Çin’den Anduril’in kurucusu Palmer Luckey’e J-35 tepkisi

Burak Seletuz / 08.02.2026 12:00

Çin devlet medyası, ABD’li savunma sanayii yüklenicisi Anduril Industries’in kurucusu Palmer Luckey’i, Singapur Havacılık Fuarı sırasında Çin’in J-35 savaş uçağına ilişkin kamuoyuna açık değerlendirmeleri nedeniyle eleştirdi. Tartışma, Luckey’nin J-35A maketi üzerinden yaptığı paylaşımların ardından Çin basınında geniş yer buldu.

Luckey, sosyal medya hesabından, Çin Havacılık Sanayi Kurumu’nun (AVIC) standında sergilenen J-35A maketi üzerinde şerit metre kullandığı bir görüntü paylaştı. Luckey paylaşımında, “Çin’in J-35’inin gerçek seviyeye ulaştığına ikna olmadığını” ifade etti. Bu paylaşım kısa sürede çevrim içi platformlarda yayılırken, Çin’de devlet tarafından işletilen Global Times gazetesinin tepkisini çekti.

Çinli analistlerden eleştiri

Global Times haberinde, Çinli yorumcular ve askerî analistlerin Luckey’nin davranışını ciddiyetsiz bulduğu ve teknik temelden yoksun olduğu yönünde değerlendirmeler yaptığı aktarıldı. Gazete, Çinli askerî işler uzmanı Zhang Xuefeng’in görüşlerine yer vererek, ölçekli bir maketin şerit metreyle ölçülmesinin bir savaş uçağının gerçek performansı ya da tasarım özellikleri hakkında anlamlı bilgi sunmayacağını belirtti.

Zhang’ın, “Bu daha çok bir performans sanatına benziyor.” ifadelerini kullandığı aktarıldı. Zhang ayrıca, doğru uçak ölçümlerinin uygun mühendislik araçları ve gizli tasarım verilerine erişim gerektirdiğini söyledi. Sergilenen J-35A’nın tam boyutlu bir uçak olmadığı, 1:2 ölçekli bir model olduğu vurgulandı.

F-35 atıfları ve çevrim içi tepkiler

Çinli yorumcular, olay üzerinden ABD yapımı ilişkin geçmişte yaşanan bazı olaylara da atıfta bulundu. Geniş şekilde paylaşılan bir yorumda, Ocak 2022’de bir ABD Donanması F-35C’nin Güney Çin Denizi’ne düşmesi hatırlatıldı ve Amerikan uçağının “dalgıç kabiliyetlerine” sahip olduğu yönünde alaycı bir ifade kullanıldı. Global Times, bu tür yorumları teknik bir karşılaştırmadan ziyade ABD eleştirilerine yönelik çevrim içi alay olarak aktardı.

Anduril’e yönelik yetkinlik tartışması

Global Times, Anduril’in mürettebatlı muharip uçak geliştirme faaliyeti yürütmediğine dikkat çekerek Luckey’nin bu alandaki değerlendirme yetkinliğini sorguladı. Gazeteye göre Anduril, insansız sistemler, sensörler ve otonom platformlara odaklanıyor; şirketin faaliyetleri insansız hava sistemleri ve İHA karşıtı teknolojileri kapsıyor.

Luckey tarafından 2017 yılında kurulan Anduril, otonom sistemler ve dolanan mühimmatlara ilişkin sözleşmeler de dâhil olmak üzere ABD ordusu ve müttefik kuvvetler için tedarikçi konumuna geldi. Şirket, Tayvan’a yönelik silah tedariklerinde de yer aldı. Çin hükümetinin açıklamalarına göre, Ocak 2025’te Çin Ticaret Bakanlığı, bu satışlara yanıt olarak Anduril’i “Güvenilmez Varlıklar Listesi”ne aldı.

Bu tartışma, Çin’in savaş uçağı programlarına yönelik uluslararası ilginin artmasıyla birlikte, yeni nesil muharip uçaklara ilişkin hassasiyetin giderek yükseldiğini ortaya koydu.

Kaynak: savunmaSanayiSt