Türkiye ve İsrail arasındaki artan gerilim, Suriye'deki askeri faaliyetler nedeniyle son günlerde daha da önemli hale geldi ve İsrail'in savunma kuruluşu için son yıllarda giderek daha alakalı bir soruyu yeniden gündeme getirdi: Türk askeri ne kadar güçlü? Cevap, çarpıcı rakamlarla başlıyor, ancak kesinlikle orada bitmiyor.
- Türkiye, sadece büyük bir NATO üyesi değil; Karadeniz'den Kuzey Afrika'ya uzanan bölgesel bir askeri güç.
- Türk savunma sanayii, 2002'de 56 olan şirket sayısını 4.500'ün üzerine çıkararak ve yerli üretim payını %85'in üzerine taşıyarak büyük bir dönüşüm geçirdi.
- Türkiye'nin insansız hava araçları (İHA'lar), özellikle Bayraktar TB2, küresel çatışmalarda etkinlik kazandı ve ihracat gelirlerini üçe katladı.
Türkiye'nin askeri gücü, hava, kara, deniz ve savunma sanayii olmak üzere dört ana alanda şekilleniyor. Hava kuvvetlerinde, NATO'nun varsayılan hazır olma senaryosuna göre 201 savaş uçağından yaklaşık 141'i kullanılabilir durumda; filonun omurgasını hâlâ F-16'lar oluşturuyor. Ankara, F-35 programına yeniden katılmaya çalışırken, bir yandan da yerli savaş uçağı KAAN'ı geliştiriyor; KAAN 2024'te ilk uçuşunu yaptı, ancak hâlâ Amerikan motorlarına bağımlı. İsrail, F-35 satışının bölgedeki nitel üstünlüğünü zayıflatacağı endişesiyle bu hamleye karşı çıkıyor. Deniz kuvvetleri, 192 gemiyle Karadeniz, Ege ve Akdeniz'de faaliyet gösteriyor; TCG Anadolu amfibi hücum gemisi, insansız hava araçları için bir deniz üssü olarak kullanılıyor. Türkiye, savunma harcamalarını da keskin şekilde artırıyor; 2025'te yaklaşık 10 milyar dolarlık savunma ihracatı gerçekleştirdi ve bu rakam 2021'in üç katı.
Bu gelişmeler, Türkiye'nin savunma sanayiindeki dönüşümünün ve bölgesel güç projeksiyonunun bir yansımasıdır. Türkiye, yabancı silah sistemlerine bağımlılığını azaltarak ve kendi üretim kapasitesini artırarak, yalnızca askeri operasyonlarda değil, aynı zamanda ihracat ve diplomasi alanında da etkin bir aktör haline geliyor. Bu durum, NATO müttefiki olarak Türkiye'nin savunma politikalarının, ittifak içindeki dengeleri ve bölgesel güvenlik dinamiklerini doğrudan etkilediğini gösteriyor. Türkiye'nin artan kapasitesi, özellikle İHA teknolojisindeki ilerlemeleri, küresel savunma pazarında rekabeti kızıştırıyor ve müttefikler arasındaki iş birliği ile gerilimleri yeniden şekillendiriyor.
Tam Metin
İsrail ve Türkiye arasındaki artan gerilimler, son günlerde Suriye'deki askeri faaliyetler nedeniyle daha da önemli hale gelmiştir ve İsrail'in savunma kuruluşu için son yıllarda giderek daha alakalı hale gelen bir soruyu yeniden gündeme getirmiştir: Türk askeri ne kadar güçlüdür? Cevap, çarpıcı rakamlarla başlar, ancak kesinlikle orada bitmez. Türkiye, sadece büyük bir NATO üyesi değildir. Karadeniz ve Ege Denizi'nden Suriye ve Irak'a, Kafkaslar'a ve Kuzey Afrika'ya kadar uzanan bir bölgesel askeri güçtür. NATO, Temmuz ayında Ankara'daki zirve öncesinde Türkiye'yi,
Site, örneğin, varsayılan hazır olma senaryosunda, 201 savaş uçağından yaklaşık 141'inin kullanılabilir olacağını tahmin ediyor. Türkiye'nin savaş uçağı filosunun omurgasını, hala F-16'lar oluşturuyor, ancak Ankara aynı anda iki yolu da takip ediyor: Rus S-400 sistemini satın almasının ardından çıkarıldığı Amerikan F-35 savaş uçağı programına yeniden katılmaya yönelik bir çaba ve kendi yerli savaş uçağı olan KAAN'ın geliştirilmesi. KAAN, 2024 yılında ilk uçuşunu yaptı ve Türk savunma sanayinin amiral gemisi projelerinden biri. Ankara, bu projeyi, yabancı savaş uçaklarına bağımlılığını azaltma planının kilit bir bileşeni olarak görüyor, ancak yerli proje hala Amerikan bileşenler, özellikle de General Electric motorlarına bağımlı.
