ABD Sabıkalı Osprey’den Vazgeçmiyor: Yeni Sözleşme

Tulu Berke Saz / 13.04.2026 12:00

ABD, tartışmalı geçmişiyle sık sık gündeme gelen, adından ‘sabıkalı’ diye söz ettiren V-22 Osprey tiltrotor platformunu sahada tutmak için kritik bir modernizasyon adımı attı. ABD Savunma Bakanlığı, Bell Boeing Ortak Program Ofisi ile Osprey filosunun modernizasyonu kapsamında 157 milyon dolarlık sözleşme imzaladı.

Sözleşme kapsamında ABD Donanması ve Deniz Piyadeleri envanterindeki ve platformları için toplam 10 adet Nacelle Improvement Kit (motorların bulunduğu döner nacelle sistemine yönelik iyileştirme paketi) ile 3 set Pylon Support Assembly (nacelle ile kanat arasındaki yapısal bağlantıyı sağlayan destek sistemi) teslim edilecek.

Üretim planı ve takvim netleşti

Üretim ve modernizasyon faaliyetleri üç farklı tesiste yürütülecek; yüzde 84’ü Teksas Amarillo’da, yüzde 15’i Fort Worth’te, yüzde 1’i Pennsylvania Ridley Park’ta.

Programın Aralık 2028’e kadar tamamlanması planlanıyor.

Sözleşmenin finansmanı, 2025 ve 2026 mali yıllarına ait uçak tedarik bütçelerinden karşılanıyor. İlk aşamada 60,67 milyon dolar 2025 bütçesinden, 16,25 milyon dolar ise 2026 bütçesinden tahsis edildi.

Neden bu modernizasyon kritik?

V-22 Osprey’in en ayırt edici özelliği olan nacelle (motor kapsülü) sistemi, platformun hem avantajı hem de en büyük teknik zorluğu olarak öne çıkıyor.

Kanat uçlarına yerleştirilen bu döner motor yapısı dikey kalkış/iniş ile ileri uçuş arasında geçişi sağlıyor ve 90 derece dönebilen mekanik bir sistem içeriyor.

Bu yapı, yıllardır yüksek bakım ihtiyacı, karmaşık mekanik yükler ve operasyonel riskler nedeniyle dikkat çekiyor.

Pylon Support Assembly ise nacelle ile kanat arasındaki yapısal bağlantıyı sağlayarak uçuş modları arasındaki geçişte oluşan yükleri absorbe ediyor. Yapılacak iyileştirmeler, doğrudan sistem güvenilirliğini artırmayı hedefliyor.

“Sabıkalı platform”: Kazalar ve kronik sorunlar

V-22 Osprey programı, son yıllarda yalnızca performansıyla değil, kazalar ve güvenlik tartışmalarıyla da gündemde.

ABD’de yayımlanan denetim raporlarına göre; 2022’den bu yana yaşanan kazalarda 20 askeri personel hayatını kaybetti, 2023–2024 döneminde 18 ciddi kaza meydana geldi ve kaza oranları önceki yıllara göre yüzde 36 ila yüzde 88 arasında daha yüksek olduğu kaydedildi.

En ağır kazaların, gövde veya motor arızaları ile uçuş ya da bakım sırasında yapılan insan hatalarından kaynaklandığı bildirildi. Raporlarda, ani güç kaybına yol açabilen sert kavrama (hard clutch) devreye girmeleri ile pervane-rotor dişli kutusu bileşenlerindeki kusurlar, kazaların başlıca nedenleri arasında gösterildi.

Bu tablo, Osprey’in “yüksek kabiliyet – yüksek risk” denkleminde değerlendirilen bir platform olmasına neden oluyor.

Tüm tartışmalara rağmen V-22 platformunun yerini alacak bir sistem şu an için bulunmuyor.

MV-22B, Deniz Piyadeleri tarafından taarruz destek, özel operasyon ve lojistik görevlerde kullanılıyor. CMV-22B, ABD Donanması için uçak gemilerine personel, kargo ve kritik parçaların taşınmasını sağlıyor.

Özellikle Hint-Pasifik gibi geniş coğrafyalarda uzun menzil ve dikey kalkış kabiliyeti platformu vazgeçilmez kılıyor.

Bell Boeing’e verilen bu sözleşme, yalnızca bir modernizasyon programı değil; aynı zamanda ABD’nin Osprey platformundan vazgeçmek yerine onu daha güvenli ve sürdürülebilir hale getirme stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Kaynak: savunmaSanayiSt