Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, İsrail'in Ermeni soykırımını tanıma sürecini başlatıp durdurmasını, uluslararası siyasette bu konunun bir araç olarak kullanılmasına örnek göstererek sert şekilde eleştirdi.
- Paşinyan, Ermenistan hükümetinin soykırımın uluslararası tanınmasını dış politika önceliklerinden çıkarma kararını savundu ve İsrail'in tutumunu bu kararın gerekçesi olarak sundu.
- İsrail hükümeti 28 Haziran'da soykırımı tanıma kararı aldı, ancak Knesset'teki oylama Azerbaycan'ın diplomatik baskısı sonrası askıya alındı; bu durum tanıma sürecinin yarım kalmasına yol açtı.
- Paşinyan, soykırımın siyasi mücadelelerde araç haline getirilmesinin Ermeni halkına zarar verdiğini vurguladı.
Paşinyan, 24 Ağustos'ta Ulusal Meclis'te yaptığı konuşmada, İsrail'in Haziran 2026'da başlattığı tanıma sürecini örnek gösterdi. İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa'ar'ın 25 Haziran'da duyurduğu ve hükümetin 28 Haziran'da oy birliğiyle kabul ettiği karar, Knesset'te oylanmadan askıya alındı. Washington Institute'un Ağustos 2026 analizine göre, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in danışmanı Hikmet Hacıyev'in Netanyahu ofisiyle yürüttüğü temaslar bu askıya alınmada etkili oldu. Analiz, İsrail'in Türkiye ile kötüleşen ilişkilerinin tanıma kararını kolaylaştırdığını, ancak Azerbaycan'la stratejik bağların süreci durdurduğunu belirtti. Paşinyan, bu gelişmeyi soykırımın uluslararası aktörlerce nasıl kullanıldığının kanıtı olarak değerlendirdi.
Bu gelişme, Ermeni soykırımı tanıma sürecinin bölgesel güç dengelerinden ne kadar etkilendiğini gösteriyor. İsrail'in kararı, Türkiye ile gerilimli ilişkiler bağlamında jeopolitik bir mesaj olarak okunurken, Azerbaycan'ın baskısı sürecin yarım kalmasına neden oldu. Paşinyan'ın eleştirisi, küçük devletlerin tarihsel meselelerin büyük güçler arasındaki rekabete kurban gitmesine karşı duyduğu rahatsızlığı yansıtıyor. Bu durum, uluslararası toplumun soykırım tanıma kararlarının samimiyetini sorgulatırken, Ermenistan'ın dış politikada daha pragmatik bir çizgiye yönelmesini haklı çıkarıyor.
Tam Metin
Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, 24 Ağustos'ta Ulusal Mecliste yaptığı konuşmada, Ermeni soykırımının uluslararası alanda ülkeler arasındaki siyasi mücadelelerde araç olarak kullanılmasını eleştirdi. İsrail'in Haziran 2026'da başlayan tanıma sürecini örnek gösteren Paşinyan, Erivan yönetiminin soykırımın uluslararası alanda tanınmasını dış politika gündeminin öncelikleri arasından çıkarma kararını savundu. Paşinyan'ın konuşması Ermenistan Başbakanlığının resmî internet sitesinde de yayımlandı.
Paşinyan İsrail'in kararını örnek gösterdi
Paşinyan, Ermenistan hükümetinin Ermeni soykırımının uluslararası alanda tanınmasını dış politika gündeminin temel unsurlarından biri olmaktan çıkarma kararı aldığını belirterek, İsrail'de yaşanan son sürecin bu yaklaşımın nedenlerini ortaya koyduğunu söyledi.
Ermenistan Başbakanlığının yayımladığı konuşma metnine göre Paşinyan, İsrail hükümetinin kısa süre önce büyük bir kararlılıkla Ermeni soykırımının tanınmasına yönelik süreç başlattığını, ardından aynı kararlılıkla süreci durdurduğunu ifade etti. Paşinyan, bu gelişmenin uluslararası aktörlerin konuyu nasıl kullandığını gösteren önemli bir örnek olduğunu savundu.
Ermenistan Başbakanı, Ermeni soykırımının ülkeler arasındaki siyasi mücadelede bir araca dönüştürülmesine son verilmesi gerektiğini savundu. Ermenilerin bu aracın kendi ellerinde olduğunu düşünmelerinin de yanıltıcı olabileceğini belirten Paşinyan, sonuçta bundan zarar gören tarafın yine Ermeni halkı olduğunu ifade etti.
