Rusya, 23-24 Ağustos gecesi Ukrayna'nın Odesa bölgesine yönelik füze ve insansız hava aracı karışımı kapsamlı bir saldırı düzenledi; Ukrayna Hava Kuvvetleri, ülke genelinde sekiz füze ve 143 İHA kullanıldığını açıkladı.
- Saldırıda Oniks süpersonik gemisavar füzeleri, Kh-31P anti-radyasyon füzeleri ve Kh-59 güdümlü hava füzeleri kullanıldı; bu füzeler hava savunmasını baskılamak ve kara hedeflerini vurmak için tasarlandı.
- 143 İHA arasında Şahid kamikaze dronları, jet motorlu Şahid-238'ler, Gerbera ve Parodiya sahte hedefleri ile S8000 Banderol gezici mühimmatları yer aldı; bu araçların üçte biri jet motorluydu.
- Saldırı, Rusya'nın Odesa'ya yönelik taktik değişikliğini yansıtıyor; temmuz ortasından itibaren Banderol ve jet motorlu Şahid-238 kullanımı arttı.
Ukrayna Hava Kuvvetleri, Rus güçlerinin işgal altındaki Kırım'dan iki P-800 Oniks gemisavar füzesi fırlattığını bildirdi. Oniks, başlangıçta savaş gemilerine karşı geliştirilmiş olsa da Rusya tarafından Ukrayna'daki kara hedeflerine karşı da kullanılıyor. Karadeniz üzerindeki Rus savaş uçaklarından toplam altı Kh-31P ve Kh-59 güdümlü hava füzesi ateşlendi; iki tipin ayrı ayrı sayısı belirtilmedi. Kh-31P, hava savunma radarlarını hedef alan süpersonik bir anti-radyasyon füzesi olarak öne çıkıyor ve saldırının ilk aşamasında kullanılması, Ukrayna hava savunmasını baskılama girişimi olarak değerlendiriliyor. Kh-59 ailesi ise kara hedeflerine yönelik güdümlü füzelerden oluşuyor ve altyapı, sanayi ile lojistik tesislerine karşı kullanılıyor.
Rusya, gece boyunca ülke genelinde 143 İHA ve gezici mühimmat fırlattı. Bunlar arasında Şahid tipi kamikaze dronlar, Gerbera, S8000 Banderol ve Parodiya tipi sahte hedef araçları yer aldı. Ukrayna Hava Kuvvetleri, kullanılan Şahid araçlarının yaklaşık üçte birinin jet motorlu olduğunu bildirdi; bu, daha hızlı Şahid-238 veya Geran-3 tipi araçların yoğun kullanıldığına işaret ediyor. Şahid-238'in hızı saatte 300-600 kilometre arasında değişebiliyor ve bu yüksek hız, hareketli hava savunma ekiplerinin işini zorlaştırıyor. Gerbera ve Parodiya araçları ise saldırı dronlarıyla birlikte uçurularak hava savunmasını yanıltmak ve mühimmat harcatmak amacıyla kullanılıyor. Dronlar Kursk, Millerovo, Oryol, Primorsko-Ahtarsk, Donetsk ve Kırım'daki Gvardeyskoye'den fırlatıldı.
Odesa'ya yönelik saldırıda S8000 Banderol jet motorlu gezici mühimmatları da kullanıldı. İlk raporlarda üç Banderol'ün Odesa yönüne ilerlediği belirtildi; Ukrayna Hava Kuvvetleri sabah bilançosunda toplam sayıyı açıklamadı ancak ikisinin düşürüldüğünü veya etkisiz hale getirildiğini bildirdi. Banderol, klasik pervaneli kamikaze dronlardan daha yüksek hızda hareket eden, seyir füzesine yakın bir sistem olarak tanımlanıyor. Rusya'nın bu mühimmatı özellikle Odesa ve Karadeniz kıyısındaki hedeflere karşı daha sık kullanmaya başladığı belirtiliyor. Ukrayna Deniz Kuvvetleri Sözcüsü Dmitro Pletençuk, temmuz ortasından itibaren Rusya'nın taktik değiştirdiğini ve Banderol ile jet motorlu Şahid-238'leri daha fazla kullandığını açıklamıştı.
