Türkiye’nin ev sahipliğinde gerçekleştirilen NATO Ankara Zirvesi'nin ardından yayımlanan Sonuç Bildirgesi, İttifakın önümüzdeki on yıla yönelik savunma planlaması, sanayi kapasitesi ve caydırıcılık vizyonunu ortaya koydu. Zirvenin ardından basın toplantısı düzenleyen NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ise liderler tarafından alınan kararların artık uygulama aşamasına geçtiğini belirterek, NATO'nun savunma yatırımları, üretim kapasitesi ve ortak kabiliyetlerinin önemli ölçüde güçlendirileceğini vurguladı.
Sonuç Bildirgesi'nde müttefik ülkelerin 2035 yılına kadar gayrisafi yurt içi hasılalarının yüzde 5'ini savunma ve güvenlikle bağlantılı harcamalara ayırma hedefi doğrultusunda önemli ilerleme kaydedildiği belirtilirken, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte de zirve sonrasında yaptığı açıklamada on yıllık yol haritasının henüz ilk yılında ortalama yüzde 4 seviyesine ulaşıldığını ifade etti. Rutte, NATO'nun artık hedef belirlemekten ziyade alınan kararları hayata geçirmeye odaklandığını belirterek, "Artık hedeflerden sonuç üretmeye geçtik." değerlendirmesinde bulundu.
Savunma sanayii üretim kapasitesinin artırılması, Ankara Zirvesi'nin en önemli gündem maddelerinden biri oldu. NATO Savunma Sanayii Forumu kapsamında hükümetler ile savunma sanayii temsilcilerinin üretim hızını artırma ve ortak tedarik mekanizmalarını güçlendirme konusunda ortak irade ortaya koyduğunu belirten Rutte, zirve sırasında yalnızca bir gün içerisinde 50 milyar ABD Dolarını aşan yeni savunma tedarik anlaşmalarının imzalandığını açıkladı. Açıklanan anlaşmaların, İttifakın sanayi kapasitesini güçlendirmenin yanı sıra teknoloji geliştirme, ekonomik büyüme ve nitelikli istihdama da katkı sağlaması bekleniyor.
Zirvede ayrıca NATO'nun yeni Drone Edge girişimi de duyuruldu. Girişim kapsamında müttefik ülkeler önümüzdeki beş yıl içerisinde insansız sistem teknolojilerine toplam 14 milyar ABD Doları yatırım yapacak. Program kapsamında Northrop Grumman tarafından geliştirilen Triton sistemi ile Saab'ın yeni ABEX çözümünü de içeren önemli tedarik projelerinin hayata geçirilmesi planlanıyor. Sonuç Bildirgesi'nde, yeni nesil insansız sistemlerin ve bunlara karşı geliştirilecek teknolojilerin NATO'nun gelecekteki caydırıcılık mimarisinin temel unsurlarından biri olacağı vurgulandı.
Enerji altyapısının güçlendirilmesi de zirvenin öne çıkan kararları arasında yer aldı. NATO, yaklaşık 27 milyar Euroluk yatırımla İttifakın yakıt depolama ve dağıtım altyapısını modernize edecek yeni bir girişim başlatacağını açıkladı. Proje kapsamında mevcut tesislerin yenilenmesinin yanı sıra özellikle NATO'nun doğu kanadını destekleyecek yeni yakıt depolama tesisleri ve boru hattı altyapısının oluşturulması hedefleniyor. Bu yatırımın, olası yüksek yoğunluklu harekât ortamlarında NATO kuvvetlerinin lojistik dayanıklılığını önemli ölçüde artırması bekleniyor.
Ankara Zirvesi'nde teknolojik dönüşüm de öncelikli başlıklar arasında yer aldı. Sonuç Bildirgesi'nde yapay zekâ tabanlı çözümlerin daha etkin kullanılması, NATO genelinde müşterek çalışabilir bir Transatlantik Savaş Bulutu (Transatlantic Warfighting Cloud) altyapısının geliştirilmesi ve yeni teknolojilerin daha kısa sürede operasyonel kullanıma alınmasını hedefleyen mekanizmaların güçlendirilmesi yönünde kararlar alındı. Bu kapsamda savunma sanayii ile müttefik ülkeler arasındaki teknoloji iş birliğinin artırılması ve kritik tedarik zincirlerinin daha dayanıklı hâle getirilmesi de öncelikli hedefler arasında gösterildi.
Liderler ayrıca Ukrayna'ya verilen desteği yineleyerek, bu yıl ve gelecek yıl için en az 70 milyar Euro tutarında askerî teçhizat, eğitim ve güvenlik desteği sağlanacağını teyit etti. Sonuç Bildirgesi'nde, Washington Antlaşması'nın 5. Maddesi kapsamındaki kolektif savunma taahhüdünün değişmez olduğu vurgulanırken, Avrupa müttefiklerinin ve Kanada'nın ABD ile birlikte NATO'nun caydırıcılık ve savunma kapasitesine daha fazla katkı sunacağı ifade edildi. Rutte, bu yaklaşımın "NATO 3.0" vizyonunun temelini oluşturduğunu belirterek, İttifakın daha güçlü, daha adil ve geleceğin güvenlik ihtiyaçlarına daha hazırlıklı bir yapıya dönüştüğünü söyledi. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte bir sonraki NATO Zirvesi'nin 2027 yılında Arnavutluk’ta düzenleneceğini de açıkladı.
Basın toplantısındaki soru-cevap bölümünde ise ABD Başkanı Donald Trump'ın NATO'ya bağlılığı ve İran'ın nükleer programına ilişkin soruları yanıtlayan Rutte, İttifak içerisinde güçlü bir birlik ruhunun hâkim olduğunu belirterek ABD'nin NATO'ya bağlılığının sürdüğünü söyledi. Rutte ayrıca, tüm müttefiklerin İran'ın nükleer silah sahibi olmaması gerektiği konusunda ortak görüşe sahip olduğunu vurguladı.
