ABD’den Avrupa’ya Silah Şoku: Teslimatlar Gecikecek
ABD, İran’a karşı yürütülen askeri operasyonların silah stoklarını azaltması nedeniyle Avrupa’ya yönelik bazı kritik savunma tedariklerinde gecikmeye gidiyor. Washington yönetimi, son günlerde Avrupalı müttefiklerini doğrudan bilgilendirerek teslimat takvimlerinde aksama yaşanacağını iletti.
Reuters’a göre, söz konusu gecikmeler özellikle Baltık ve İskandinav ülkelerini kapsıyor. Bu ülkelerin bir kısmının Rusya ile sınır komşusu olması, yaşanan gelişmeyi daha kritik hale getiriyor.
Gecikmelerin merkezinde, ABD’nin (FMS) programı kapsamında gerçekleştirilen satışlar bulunuyor. Avrupa ülkeleri tarafından tedariki onaylanan ancak henüz teslimatları gerçekleştirilmemiş sistemlere yönelik tedariklerin, ABD’nin kendi stoklarını önceliklendirmesi nedeniyle erteleneceği belirtiliyor.
ABD’li yetkililer, bu durumu son günlerde gerçekleştirilen ikili temaslarda Avrupa başkentlerine doğrudan iletti. Beyaz Saray ve ABD Dışişleri Bakanlığı konuyla ilgili soruları Pentagon’a yönlendirirken, Pentagon’dan henüz resmi bir açıklama yapılmadı.
İran savaşı ABD stoklarını zorluyor
28 Şubat’ta ABD ve İsrail’in hava saldırılarıyla başlayan İran merkezli çatışma süreci, Washington’un mühimmat ve sistem stoklarını ciddi şekilde baskı altına aldı.
Zaten son yıllarda Ukrayna savaşı nedeniyle önemli ölçüde azalan ABD stokları, İran cephesindeki yoğun kullanım nedeniyle daha da gerilemiş durumda. Bu kapsamda seyir füzesi, güdümlü bomba, hava savunma füzesi, anti-balistik füze ve çeşitli kritik mühimmat kalemlerinde ciddi tüketim yaşandığı ifade ediliyor.
Öncelik Orta Doğu’ya kaydırıldı
ABD tarafı, gecikmelerin temel gerekçesi olarak Orta Doğu’daki operasyonel ihtiyaçları gösteriyor. Washington yönetimi, mevcut silah ve mühimmatın önemli bölümünü İran kaynaklı tehditlere karşı bölgede konuşlu unsurlar için ayırmış durumda.
Ayrıca ABD’li yetkililerin, Avrupa ülkelerini ABD ve İsrail’e Hürmüz Boğazı’nın güvenliği konusunda yeterli destek vermemekle eleştirdiği de belirtiliyor.
Hava savunma mühimmatları kritik rol oynuyor
İran’ın çatışmaların başlamasından bu yana Körfez ülkelerine yüzlerce balistik füze ve İHA saldırısı düzenlediği ifade ediliyor. Bu saldırıların büyük bölümü, başta anti-balistik füzeleri olmak üzere gelişmiş hava ve füze savunma sistemleriyle etkisiz hale getirildi.
Söz konusu mühimmatın yoğun kullanımı, ABD stoklarındaki erimenin en önemli nedenlerinden biri olduğu belirtiliyor.
Avrupa alternatif arayışında
Yaşanan gecikmeler, Avrupa’da uzun süredir tartışılan “yerli savunma üretimi” konusunu yeniden gündeme taşıdı. Bazı Avrupa ülkelerinin, ABD’ye bağımlılığı azaltmak amacıyla kıta içi üretim çözümlerine daha fazla yönelmeyi değerlendirdiği ifade ediliyor.
Uzmanlara göre mevcut tablo, sadece kısa vadeli bir tedarik sorunu değil; aynı zamanda NATO içindeki yük paylaşımı ve dengeleri açısından da yeni bir dönemin habercisi olabilir.
Geniş kapsamlı mühimmat gecikmesi
Kaynaklar, geciken teslimatlar arasında hem taarruz hem de savunma amaçlı kullanılabilen çeşitli mühimmat türlerinin bulunduğunu belirtiyor. Etkilenen ülkelerin isimleri ise güvenlik gerekçesiyle açıklanmıyor.
Kaynak: savunmaSanayiSt