Gece boyunca yapılan takip paylaşımlarında Odesa yönüne iki veya üç KAB tipi güdümlü hava bombası bırakıldığı ileri sürüldü; bazı kaynaklar Su-34 uçaklarından bırakılan bombaların UMP türevi kanatlı ve güdüm kitleriyle donatılmış olabileceğini iddia etti. Ancak Ukrayna Hava Kuvvetlerinin sabah bilançosunda KAB'lara ilişkin ayrı bir sayı verilmedi, bu nedenle bu bilgi resmi olarak doğrulanmış değil.
Bu saldırı, Rusya'nın Ukrayna'nın güneyindeki liman kenti Odesa'ya yönelik baskısını sürdürdüğünü ve hava savunmasını aşmak için farklı mühimmat türlerini bir arada kullandığını gösteriyor. Ukrayna'nın hava savunma sistemlerinin bu çeşitli tehditlere karşı etkinliği, savaşın seyrini etkileyebilecek kritik bir faktör olarak öne çıkıyor. Rusya'nın taktik değişiklikleri, Ukrayna'nın savunma stratejilerini sürekli uyarlamasını gerektiriyor ve bu durum, uluslararası toplumun Ukrayna'ya sağladığı hava savunma desteğinin önemini artırıyor.
Tam Metin
Rusya, 23 Ağustos’u 24 Ağustos’a bağlayan gece Ukrayna’nın Odesa bölgesine farklı füze ve insansız hava araçlarının birlikte kullanıldığı kapsamlı bir saldırı düzenledi. Ukrayna Hava Kuvvetleri, saldırının ana yönünün Odesa olduğunu ve ülke genelinde toplam sekiz füze ile 143 insansız hava aracının kullanıldığını açıkladı.
Gece boyunca yayımlanan saldırı takip raporlarında Odesa’ya beş Kh-31, üç Kh-59, üç Banderol seyir mühimmatı, iki Oniks süpersonik gemisavar füzesi, iki veya üç güdümlü hava bombası ve üç Şahid-238 gönderildiği ileri sürüldü.
Ukrayna Hava Kuvvetlerinin saldırının ardından yayımladığı resmî bilanço ise bazı mühimmat türlerini birlikte sınıflandırdı ve ilk tahminlerden farklı sayılar açıkladı. Buna göre saldırıda iki Oniks ile toplam altı Kh-31P ve Kh-59 füzesi kullanıldı. Banderol ve Şahid-238’ler ise toplam 143 insansız hava aracı içindeki farklı sistemler arasında gösterildi.
Odesa’ya iki Oniks ve altı hava füzesi fırlatıldı
Ukrayna Hava Kuvvetleri, Rus güçlerinin işgal altındaki Kırım’dan iki adet P-800 Oniks gemisavar füzesi fırlattığını bildirdi. Süpersonik hızlarda uçabilen Oniks, başlangıçta savaş gemilerine karşı geliştirilmesine rağmen Rusya tarafından Ukrayna’daki kara hedeflerine yönelik saldırılarda da kullanılıyor.
Karadeniz üzerindeki hava sahasında faaliyet gösteren Rus savaş uçaklarından ise toplam altı Kh-31P ve Kh-59 güdümlü hava füzesi ateşlendi. Açıklamada iki füze tipinin ayrı ayrı sayısı belirtilmedi.
Kh-31P, hava savunma radarlarını ve diğer elektromanyetik yayın kaynaklarını hedef almak üzere geliştirilen süpersonik bir anti-radyasyon füzesi olarak kullanılıyor. Bu füzelerin saldırının ilk aşamasında ateşlenmesi, Ukrayna hava savunma sistemlerini baskı altına alma girişimi olarak değerlendiriliyor.
Kh-59 ailesi ise kara hedeflerine karşı kullanılabilen güdümlü hava füzelerinden oluşuyor. Rusya, farklı Kh-59 ve Kh-69 varyantlarını Ukrayna’daki altyapı, sanayi ve lojistik tesislerine yönelik saldırılarda kullanıyor.
