Rusya, daha önce elektronik harp (EH) sistemlerine karşı zayıf kalan kontrol antenine ihtiyaç duymayan yeni otonom Molniya kamikaze insansız hava aracını (İHA) Ukrayna’da kullanmaya başladı. Düşük maliyetli sabit kanatlı taarruz İHA’sının yeni versiyonu, hedeflere operatör kontrolü olmadan saldırabilecek şekilde geliştiriliyor.
Yeni varyant, bir Rus Molniya İHA’sının Ukrayna’daki bir tesisi vurmasının ardından incelenmesiyle tespit edildi. Enkazda, önceki modellerde operatör kontrolü için kullanılan standart antenin bulunmadığı görüldü. Ukraynalı radyo teknolojileri uzmanı Serhii “Flash” Beskrestnov, İHA’nın yalnızca bir kamera ve dahili bilgisayar taşıdığını belirterek bunun tamamen farklı bir saldırı konseptine işaret ettiğini ifade etti. Buna göre İHA, artık hedefe kadar gerçek zamanlı olarak bir operatör tarafından yönlendirilmeye ihtiyaç duymuyor.
Beskrestnov, “İHA’da yalnızca bir kamera ve bir bilgisayar vardı. Gelecek tam da bu yönde ilerliyor. Seyrüsefer, hedef tespiti ve saldırı tamamen otonom hale gelecek.” dedi.
Elektronik harbe karşı daha dayanıklı yapı
Temel Molniya modeli, düşük maliyeti, basit tasarımı ve seri şekilde üretilebilmesi sayesinde zaten önemli bir tehdit olarak değerlendiriliyordu. Kısa menzilli FPV quadcopter İHA’lardan daha uzun mesafelere ulaşabilen sistem, patlayıcı yükünü Ukrayna mevzileri, araçları veya cephe gerisindeki hedeflere taşıyabiliyordu.
Ancak sistemin en büyük zafiyeti kontrol bağlantısıydı. Ukrayna elektronik harp unsurlarının bu bağlantıyı kesmesi, görüntü aktarımını karıştırması veya operatörün durumsal farkındalığını kaybetmesini sağlaması halinde saldırılar başarısız olabiliyordu.
Yeni versiyonda kontrol anteninin bulunmaması ve yalnızca kamera ile dahili bilgisayarın yer alması, İHA’nın seyrüsefer, hedef arama ve terminal safha taarruzu için dahili görüntü işleme teknolojilerine dayandığını gösteriyor. Bu durum sistemi “yenilmez” bir silah haline getirmese de Rusya’nın, operatör gerçek zamanlı kontrolü bıraktıktan sonra göreve devam edebilen İHA konseptine yöneldiğine işaret ediyor.
Ukrayna da benzer konsepti kullanıyor
Ukrayna daha önce, Hornet adlı otonom taarruz İHA’sını hizmete almıştı. Perennial Autonomy ile ilişkilendirilen sabit kanatlı sistem de benzer şekilde düşük maliyetli platformlar, yapay zekâ destekli güdüm ve uçuşun son safhasında radyo bağlantısına daha az bağımlılık anlayışıyla geliştirildi.
Hornet, otonominin yalnızca pahalı füzeler veya laboratuvar projeleri için değil; düşük maliyetli, tek kullanımlık İHA’lara da entegre edilebileceğini ortaya koydu. Sistemlerin lojistik unsurlar, araçlar ve cephe gerisindeki açık askeri hedeflere karşı kullanılabildiği belirtiliyor.
Yayımlanan bilgilere göre Hornet, yaklaşık 5 kilogram faydalı yükü 200 kilometre menzile taşıyabiliyor. Molniya ise düşük maliyetli hava araçları ve savaş sahasında hızlı modifikasyon yaklaşımı üzerine kurulu farklı bir Rus ekosisteminin parçası olarak öne çıkıyor.
Buradaki temel karşılaştırmanın faydalı yük veya hava aracının şekli değil, güdüm anlayışı olduğu değerlendiriliyor. Her iki sistem de, İHA’nın görevin en kritik bölümüne ulaştığında insan operatöre daha az bağımlı hale gelmesini hedefliyor.
Zaporijya’da kullanım yoğunlaşıyor
Rus kuvvetlerinin yeni Molniya varyantını özellikle Ukrayna’nın güneyindeki Zaporijya Oblastı‘nda giderek daha yoğun kullandığı bildiriliyor. Bölgenin geniş açık arazisi, uzun yaklaşma mesafeleri ve yoğun elektronik harp ortamı, sürekli kontrol bağlantısına ihtiyaç duyan İHA’lar için önemli zorluklar oluşturuyor.
Ukraynalı yetkililerin son günlerde Zaporijya genelinde yoğun Rus füze ve İHA saldırıları düzenlendiğini doğruladığı, ancak kamuoyuyla paylaşılan resmi raporlarda kullanılan tüm İHA tiplerinin tek tek belirtilmediği ifade ediliyor. Bu nedenle Molniya kullanımındaki artış iddiasının resmi teyitten ziyade savaş alanı gözlemlerine dayandığı değerlendiriliyor.
Otonom güdüme sahip bir Molniya İHA’sı, Ukrayna mevzilerine, lojistik hatlarına, intikal bölgelerine veya komuta noktalarına sürekli operatör kontrolüne ihtiyaç duymadan yönlendirilebiliyor. Dahili bilgisayarın hedef bölgesini tanıyabilmesi veya terminal safhada belirlenen hedefe kilitlenebilmesi durumunda ise Ukrayna’nın elektronik karıştırma sistemleri, saldırıyı engellemek için kullandığı en temel yöntemlerden birini kaybetmiş oluyor.
Kaynak: M5, Defence Blog
