Çin Gerçekten Üç Uçak Gemisi Dönemine Girdi mi?

Çin'in üçüncü uçak gemisi Fujian, 23 Haziran'da Tayvan Boğazı'ndan geçiş yaptı. Bu hareket, Pekin'in Tayvan'a yönelik artan baskı stratejisinin bir parçası olarak yorumlanırken, Çin Donanması'nın üç gemiyi aynı anda tam kapasiteyle destekleyecek olgunluğa henüz ulaşmadığına dikkat çekiliyor.

Çin Gerçekten Üç Uçak Gemisi Dönemine Girdi mi?

Çin'in üçüncü uçak gemisi Fujian, 23 Haziran'da Tayvan Boğazı'ndan geçiş yaptı. Tayvan Savunma Bakanlığı, geminin boğazdan geçtiğini doğrularken, Tayvan silahlı kuvvetlerinin hareketleri yakından izlemek amacıyla ortak istihbarat, gözetleme ve keşif (ISR) önlemlerini devreye soktuğunu açıkladı. Bakanlık ayrıca, gemiden yüksek irtifadan çekilen siyah-beyaz bir hava fotoğrafını yayınladı. Fotoğrafta uçuş güvertesinde herhangi bir gemiye ait uçak görünmüyordu.

Fujian'ın bu geçişi, Çin'in en yeni uçak gemisi için rutin bir eğitim faaliyetinin bir parçası olarak algılanabilir. Ancak bu hareketin stratejik önemi hafife alınmamalıdır. Asya'nın en hassas su yollarından biri olan Tayvan Boğazı'ndan geçen Fujian'ın varlığı, Çin'in Tayvan çevresindeki artan askeri ve deniz hukuku uygulamalarıyla paralellik göstermektedir.

Çin Savunma Bakanlığı, operasyonu rutin bir eğitim olarak nitelendirdi ve benzer faaliyetlerin gelecekte de devam edeceğini belirtti. Yabancı medya, bu geçişi Tayvan'ın yakın zamanda gerçekleştirdiği hızlı savaş hazırlık tatbikatları ve Çin'in Tayvan'ın doğusunda sahil güvenlik ile deniz güvenliği gemilerini daha sık kullanması bağlamında yorumladı. Tüm bu gelişmeler, Pekin'in deniz ve hava gücünü, sahil güvenlik uygulamalarını ve uçak gemisi eğitimlerini birleştirerek Tayvan'ın çoklu alanlardaki tepkilerini test eden katmanlı bir baskı kampanyası denediğini düşündürmektedir.

Ne var ki bu geçiş, Çin Halk Kurtuluş Ordusu Deniz Kuvvetleri'nin (PLAN) mevcut üç uçak gemili gücünün durumu ışığında da değerlendirilmelidir. Liaoning, Batı Pasifik'te 40 günden fazla süren operasyonların ardından yakın zamanda Qingdao'daki ana üssüne döndü. Fujian'ın güneye doğru hareketi, geminin bir sonraki eğitim aşamasının Güney Çin Denizi'nde geçebileceğini, Shandong ile birlikte uçak gemisi havacılık birimlerini koordine edebileceğini veya Çin'in güney deniz stratejisinin daha geniş çerçevesinde yer alabileceğini işaret ediyor.

Yine de Çin'in uçak gemisi havacılık gücünün mevcut boyutu ve olgunluğu, aynı anda üç operasyonel uçak gemisini tam kapasiteyle desteklemek için yetersiz görünüyor. Çin'in üç uçak gemisi bulunsa da, mevcut gemi tabanlı uçakları, pilotları, güverte ekipleri ve bakım kapasitesi, üç geminin tam operasyonel taleplerini karşılamak için henüz yeterli seviyeye ulaşmış değil.

Bu kısıtlama, Çin'in uçak gemilerinde kullandığı farklı fırlatma ve kurtarma sistemleriyle yakından ilişkili. Çin filosunda iki farklı uçak gemisi havacılık ekosistemi mevcut: Liaoning ve Shandong ski-jump fırlatma sistemlerini kullanırken, Fujian elektromanyetik katar (EMALS) fırlatma sistemine sahip.

Sonuç olarak, Çin'in üç uçak gemisi sadece üç gövdeden ibaret değildir; iki farklı havacılık ekosisteminin geliştirilmesi ve yönetilmesi gerekmektedir. Çin'in endüstriyel kapasitesi ana engel olmayabilir; Çin Donanması muhtemelen ek uçak inşa edebilir. Daha zorlu soru ise, yeterli nitelikli uçak gemisi pilotu ve uçuş güvertesi personelinin, iki farklı fırlatma ve kurtarma sistemi altında çalışabilme konusundaki yeterliliğidir.

Uçak gemisi havacılığı, sadece kara tabanlı hava kuvvetleri operasyonlarının bir uzantısı değildir. Pilotlar; gece operasyonları, kötü hava koşullarında kurtarma, yüksek tempolu fırlatma ve kurtarma döngüleri, karmaşık elektromanyetik ortamlar ve hareket halindeki bir güvertedeki benzersiz talepleri ustalıkla yönetmelidir. Ski-jump operasyonlarından elektromanyetik katar operasyonlarına geçiş, başka bir operasyonel zorluk katmanı getirmektedir.