Saldırılarda 143 adet farklı tipte İHA kullanıldı
Ukrayna’nın açıklamasına göre Rusya, gece boyunca ülke genelinde 143 insansız hava aracı ve gezici mühimmat fırlattı. Bunlar arasında Şahid tipi kamikaze dronlar, Gerbera, S8000 Banderol ve Parodiya tipi sahte hedef araçları yer aldı.
Ukrayna Hava Kuvvetleri, saldırıda kullanılan Şahid araçlarının yaklaşık üçte birinin jet motorlu olduğunu bildirdi. Bu açıklama, daha hızlı Şahid-238 veya Rusya’daki adıyla Geran-3 tipi araçların önemli sayıda kullanıldığına işaret ediyor.
Şahid-238, pervaneli Şahid-136’dan farklı olarak jet motoruna sahip. Açık kaynaklarda aracın hızının konfigürasyonuna bağlı olarak saatte yaklaşık 300 ila 600 kilometre arasında değişebildiği belirtiliyor. Yüksek hızı, bu araçların makineli tüfek ve uçaksavar topları kullanan hareketli hava savunma ekipleri tarafından vurulmasını zorlaştırıyor.
Gerbera ve Parodiya tipi araçlar ise saldırı dronlarıyla birlikte uçurularak Ukrayna hava savunmasını yanıltmak, radarları meşgul etmek ve önleme mühimmatı harcatmak amacıyla kullanılabiliyor.
Dronların Rusya’daki Kursk, Millerovo, Oryol ve Primorsko-Ahtarsk bölgelerinin yanı sıra işgal altındaki Donetsk ile Kırım’daki Gvardeyskoye çevresinden fırlatıldığı açıklandı.
Banderol mühimmatları da saldırıya katıldı
Odesa’ya yönelik saldırıda S8000 Banderol olarak adlandırılan jet motorlu gezici mühimmatlar da kullanıldı. Gece saatlerinde yayımlanan ilk raporlarda üç Banderol’ün Odesa yönüne ilerlediği ileri sürüldü.
Ukrayna Hava Kuvvetleri sabah bilançosunda kullanılan toplam Banderol sayısını açıklamadı ancak bunlardan ikisinin hava savunma sistemleri tarafından düşürüldüğünü veya elektronik yöntemlerle etkisiz hâle getirildiğini bildirdi.
Banderol, klasik pervaneli kamikaze dronlardan daha yüksek hızda hareket edebilen, görünüşü ve uçuş özellikleri bakımından seyir füzesine yaklaşan bir sistem olarak tanımlanıyor. Rusya’nın bu mühimmatı özellikle Odesa ve Karadeniz kıyısındaki hedeflere karşı daha sık kullanmaya başladığı belirtiliyor.
Ukrayna Deniz Kuvvetleri Sözcüsü Dmitro Pletençuk, Rusya’nın temmuz ortasından itibaren Odesa saldırılarındaki taktiğini değiştirdiğini ve Banderol ile jet motorlu Shahed-238’leri daha fazla kullanmaya başladığını açıklamıştı.
Güdümlü hava bombası iddiaları resmî bilançoda yer almadı
Gece boyunca yapılan takip paylaşımlarında Odesa yönüne iki veya üç KAB tipi güdümlü hava bombası bırakıldığı da ileri sürüldü. Bazı kaynaklar, Su-34 uçaklarından bırakılan bombaların UMP türevi kanatlı ve güdüm kitleriyle donatılmış olabileceğini iddia etti. Ancak Ukrayna Hava Kuvvetlerinin sabah yayımladığı ülke geneli saldırı bilançosunda KAB’lara ilişkin ayrı bir sayı verilmedi. Bu nedenle ilk raporlardaki iki veya üç güdümlü bomba bilgisi resmî olarak doğrulanmış değil.
Güdümlü hava bombaları, seyir füzeleri ve uzun menzilli dronlardan farklı biçimde taktik havacılık faaliyetleri kapsamında ayrıca raporlanabiliyor. Bu durum, gece boyunca açıklanan sayılar ile sabah bilançosu arasındaki farklılığın nedenlerinden biri olabilir.
