İngiltere, İtalya ve Japonya’nın ortaklaşa yürüttüğü Küresel Muharebe Hava Programı’nın (GCAP) hızlandırılması gündemde.
Leonardo İcra Kurulu Başkanı Lorenzo Mariani, 2035 olarak belirlenen hizmete giriş tarihinin yaklaşık iki yıl öne çekilebileceğini ancak ilk uçakların temel kabiliyetlerle göreve başlaması ve gelişmiş özelliklerin sonraki aşamalarda sisteme eklenmesi gerekebileceğini açıkladı.
GCAP için 2033 ihtimali
Leonardo’nun 2026 yılının ilk yarısına ilişkin finansal sonuçlarının değerlendirildiği toplantıda konuşan Mariani, GCAP’ın hizmete giriş tarihinin öne çekilmesi yönünde bakanlık düzeyinde güçlü bir talep bulunduğunu belirtti.
Programın mevcut resmî takviminde yeni savaş uçağının 2035’te hizmete girmesi öngörülüyor. Tarihin yaklaşık iki yıl öne çekilmesi halinde ilk uçakların 2033 civarında göreve başlaması mümkün olabilecek. Ancak henüz ortak ülkeler tarafından açıklanmış yeni ve kesin bir hizmete giriş tarihi bulunmuyor.
İlk uçaklar kademeli kabiliyetlerle teslim edilebilir
Mariani, hızlandırılmış takvimin uygulanabilmesi için ilk versiyonda bulunacak kabiliyetlerin yeniden düzenlenebileceğini söyledi. Buna göre uçak, bütün nihai gereksinimleri ilk günden karşılamak yerine temel operasyonel kabiliyetlerle hizmete alınabilecek.
Sensörler, görev sistemleri, silah entegrasyonu ve çok alanlı harekât yeteneklerinin sonraki aşamalarda geliştirilmesi değerlendirilebilecek. Mariani, karmaşık savunma programlarında nihai gereksinimlerin aşamalı biçimde karşılanmasının mümkün olduğunu ifade etti.
Eurofighter Typhoon ve F-2 uçaklarının yerini alacak
GCAP kapsamında geliştirilen savaş uçağının İngiltere ve İtalya’nın kullandığı Eurofighter Typhoon ile Japonya’nın F-2 savaş uçaklarının yerini alması planlanıyor.
Program yalnızca yeni bir savaş uçağının geliştirilmesini değil; insansız hava platformları, gelişmiş sensörler, veri bağlantıları, görev destek sistemleri ve çok alanlı komuta altyapısından oluşan daha geniş bir muharebe sistemini kapsıyor.
Japonya’nın F-2 filosunu 2035 civarında hizmetten çıkarmayı planlaması, program takviminin hızlandırılmasına yönelik taleplerin başlıca nedenleri arasında gösteriliyor.
Programı Edgewing yürütecek
GCAP’ın endüstriyel geliştirme faaliyetleri, İngiliz BAE Systems, İtalyan Leonardo ve Japan Aircraft Industrial Enhancement Co. Ltd. tarafından kurulan Edgewing ortak girişimi üzerinden yürütülüyor.
Edgewing, İngiltere, İtalya ve Japonya tarafından oluşturulan GCAP Uluslararası Hükümet Organizasyonu ile koordineli çalışıyor. Üç ülkenin hükümetleri tarafından kurulan bu organizasyon, programın sözleşme ve yönetim süreçlerinden sorumlu bulunuyor.
Yeni ortak için zaman daralıyor
GCAP’a yeni bir ülkenin katılması ihtimali de programın öne çıkan başlıkları arasında yer alıyor. Almanya, sahip olduğu havacılık sanayisi ve Eurofighter tecrübesi nedeniyle muhtemel ortaklardan biri olarak değerlendiriliyor. Suudi Arabistan’ın da programa yönelik ilgisinin devam ettiği bildiriliyor.
Kanada ise programa gözlemci olarak dahil oldu. Ancak Leonardo ve BAE Systems yöneticileri, yeni bir ortağın katılımının iş paylaşımı ve teknik gereksinimler üzerinde değişikliklere yol açabileceğine, bunun da takvimi riske atabileceğine dikkat çekiyor.
Mariani, yeni katılımcılar için fırsat penceresinin kısa süre içinde kapanabileceğini belirterek programın mevcut takvime bağlı kalabilmesi için kararların geciktirilmemesi gerektiğini söyledi.
