Japonya Savunma Bakanlığı’nın 1 Nisan 2027’de başlayacak mali yıl için hazırladığı bütçe taslağı, ülkenin karşılık verme yeteneğini denizaltı platformlarına taşıma niyetini açık biçimde ortaya koyuyor. Taslakta öne çıkan kalem, denizaltıdan atılan hipersonik füze geliştirme çalışmasının başlatılması.
Bütçe taslağında üç ana başlıkta yeni geliştirme kalemleri içeriyor: denizaltıdan fırlatılan hipersonik füzeler, düşük maliyetli taarruz dronları ve insansız denizaltılar. Bakanlık ayrıca denizaltıların uzun menzilli füze fırlatma tüpleriyle donatılması ihtimalini de değerlendiriyor.
Denizaltıdan atılan hipersonik füze projesinin 2026-2029 dönemini kapsadığı ve tasarım uygulanabilirliği ile fırlatma kararlılığının doğrulanması için yaklaşık 3,9 milyar yen ayrıldığı bildiriliyor. Bu rakam, seri üretim değil kavram doğrulama düzeyinde bir yatırıma işaret ediyor; yani Tokyo henüz bir silahı sipariş etmiyor, suyun altından hipersonik bir mermiyi güvenle çıkarmanın mühendislik problemini çözmeye bütçe ayırıyor.
Japonya, 2022 sonunda kabul ettiği üç strateji belgesiyle birlikte “düşman üslerine karşılık verme” kabiliyetini resmî savunma politikasının parçası hâline getirmişti. O tarihten bu yana Tokyo, ABD’den Tomahawk seyir füzesi tedarik etti ve Chokai muhribiyle atış testi gerçekleştirdi; Tip-12 gemisavar füzesinin kara saldırı sürümünü menzil artırımıyla geliştiriyor; ada savunması için Hipersonik Süzülen Mermi (HVGP) programını yürütüyor.
Denizaltı, bu portföyde eksik kalan halka. Su üstü gemileri ve kara bataryaları uydu ve insansız hava araçlarıyla izlenebilirken, sessiz bir dizel-elektrik denizaltının konumunu sürekli takip etmek çok daha zor. Karşılık verme yeteneğinin caydırıcı olabilmesi için ilk vuruşta imha edilememesi gerekiyor; Japonya’nın hesabı da bu — hipersonik bir mermiyi hayatta kalabilirliği en yüksek platforma yerleştirmek.
Teknik önem: suyun altından hipersonik atmak neden zor? Denizaltıdan füze fırlatmak yeni bir kabiliyet değil; ancak hipersonik bir süzülen mermi ya da hava soluyan hipersonik füze, klasik bir seyir füzesinden çok farklı gereksinimler dayatıyor. Merminin dikey fırlatma tüpünden çıkarken maruz kaldığı basınç değişimi, su-hava geçişindeki kararlılık, ateşleme sekansı ve gövde malzemesinin hem deniz suyuna hem de sonrasındaki yüksek sürtünme ısısına dayanması ayrı ayrı çözülmesi gereken problemler.
Japonya’nın mevcut Taigei ve Sōryū sınıfı denizaltıları esasen torpido kovanı merkezli tasarımlar. Uzun menzilli mermileri taşıyabilmek için ya kovandan atılabilen bir konfigürasyon ya da yeni bir dikey fırlatma bölümü gerekiyor — bakanlığın “uzun menzilli füze fırlatma tüpü” değerlendirmesi bu ikinci seçeneğin masada olduğunu gösteriyor.
Bölgesel anlam: Talep, Çin’in Doğu Çin Denizi ve Tayvan çevresindeki faaliyet temposunun arttığı, Kuzey Kore’nin katı yakıtlı balistik füze denemelerini sürdürdüğü bir dönemde geliyor. Japonya’nın denizaltıdan hipersonik kabiliyeti operasyonel hâle gelirse, Hint-Pasifik’te ABD dışında bu sınıfta silah taşıyan ikinci bir müttefik platform havuzu ortaya çıkacak.
Bütçe taslağı henüz nihai değil; Japonya’da savunma harcamaları Maliye Bakanlığı süzgecinden geçtikten sonra aralık ayında kabine kararıyla kesinleşiyor. Bu nedenle rakamların yıl sonuna kadar değişmesi mümkün.
Ucuz taarruz dronu ve insansız denizaltı kalemleri: Bütçe taslağının hipersonik füze kadar dikkat çeken iki kalemi daha var. Bunlardan ilki düşük maliyetli taarruz dronları. Japonya, uzun süre az sayıda ve pahalı platform üzerine kurulu bir kuvvet yapısını benimsemişti; Ukrayna savaşının ortaya koyduğu tüketim temposu bu yaklaşımı sorgulatıyor. Ucuz ve seri üretilebilir taarruz dronları, ada zincirinin savunmasında sayısal derinlik sağlayabilecek bir seçenek.
İkinci kalem insansız denizaltılar. Japonya’nın deniz altı harbindeki geleneksel üstünlüğü, sessiz dizel-elektrik denizaltılar ve yoğun sabit dinleme ağlarına dayanıyordu. İnsansız su altı araçları, bu ağı hareketli hâle getirerek Doğu Çin Denizi ve Batı Pasifik’teki geniş su alanlarında sürekli varlık sağlama potansiyeli taşıyor.