Ukrayna hava savunması, 114 hedefi etkisiz hâle getirdi
Ukrayna Hava Kuvvetleri, sabah saat 09.00 itibarıyla toplam 114 adet hava hedefinin düşürüldüğünü veya elektronik harp sistemleriyle etkisiz hâle getirildiğini açıkladı. Buna göre bir Oniks gemisavar füzesi, iki Kh-31P veya Kh-59 füzesi, iki S8000 Banderol mühimmatı ile Şahid, Gerbera ve diğer türlerden 109 insansız hava aracı etkisiz hâle getirildi. Savunmaya Ukrayna savaş uçakları, uçaksavar füze birlikleri, elektronik harp sistemleri, insansız sistem birlikleri ve hareketli ateş grupları katıldı.
Ukrayna genelinde saldırı araçlarının 22 farklı noktaya isabet ettiği, düşürülen hedeflere ait parçaların ise beş bölgede yere düştüğü bildirildi. Bazı füzelerin hedeflerine ulaşamadığı belirtilirken bunların nereye düştüğüne ilişkin incelemelerin devam ettiği açıklandı.
Odesa'daki enerji tesisleri ve gıda depolarında yangın çıktı
Odesa Bölgesel Askerî Yönetimi Başkanı Oleg Kiper, saldırının başlıca hedefleri arasında gıda depoları ile enerji altyapısının bulunduğunu açıkladı. İsabetlerin ardından enerji ve doğal gaz tesislerinde, ticari depolarda ve gıda ürünlerinin saklandığı yapılarda yangınlar çıktı. Bazı özel konutların da saldırı veya düşen parçalar nedeniyle hasar gördüğü bildirildi.
Ukrayna Devlet Acil Durum Servisi, farklı noktalarda çıkan yangınlara itfaiye ekiplerinin müdahale ettiğini açıkladı. Paylaşılan görüntülerde depo binalarında geniş çaplı yangınlar ve yoğun duman görüldü. Odesa’daki iki yapı marketin de saldırıdan zarar gördüğü bildirildi. Bölge yönetimi, hasar gören enerji ve gaz altyapısının ayrıntılarıyla ilgili güvenlik gerekçesiyle sınırlı bilgi paylaştı.
Oleg Kiper’in güncellenen açıklamasına göre Odesa bölgesindeki depo tesislerine yönelik saldırılarda beş kişi yaralandı. Yaralılardan üçünün orta derecedeki sağlık durumları nedeniyle hastaneye kaldırıldığı bildirildi. Diğer iki kişiye olay yerinde veya ayakta müdahale edildi. İlk açıklamalarda can kaybına ilişkin bilgi paylaşılmadı.
Acil durum ekiplerinin yangınları söndürme, hasarlı yapılarda inceleme yapma ve muhtemel patlayıcı kalıntılarını temizleme çalışmaları devam ediyor. Yaralı ve hasar bilançosunun çalışmalar ilerledikçe değişebileceği belirtiliyor.
İlk raporlarla resmî sayıların farklı olmasının nedeni
Gece saatlerinde yapılan füze ve drone takipleri çoğunlukla radar hareketleri, hava saldırısı uyarıları, yerel gözlemler ve askerî izleme kanallarının paylaşımlarına dayanıyor. Aynı hedefin birden fazla kez raporlanması veya füze tiplerinin uçuş sırasında yanlış tanımlanması mümkün olabiliyor. Bu nedenle “beş Kh-31 ve üç Kh-59” şeklindeki ilk bilgi yerine Ukrayna Hava Kuvvetlerinin açıkladığı “toplam altı Kh-31P ve Kh-59” sayısı resmî bilanço olarak esas alınmalı.
Benzer şekilde gece raporlarında üç Banderol ve üç Shahed-238’in özellikle Odesa’ya yöneldiği belirtilse de Ukrayna Hava Kuvvetleri bu sistemleri 143 araçlık toplam drone grubunun içinde değerlendirdi. Resmî açıklama, Odesa’ya ulaşan her drone türünün ayrı sayısını paylaşmadı.
Saldırının kesin mühimmat dağılımı, vurulan hedefler ve kullanılan araçların menşei hakkındaki ayrıntılar, enkaz incelemeleri ve sonraki resmî açıklamalarla netleşebilir.
Kaynak: RBC Ukraine, NV, Current Time, CSIS Missile Threat
