Astronotlar Ay’a giderken NASA bütçesinde dev kesinti isteniyor

Aksel Buzuter / 05.04.2026 14:05

ABD Başkanı Trump, NASA bütçesinde %23 kesinti yapmayı planlarken savunma harcamalarında ise rekor artış talep ediyor. Trump, savunma için 1.5 trilyon dolar istiyor.

Tam Boyutta Gör

Yeni bütçe taslağı, ABD Kongre’sinde aylar sürecek bir müzakere sürecinin başlangıcını oluşturuyor. ABD Temsilciler Meclisi ve Senato’nun kendi bütçe tasarılarını hazırlayıp uzlaştırmasının ardından nihai metin Başkan’ın onayına sunulacak. 2027 mali yılı ise 1 Ekim’de başlayacak.

Beyaz Saray, NASA için 18,8 milyar dolarlık bir bütçe öngörüyor. Bu rakam, 2026 seviyesine kıyasla 5,6 milyar dolarlık bir düşüşe işaret ediyor. Yönetim, kesintileri gereksiz ve aşırı maliyetli faaliyetlerin azaltılması olarak gerekçelendirirken ajansın odağını Ay’a insan indirme ve uzun vadede Ay üssü kurma hedeflerine kaydırmayı planlıyor.

Artemis programı korunuyor, diğer projeler tehlikede

Bütçe taslağına göre NASA’nın Artemis programına 8,5 milyar dolar ayrılacak. Bu kaynakticari Ay iniş araçları, uzay giysileri, yüzey araçları, yaşam alanları ve astronot taşımacılığı sistemleri için kullanılacak. Ayrıca Ay yüzeyine gönderilecek ticari robotik görevlerin artırılması da planlanıyor.

En büyük darbe ise bilim programlarına geliyor. Trump yönetimi, NASA’nın bilim bütçesini yaklaşık yüzde 50 oranında azaltmayı, yani 3,4 milyar dolarlık kesinti yapmayı öneriyor. Bu kapsamda 40’tan fazla düşük öncelikli görev iptal edilecek.

Tam Boyutta Gör

NASA’nın mevcut planına göre SLS roketi en azından Artemis V görevine kadar kullanılmaya devam edecek. Ancak sonrasında ajansın, astronotları Ay yörüngesine taşıyacak ticari çözümler için yeni bir ihale süreci başlatması bekleniyor. Bu sürecin 2027 mali yılında başlaması planlanıyor.

Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS) için ayrılan bütçede de 1,1 milyar dolarlık kesinti planlanıyor. Bu adım, istasyonun 2030’da emekliye ayrılması hedefini koruyor. Ancak Kongre’de bazı isimler ISS’nin 2032’ye kadar uzatılmasını savunuyor.

NASA ve uzay programlarındaki bu siyasi ve ekonomik belirsizlik, doğası gereği uzun vadeli olan Artemis gibi derin uzay görevlerini etkiliyor. ABD, Soğuk Savaş dönemini Ay’a insan indirerek bitirdiğinde NASA’nın bütçeden aldığı pay yüzde 4’ten fazlaydı. Ay inişinden önce başlayan kesintiler sürekli olarak devam ederken 2026 yılı bütçesinin bütçedeki payı sadece yüzde 0,35’ti.

Uzaya fren, savunmaya tam gaz

Tam Boyutta Gör

Artış kapsamında askeri personele yüzde 5 ila 7 arasında maaş zammı, yeni savaş gemileri için 65,8 milyar dolar, füze savunma sistemleri ve kritik mineral tedariki gibi projeler için ek kaynak ayrılması planlanıyor. ABD’nin İran ile süren çatışma süreci de bu artışın önemli gerekçeleri arasında gösteriliyor.

Buna karşılık savunma dışı federal harcamalarda yüzde 10 kesinti hedefleniyor. Tarım Bakanlığı bütçesinde yüzde 19, Sağlık Bakanlığı’nda yüzde 12,5 ve Çevre Koruma Ajansı’nda yüzde 52 oranında düşüş planlanıyor.

Kaynak: donanimHaber