Aynı zamanda, Türkiye, Washington'a F-35 programına geri dönmeye devam ediyor. ABD Başkanı Donald Trump, Ankara'daki NATO zirvesinde, Türkiye'ye uçak satışına izin verme konusunda açık olduğunu ifade etti, ancak yol, S-400 sorunu da dahil olmak üzere yasal ve siyasi engellerle dolu. İsrail, bu hamlenin bölgedeki nitel askeri üstünlüğünü zayıflatabileceği endişesiyle bu hamleye karşı çıkıyor ve Başbakan Benjamin Netanyahu, kamuoyu önünde muhalefetine seslendi.
Sahayı değiştiren güç: İnsansız Hava Araçları (İHA)Eğer Türkiye'nin hızlı bir şekilde küresel bir isim haline geldiği bir alan varsa, o da insansız hava araçlarıdır. Türk şirketi Baykar, Bayraktar ailesinin üreticisi, TB2'yi bir dizi çatışmada kullanımının ardından dünyanın en iyi bilinen insansız hava araçlarından biri haline getirdi ve daha sonra TB3 dahil daha gelişmiş sistemler geliştirdi. Türk insansız hava araçları, yalnızca operasyonel bir araç değil, aynı zamanda bir ihracat motoru ve diplomatik bir varlık haline geldi. Türkiye, sistemlerini düzinelerce ülkeye pazarlıyor ve bu alanda İsrail'in savunma sanayileri ile küresel pazarda önemli bir rakip haline geliyor. Reuters'a göre, Türk savunma sanayii ihracatı 2025 yılında yaklaşık 10 milyar dolara ulaştı, 2021 rakamının üç katı, ve Ankara şimdi Avrupa ve küresel pazarlarda daha da genişleme arıyor.
17 firkateyn, 14 denizaltı ve bir insansız hava aracı taşıyıcı gemiDeniz, Türkiye'nin güç projeksiyonu stratejisinin merkezi bir bileşenidir. Global Firepower'a göre, donanma 192 gemiye sahip, bunlar arasında 17 firkateyn, dokuz korolet ve 14 denizaltı bulunuyor. Türkiye, deniz kuvvetlerini Karadeniz, Ege Denizi ve Akdeniz'de üç ana tiyatroda işletiyor ve konumu, Karadeniz ile Akdeniz arasında tek deniz geçişini kontrol etmeyi sağlıyor. Donanmanın en önemli platformlarından biri, TCG Anadolu, çok amaçlı bir amfibi hücum gemisi ve Türk filosunun en büyük gemisidir.
Türkiye, F-35 programından çıkarıldıktan sonra, geminin insansız (mürettebatsız) uçaklar için bir deniz üssü olarak hizmet edebileceği bir kavram da dahil olmak üzere çeşitli konuları geliştirdi. Mayıs ayında düzenlenen EFES-2026 egzersizinde, bir Bayraktar TB3, bir savaş senaryosunun parçası olarak gemiden işletildi. Daha önce, Baltık Denizi'ndeki bir NATO egzersizinde, bir TB3, Anadolu'nun kısa güvertesinden otonom olarak havalandı ve deniz hedeflerine saldırdı. Türkiye, bu şekilde, deniz gücünün relatively yeni bir modelini geliştirmeye çalışıyor: silahlı dronlar dizisi aracılığıyla operasyonel erişimini genişleten büyük bir gemi.
Türkiye'nin güç dengesindeki en derin değişikliklerden biri, asker veya tank sayısında değil, onların arkasındaki fabrikalarda. Yıllarca, Türkiye yabancı silah sistemleri için büyük bir müşteri oldu. Bugün, kendi başına bir üretici ve ihracatçı olmak istiyor. Anadolu Ajansı tarafından bu ay yayımlanan verilere göre, Türkiye'nin savunma sanayisinde şimdi 4.500'den fazla şirket faaliyet gösteriyor, 2002'de ise bu sayı sadece 56'ydi, savunma projelerinin sayısı ise 1.400'ü aşmış durumda. Aynı verilere göre, yerli olarak üretilen bileşenler ve sistemlerin payı, yaklaşık 20 yıl öncekinin iki katı kadar artarak, %85'in üzerine çıktı.
