Jeopolitik analist Michael Arizanti, Brett McGürk’ün 15 yıllık Ortadoğu politikasının İran’ı güçlendirdiğini, Tom Barrack’ın ise 18 ayda bu etkileri tersine çevirdiğini belirterek, Barrack’ı eleştirenlerin aynı ölçüde McGürk’ü neden eleştirmediğini sorguladı.
- McGürk döneminde Irak ve Suriye’de İran bağlantılı grupların askeri ve siyasi gücü arttı.
- Barrack’ın kısa sürede Suriye ve Irak’ta İran etkisini azaltıcı adımlar attığı gözlemlendi.
Brett McGurk, George W. Bush ve Barack Obama dönemlerinde Irak ve Suriye politikalarında merkezi rol oynadı. Onun döneminde Haşdi Şabi ve YPG/YPG gibi gruplar önemli güç hâline geldi ve bu gelişmeler Irak’ta mezhepçi bir hükümetin oluşmasına, Bağdat’ın Tahran’a daha yakın olmasına ve İran’ın Suriye’de etkisini artırmasına yol açtı. 2011’deki Amerikan çekilisi sonrası Irak ordusunun Musul’da dağılması ve IŞİD’nin ülkenin üçte birini ele geçirmesi, İran’ın bu boşluğu Haşdi Şabi ile doldurmasıyla pekiştirildi. McGürk, bu sürecin yaratıcısı olarak gösterildi ve İran’ın üç ülkede etkisini artıran politikaların mimarı konumunda yer aldı. Tom Barrack ise ABD’nin Türkiye Büyükelçisi ve Suriye ile Irak Özel Temsilcisi olarak on sekiz ayda farklı bir iz bırakdı. Suriye’de terör örgütü statüsü kaldırıldı, Irak’ta İran koridorunu kesen bir Amerikan ekonomik teklifi sunuldu ve Lübnan’da devletin silah tekeline kavuşması için bir çerçeve imzalandı. Bu adımlar, İran’ın bölgedeki etkisini zayıflatmak amacıyla yapıldı ve Arizanti tarafından McGürk’ün 15 yıllık süresiyle karşılaştırıldığında net bir tersine çevirme olarak değerlendirildi.
Bu durum, ABD’nin Ortadoğu politikasında iki farklı yaklaşımın net sonuçlarını gösteriyor: biri uzun vadeli ve istituasyonel, diğeri kısa vadeli ve etki odaklı. Türkiye için bu fark, Suriye ve Irak’taki gelişmelerin doğrudan güvenlik ve stratejik dengeleri etkilediği için önemli; çünkü Bölgedeki dengeler, Türkiye’nin sınır güvenliği ve bölgesel operasyonlarıyla doğrudan ilişkilidir.
