F-35, tarihte ilk kez bir savaş uçağını hava-hava muharebesinde düşürdü

Tulu Berke Saz / 04.03.2026 18:19

İsrail, bir F-35I Adir savaş uçağının İran’a ait Yakovlev Yak-130 uçağını düşürdüğünü açıkladı.

F-35

İddia doğrulanırsa bu olay, F-35 savaş uçağının tarihte ilk kez bir insanlı savaş uçağını hava-hava muharebesinde düşürmesi olarak kayda geçecek.

Uluslararası basında yer alan haberlere göre angajman, İran’a yönelik devam eden hava saldırıları sırasında Tahran üzerinde gerçekleşti. Ancak olayın zamanlaması, kullanılan mühimmat ve angajman detaylarına ilişkin bilgiler henüz bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanmadı. İran tarafından da konuya ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı.

F-35 için yeni bir operasyonel eşik

İsrail tarafından yapılan açıklamada söz konusu olay, “F-35 Adir savaş uçağı tarafından bir insanlı savaş uçağının tarihte ilk kez düşürülmesi” olarak tanımlandı.

F-35 platformu bugüne kadar farklı operasyonlarda görev aldı. Ancak bu görevlerin büyük bölümü yer hedeflerine yönelik taarruz, istihbarat faaliyetleri ve insansız hava araçlarına karşı angajmanlardan oluşuyordu. İsrail daha önce F-35I uçaklarının İran’a ait bazı insansız hava araçlarını düşürdüğünü açıklamıştı.

Bir insanlı jet uçağının düşürülmesi ise operasyonel açıdan farklı bir eşik olarak görülüyor. Bu tür bir angajman, manevra kabiliyetine sahip bir hedefe karşı tespit, takip, hedefleme ve füze angajmanından oluşan tam hava-hava angajman zincirinin uygulanmasını gerektiriyor.

F-35I “Adir” ve Yak-130’un farklı görev rolleri

F-35I “Adir”, İsrail’in F-35A platformu temel alınarak geliştirdiği varyant olarak biliniyor. Beşinci nesil savaş uçağı; düşük görünürlük, sensör füzyonu ve ağ merkezli harekât kabiliyeti sayesinde yoğun hava savunma ortamlarında görev yapabilecek şekilde tasarlandı.

Uçakta bulunan AN/APG-81 AESA radar, elektro-optik hedefleme sistemi ve Distributed Aperture System sensörleri sayesinde pilot, hava sahasına ilişkin geniş bir taktik resim elde edebiliyor. Bu sensörler hedefleri hem aktif hem de pasif olarak tespit edip takip edebiliyor.

Yak-130 ise Rusya tarafından geliştirilen gelişmiş jet eğitim uçağı olarak öne çıkıyor. Uçak sınırlı ölçüde hafif taarruz görevleri de icra edebiliyor.

Yaklaşık Mach 0.93 azami hıza sahip olan Yak-130, iki adet AI-222-25 turbofan motorla çalışıyor ve yaklaşık 3 ton mühimmat taşıma kapasitesine sahip. Ancak uçak; düşük görünürlük, sensör füzyonu ve gelişmiş elektronik harp kabiliyetleri gibi beşinci nesil platformlarda bulunan özelliklere sahip değil.

Kaynak: gdhDigital