Stratejik önemi önemli: Türkiye, dronlar, füzeler, zırhlı araçlar, savaş gemileri ve elektronik sistemler gibi kullandığı ürünlerin artan bir oranını evinde üretirken, aynı zamanda ihracat yoluyla gelir ve siyasi etki yaratıyor. Peki, Türkiye savunma harcamaları ne kadar? Türk savunma harcamaları keskin bir şekilde artıyor, ancak ölçek, tanım ve kaynak göre önemli ölçüde değişiyor. 2025 savunma harcamaları hakkında bir NATO raporunda, Türkiye'nin harcaması, o yılın fiyatları ve döviz kurlarıyla yaklaşık 32,6 milyar dolar olarak tahmin edildi, 2024'teki yaklaşık 28,3 milyar dolardan daha yüksek. NATO, bu harcamanın GSYH'nin yaklaşık %2,33'üne karşılık geldiğini tahmin etti. 2024 ve 2025 için verilen rakamlar, raporda tahmin olarak tanımlanıyor.
Diğer tahminler, Türkiye'nin savunma bütçesini daha yüksek olarak gösteriyor. Örneğin, Global Firepower, 2026 harcamalarını yaklaşık 51,4 milyar dolar olarak tahmin ediyor. Fark, kısmen tanımlar, bütçe yılları ve hesaplama yöntemlerindeki farklılıklardan kaynaklanıyor, bu nedenle kaynaklar arasında karşılaştırmalar dikkatli bir şekilde yapılmalıdır.
Peki, Türk askeri özellikle güçlü kılıyor? İlk ve en önemlisi, kütle. Yüz binlerce asker, yüz binlerce yedek, binlerce zırhlı araç ve birkaç ülke tarafından yaklaşılabilir ölçekte insan gücünü mobilize etme yeteneği. İkinci avantaj, coğrafya: Türkiye, Avrupa, Asya ve Orta Doğu'nun kesişme noktasında yer alıyor ve Boğaz ve Çanakkale boğazlarını kontrol ediyor.
Suriye, Irak, İran, Gürcistan ve Bulgaristan gibi ülkelerle komşudur ve Kafkaslar, Balkanlar ve doğu Akdeniz'e yakın bir konumdadır. Üçüncü avantaj, operasyonel deneyimdir. Türk askeri, yıllarca Kürt İşçi Partisi'ne karşı savaşmış, ülkenin sınırları ötesinde bir dizi operasyon gerçekleştirmiş, Suriye ve Irak'ın kuzeyinde kuvvetler bulundurmuş ve ek olarak başka alanlarda doğrudan veya dolaylı olarak görev almıştır. Dördüncü avantaj, savunma sanayiidir. Dış kaynaklara tamamen bağımlı büyük bir ordu yerine, Türkiye artık kendi silah sistemlerinin artan bir bölümünü üretebiliyor. Bu, belirli alanlarda yabancı teknolojiye bağımlılığını tamamen ortadan kaldırmaz, ancak Ankara'ya geçmişte olduğundan önemli ölçüde daha fazla hareket özgürlüğü sağlar.
Beşinci avantaj, NATO'dur. Türkiye, 1952'den beri ittifakın üyesidir, İzmir'de NATO Müttefik Kara Komutanlığı'na ev sahipliği yapar ve ittifakın güney kanadının kilit bir bileşenidir. Üyelik, ortak eğitim, ortak askeri standartlar, istihbarat paylaşımı ve dünyanın en gelişmiş ordularından bazılarıyla işbirliği sağlar.
Ancak, sadece sayılar aldatıcı olabilir. Türk askeri, farklı nesillerden ekipmanlara sahiptir, bazıları eski ve envanterinde listelenen her tank, uçak veya gemi tam olarak operasyonel değildir. Modern savaşta, soru sadece mevcut platformların sayısı değil, kaç tanesinin kullanılabilir olduğu, ne kadar iyi korunduğu, hangi istihbarata erişebildikleri ve hava kuvvetleri, deniz kuvvetleri, insansız hava araçları, topçu ve hava savunma sistemleriyle birlikte tek bir ağ üzerinde nasıl etkili bir şekilde çalışabilecekleridir.
Ancak, bu uyarı ile birlikte, resim nettir: 2026'da Türkiye, sadece