İsrail hükümeti 28 Haziran'da tanıma kararı aldı
Paşinyan'ın sözünü ettiği süreç, İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa'ar'ın 25 Haziran'da Ermeni soykırımının resmen tanınmasını öngören bir karar tasarısını hükümete sunacağını açıklamasıyla hız kazandı. Sa'ar, tanımayı "ahlaki ve tarihsel bir görev" olarak nitelendirdi ve hükümet kararının ardından konunun Knesset'te oylanmasını planladıklarını duyurdu.
İsrail hükümeti 28 Haziran'da öneriyi oy birliğiyle kabul etti. İsrail Dışişleri Bakanı Sa'ar da 30 Haziran'da Knesset Genel Kurulunda yaptığı konuşmada hükümet kararının İsrail tarafından resmî tanıma anlamına geldiğini söyledi. Knesset'in resmî açıklamasına göre Sa'ar, hükümetin kararını parlamentoya bildirdiğini ve konunun daha sonra Knesset Genel Kurulunda oylamaya sunulmasının planlandığını açıkladı. Ancak planlanan parlamento oylaması gerçekleşmedi.
Temmuz ayında Knesset'teki oylamanın askıya alındığı bildirildi. Armenpress'in JNS'ye dayandırdığı haberinde, kararın bölgesel açıdan hassas bir diplomatik dönemde alındığı, Azerbaycan'ın da İsrail hükümetinin tanıma kararına karşı çıktığı aktarıldı.
Azerbaycan'ın girişimleri sürecin durmasında etkili oldu
İsrail hükümetinin kararının ardından Azerbaycan'ın diplomatik girişimlerde bulunduğuna ilişkin haberler yayımlandı. Washington Institute tarafından Ağustos 2026'da yayımlanan analizde, İsrail'in geçmişte Türkiye ile ilişkileri nedeniyle kaçındığı tanıma konusunda bu kez Azerbaycan ile stratejik ilişkilerinin belirleyici bir faktör hâline geldiği değerlendirildi.
Aynı analizde Haaretz'e atıfla, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in dış politika danışmanı Hikmet Hacıyev'in İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun ofisiyle diplomatik temaslarda bulunduğu ve İsrail hükümetinin Knesset'teki tanıma girişimini ilerletmekten vazgeçmesinde bu temasların rol oynadığı aktarıldı. Bununla birlikte kapalı kapılar ardındaki sürecin bütün ayrıntılarının kamuya açık olmadığı özellikle belirtiliyor.
Knesset'te oylamanın yapılmaması, İsrail hükümetinin 28 Haziran'daki kararını ortadan kaldırmadı. Dolayısıyla süreçte hükümetin tanıma kararı ile Knesset'in ayrıca tanıma kararı alması birbirinden ayrılıyor. Paşinyan'ın "sürecin başlatılıp ardından durdurulması" şeklindeki eleştirisi de esas olarak hükümet kararından sonra parlamentoda ilerlemesi planlanan sürecin sonuçlandırılmamasına yönelikti.
İsrail yönetiminin Türkiye düşmanlığı, tanıma tartışmalarının arka planında yer aldı
İsrail'in Haziran ayındaki kararının Ankara ile ilişkilerde yaşanan gerilimle bağlantılı olduğu yönünde değerlendirmeler de yapıldı. Washington Institute analizinde, geçmişte Türkiye ile ilişkilerin İsrail'in Ermeni soykırımını resmen tanımasının önündeki temel siyasi engellerden biri olduğu, 2026'da ilişkilerin ciddi biçimde kötüleşmesinin ise bu maliyeti azalttığı belirtildi. Analize göre Sa'ar, bu ortamda uzun süredir desteklediği tanıma girişimini hükümete taşıdı.
Bununla birlikte İsrail hükümeti kararın gerekçesini Türkiye'ye yönelik siyasi bir hamle olarak açıklamadı. Sa'ar, resmî açıklamalarında tanımayı "ahlaki ve tarihsel görev" olarak nitelendirdi. Bu nedenle İsrail'in kararının yalnızca Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan yönetimindeki Türkiye'ye siyasi mesaj verme amacı taşıdığı yönündeki değerlendirme, doğrulanmış resmî gerekçeden ziyade jeopolitik bir analiz niteliği taşıyor.
Paşinyan ise son gelişmeleri, Ermeni soykırımının başka devletlerin siyasi hesaplarında kullanılmasının Ermenistan'a yarar sağlamadığı yönündeki yaklaşımına örnek gösterdi. Ermenistan Başbakanı bu nedenle uluslararası tanınmayı dış politikanın öncelikli hedeflerinden biri hâline getirmek yerine, konunun devletler arasındaki siyasi mücadelede "silaha" dönüştürülmesine son verilmesi gerektiğini savundu.
Kaynak: Tabya Dijital
