süredir EMALS teknolojisini eleştiriyor. ABD Başkanı daha önce sistemi “fazla karmaşık” olarak nitelendirirken, mıknatıslara su temas etmesi durumunda sistemin çalışmayacağını savunmuştu. Trump bunun yerine, “savaşta kendini kanıtlamış buhar ve hidrolik sistemlerle” donatılmış uçak gemilerinin tercih edilmesi gerektiğini belirtiyor.
Savunma sanayisinden maliyet ve gecikme uyarısı
Trump’ın kararı ABD savunma sanayisinde ve askeri çevrelerde tartışma yarattı. Analistler ve savunma şirketleri, değişikliğin milyarlarca dolarlık ek maliyet oluşturabileceği ve uçak gemisi programlarında yıllarca sürebilecek gecikmelere yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
Bunun temel nedenlerinden biri, Ford sınıfı uçak gemilerinin baştan sona elektrikli altyapı esas alınarak tasarlanmış olması. Buhar katapultlarına geri dönüş, yalnızca mevcut fırlatma sisteminin değiştirilmesini değil, gemilerin mekanik ve enerji altyapısında kapsamlı değişiklikler yapılmasını gerektirebilir. Ayrıca buhar katapultlarının seri üretiminin onlarca yıl önce sona ermiş olması da yeni bir üretim altyapısının kurulmasını zorunlu hale getirebilir.
USS Doris Miller üzerinde EMALS çalışmalarını yürüten General Atomics, sistemin üretim ve entegrasyon sürecinin yaklaşık yarısına gelindiğini belirterek, bu aşamada yön değiştirmenin “önemli maliyet, takvim ve entegrasyon riskleri” yaratacağını açıkladı.
ABD’deki muhalif çevreler de Trump’ın müdahalesine tepki gösterdi. EMALS’ın işletme maliyetlerini yılda yaklaşık 100 milyon dolar azaltabildiği ve uçuş güvertesinde görev yapan personel ihtiyacını önemli ölçüde düşürdüğü savunuldu.
Arizona Senatörü Mark Kelly ise Donanma’nın mühendislik tercihlerine doğrudan siyasi müdahalenin risklerine dikkat çekti. Eski bir test pilotu olan ve havacılık mühendisliği alanında yüksek lisans derecesine sahip Kelly, uçak gemilerinden yüzlerce kez kalkış yaptığını belirterek, buna rağmen Donanma’ya belirli sistemlerin nasıl tasarlanması gerektiğini söylemeyi doğru bulmayacağını ifade etti.
Trump’ın kararı, ABD Donanması’nın yeni nesil uçak gemilerinde benimsenen tamamen elektrikli mimarinin geleceği açısından da önemli bir tartışma başlatmış durumda. Özellikle Ford sınıfı uçak gemilerinin temel tasarım felsefesinin EMALS, gelişmiş yakalama sistemleri ve yüksek kapasiteli elektrik üretimi üzerine kurulması, bu sistemlerin buhar teknolojisine dönüştürülmesinin yalnızca bir ekipman değişikliği olmaktan çıkabileceğine işaret ediyor.
Kaynak: M5, Defence Post
