Pratt & Whitney’nin NGAP motoru XA103: İşte F-47 tasarımı

Aksel Buzuter / 20.02.2026 10:00

Pratt & Whitney, ABD Hava Kuvvetleri’nin NGAP programı için geliştirdiği XA103 adaptif çevrimli motoruna ilişkin yeni detay ve görüntüleri paylaştı. Motorun, NGAP kapsamında, Boeing tarafından geliştirilecek F-47 savaş uçağına güç sağlaması planlanıyor.

Yapılan açıklamada, XA103 adaptif çevrimli motorundaki ilerlemeye ilişkin kamuoyuna bilgi verildi. Şirket, motorun konsept aşamasından üretime kadar tamamen dijital ortamda tasarlanan ilk motor olduğunu belirtti.

Motorun ayrıntılı tasarım incelemesi 2025 başında tamamlandı, prototip inşası sürüyor ve yer testlerinin 2020’li yılların sonlarında yapılması planlanıyor. Kritik tasarım incelemesi ise Şubat 2024’te tamamlanmıştı.

Teknik özellikler ve itki kapasitesi

XA103, hava akışını üçüncü bir bypass hattı ile çekirdek ve fan akımları arasında değiştirebilen üç akışlı bir adaptif çevrimli motor olarak tanımlanıyor. Yüksek verimlilik modunda üçüncü akış hattı bypass oranını artırıyor ve ilave soğutma kapasitesi sağlayabiliyor.

Yüksek itki modunda ise hava akışı, muharebe manevraları için güç çıkışını maksimize edecek şekilde yönlendiriliyor. Adaptif mimarinin, geleneksel sabit çevrimli motorlara kıyasla yakıt verimliliğini yüzde 25’e kadar artırması ve itkiyi yüzde 20’ye kadar yükseltmesi amaçlanıyor.

İlave soğutma ve elektrik üretim kapasitesinin; gelişmiş sensörler, elektronik harp sistemleri ve potansiyel yönlendirilmiş enerji kabiliyetlerini desteklemek üzere tasarlandığı belirtildi.

Sözleşme bedeli ve takvim

Boeing’in F-47 için imzaladığı sözleşmenin değeri 20 milyar doların üzerinde bulunuyor. Bu tutar, en az 185 adet uçağın geliştirilmesini kapsıyor.

NGAP kapsamındaki motor geliştirme sözleşmelerinin her bir şirket için 2032 yılına kadar 3,5 milyar dolara kadar üst limite sahip olduğu belirtildi. 2025 mali yılı bütçe talebinde geliştirmesi için 3,3 milyar dolar yer aldı. Bunun 2,7 milyar doları mürettebatlı savaş uçağına, 557 milyon doları ise insansız Collaborative Combat Aircraft unsurlarına ayrıldı.

İlk uçuşun 2028 yılında yapılması, 2030’lu yıllarda hizmete girişin gerçekleşmesi planlanıyor. Program, toplam 195 adet üretilen ve bunlardan 187’si hâlen operasyonel durumda olan F-22 filosunun yerini almak üzere ilerletiliyor.

NGAD konsepti ve operasyonel çerçeve

NGAD programı, 2014 yılında DARPA tarafından başlatılan Air Dominance Initiative’e dayanıyor. Konsept; altıncı nesil mürettebatlı bir savaş uçağı ve insanlı-insansız ekip yaklaşımı kapsamında görev yapacak insansız unsurlardan oluşuyor.

ABD Hava Kuvvetleri’nin yaklaşık 200 adet ve 1.000 adetten fazla Collaborative Combat Aircraft tedarik etmeyi planladığı belirtiliyor. Her bir F-47 ve F-35A için yaklaşık iki insansız sistem öngörülüyor.

Kaynak: savunmaSanayiSt