Birleşik Krallık ve Kenya arasında planlanan askeri eğitim tatbikatı, ülkedeki İngiliz birliklerini denetleyen yasal düzenlemeler etrafında şekillenen tartışmalar sonrası iptal edildi.
Birleşik Krallık’ın Kenya’da planlanan bir askeri eğitim tatbikatını iptal etme kararı, iki ülke arasında uzun süredir devam eden savunma ilişkilerindeki gerilimleri tekrardan ortaya çıkardı.
Al Jazeera tarafından yapılan habere göre Birleşik Krallık Savunma Bakanlığı, iki ülke arasındaki savunma anlaşmalarına dair anlaşmazlıkların ortasında gerekli onayların alınamaması üzerine Eylül 2026’da Kenya’da yapılması planlanan bir eğitim tatbikatını iptal etti.
Anlaşmazlığın merkezinde; yasal yargı yetkisi, hesap verilebilirlik mekanizmaları ve İngiliz kuvvetlerinin Kenya’daki varlığını düzenleyen kurallar yer alıyor. Al Jazeera’nin haberine göre sorunun temelinde, iki ülke arasındaki askeri iş birliğinin yasal çerçevesini çizen İngiltere-Kenya Savunma İş Birliği Anlaşması bulunuyor. Anlaşma; eğitim düzenlemeleri, soruşturmalar ve misafir kuvvetler üzerindeki yargı yetkisi gibi alanları kapsıyor.
Bu kriz, İngiliz ve Kenyalı kuvvetlerin ortak tatbikatlar yapmasına olanak tanıyan köklü bir yapı olan Kenya İngiliz Ordusu Eğitim Birimi’ni (British Army Training Unit Kenya/BATUK) yeniden mercek altına aldı.
İngiltere’nin Kenya’daki askeri varlığı nedir?
İngiliz kuvvetleri on yıllardır Kenya’da eğitim görüyor ve BATUK, Birleşik Krallık Ordusu ile Kenya Savunma Kuvvetleri arasındaki ortak tatbikatlar için ana platform olarak hizmet veriyor.
Kenya’nın orta kesimlerindeki Nanyuki yakınlarında bulunan bu eğitim birimi, İngiliz birliklerine eğitim alanlarına erişim sağlarken, Kenya ve İngiliz kuvvetlerinin birlikte çalışmasına da olanak tanıyor. Ancak İngiliz birliklerinin varlığı; Kenya topraklarında faaliyet gösteren yabancı askeri personelin denetimi, hesap verilebilirliği ve yasal statüsü üzerine tartışmalara da yol açıyor.
Anlaşmazlık, Kenya’da görev yapan İngiliz birliklerini denetleyen yasal düzenlemeler etrafında şekilleniyor. Kenyalı milletvekilleri, İngiliz askerlerinin ülkede herhangi bir suçla itham edilmesi durumunda mevcut düzenlemelerin yeterli hesap verilebilirliği sağlayıp sağlamadığı konusunda endişelerini dile getiriyor.
Savunma İş Birliği Anlaşması’na ilişkin parlamento görüşmeleri sırasında milletvekilleri, BATUK ile bağlantılı endişelerin ve daha net hesap verilebilirlik mekanizmalarına duyulan ihtiyacın altını çizdi. Parlamentoda yapılan bir açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“Bu Meclis’in ve Savunma, İstihbarat ve Dış İlişkiler Komisyonu’nun BATUK konusunda, özellikle de toplum olarak insan hakları ihlallerinden rahatsızlık duyduğumuz noktalarda çekinceleri bulunmaktadır.”
Her iki ülke de güvenlik bağlarını sürdürme arzusunu dile getirse de bu endişeler, anlaşma üzerindeki tartışmaların devam etmesine neden oldu. Bu kriz, yabancı kuvvetleri içeren askeri ortaklıkların karşılaştığı daha geniş çaplı bir zorluğu yansıtıyor: “Operasyonel işbirliği ile ev sahibi ülkenin yasal otoritesi ve hesap verilebilirlik gereksinimleri arasındaki dengeyi nasıl kuracağız?”
