Mayıs ayı sonlarında Nvidia CEO'su Jensen Huang'ın Tayvan ziyaretinde, yerel çevre aktivistleri Greenpeace'ten Huang'ı karşılayarak şirketin yarattığı çevresel hasara dikkat çekti. Aktivistler, Huang'a 'Yapay Zeka Yenilenebilir Enerjiye İhtiyaç Duyuyor' yazan beş katlı bir model pasta sundu. Bu beklenmedik eylem, Huang'ın kendi sektör açıklamalarına bir gönderme niteliğindeydi; CEO, enerjiyi yapay zeka gelişiminin temel katmanı olarak tanımlamıştı.
Aktivistler, dünyanın en büyük çip tasarımcısını, Tayvan'da yarattığı devasa çevresel zararı düzeltmeye çağırdı. Nvidia'nın küresel ileri teknoloji çip üretiminin yüzde 90'ından fazlasına ev sahipliği yapan Tayvan, şirketin kritik üretim üssü konumunda. Generatif yapay zeka atılımlarıyla tetiklenen küresel yapay zeka çılgınlığının dalgasını süren Nvidia'nın yapay zeka GPU mikroçipleri, şirketi dünyanın en değerli kurumu haline getirdi ve Huang'ı gezegendeki en zengin kişilerden biri yaptı. Huang'ın tahminlerine göre, ABD'li yapay zeka şirketlerinin harcadığı her 100 doların 60 doları Nvidia'nın GPU'larına gidiyor.
Ancak ABD ve diğer ülkelerde, devasa yapay zeka veri merkezlerinin talep ettiği muazzam enerji ve su miktarına karşı öfke artıyor. Peki ya gizli maliyet? Bu veri merkezlerini dolduran gelişmiş yarı iletkenleri üreten toksik tedarik zinciri. Son üç yılda Nvidia'nın tedarik zinciri emisyonları iki katından fazla arttı ve şirketin GPU sevkiyatlarının yılda yüzde 26 oranında büyümesi öngörüldüğü için bu eğilimin devam etmesi muhtemel. Nvidia, üretimin büyük kısmını Tayvanlı yarı iletken devi TSMC'ye ihale ediyor.
Her yeni mikroçip nesli, bir öncekinden daha fazla enerji, su ve toksik kimyasal kullanırken; yapay zeka çılgınlığı GPU yarı iletkenlerine yönelik daha önce görülmemiş bir talep yaratıyor. Bu durum, adayı artan enerji talepleri ve emisyonlarla baş başa bırakıyor. Fab 25 örneğini ele alalım: Taichung şehri yakınlarında inşa edilecek olan bu TSMC üretim merkezi, yaklaşık Taichung şehrinin tamamı kadar olan en az 1 GW güce ve günlük yaklaşık 100.000 ton suya ihtiyaç duyacak; bu miktar şehrin günlük su kullanımının beşte birine denk geliyor. Tayvan genelinde TSMC, yirmiye yakın fabrikada faaliyet gösteriyor ve bu tesislerin enerji ve su talebi, bölgedeki fosil yakıt bağımlılığını ve çevresel yükü artırarak Doğu Asya'yı bir fosil yakıt cehenneminde tutma riski taşıyor.
