ABD Senatosu, Rusya’nın Ukrayna’daki savaşını finanse eden enerji gelirlerini azaltmayı amaçlayan kapsamlı yaptırım paketini 86’ya karşı 11 oyla kabul etti. Rus petrolü ve doğal gazının başlıca alıcılarını da hedefleyen düzenlemenin yasalaşabilmesi için Temsilciler Meclisinden geçmesi ve Başkan Donald Trump tarafından imzalanması gerekiyor.
“Lindsey O. Graham 2026 Rusya ve İran Yaptırımları Yasası” adı verilen düzenlemeye yalnızca bir Cumhuriyetçi senatör ile 10 Demokrat senatör karşı çıktı. Temsilciler Meclisinin yaz tatilinde olması nedeniyle tasarının alt kanattaki görüşmelerinin milletvekillerinin 31 Ağustos’ta dönmesinin ardından yapılması bekleniyor.
Rus enerji ihracatına yeni yaptırımlar
Tasarı, Rusya’dan ABD’ye ithal edilen ürünlere yüzde 500’e kadar gümrük vergisi uygulanmasına imkân tanıyor. Başkan’a ayrıca Rus petrolü veya doğal gazının en büyük beş ithalatçısından gelen ürünlere yüzde 100’e kadar gümrük vergisi getirme yetkisi veriyor.
Düzenlemenin bu yönüyle Çin ve Hindistan başta olmak üzere Rus enerji kaynaklarını satın almayı sürdüren ülkelerin hedef alınması bekleniyor. Bununla birlikte, doğal gaz ihtiyacının yüzde 15’inden azını Rusya’dan karşılayan ve ithalatı azaltmak için adım atan ülkelere istisna tanınabilecek.
Tasarı; Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, üst düzey siyasi ve askerî yetkililer, Rus finans kuruluşları ve enerji projelerine yönelik yaptırımlar içeriyor. Rusya’nın mevcut kısıtlamaları aşmak amacıyla farklı ülkelerin bayrakları altında işlettiği eski petrol tankerlerinden oluşan “gölge filo” da düzenleme kapsamına alınıyor.
Tasarı ayrıca İran’ın enerji ve silah sektörlerine sağlanan finansmanı kısıtlayan ve süresi dolmak üzere olan bazı yaptırım yetkilerinin uzatılmasını öngörüyor.
Trump’a verilen tarife yetkisi tartışma yarattı
Senatörlerin büyük çoğunluğu düzenlemeye destek verirken bazı Demokratlar ve Cumhuriyetçi Senatör Rand Paul, Trump’a tanınan gümrük vergisi yetkisinin ABD’de fiyatları artırabileceğini savundu. Paul ile Demokrat Senatör Ron Wyden’ın bu yetkiyi tasarıdan çıkarmayı amaçlayan değişiklik önerisi Senatoda reddedildi.
Demokrat Senatör Raphael Warnock, ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer’dan tarifelerin uygulanmasına ilişkin yazılı güvence aldığını açıkladı. Buna göre bir ülkenin Rus petrolü ve doğal gazı alan veya yaptırımların aşılmasına yardım eden ülkeler listesinden çıkması hâlinde söz konusu tarifelerin kaldırılması gerekecek.
Tasarı, Rusya’ya karşı daha sert ekonomik önlemler alınmasını savunan Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham’ın adını taşıyor. Graham, 11 Temmuz’da hayatını kaybetmeden bir gün önce Beyaz Saray ile tasarının ilerletilmesi konusunda uzlaşmaya vardıklarını duyurmuştu.
Graham’ın ölümünün ardından Güney Carolina’daki Senato koltuğuna geçici olarak atanan kız kardeşi Darline Graham da tasarının destekçileri arasında yer aldı. Oylama sonucunu Senatoda açıklayan Darline Graham, düzenlemenin kardeşinin dış politika mirasını sürdürdüğünü söyledi.
Temsilciler Meclisindeki bazı üyeler, Trump’a geniş tarife yetkileri verilmesine karşı çıkıyor. Bu nedenle Senatoda güçlü destekle kabul edilen tasarının alt kanatta değişikliğe uğrayabileceği veya görüşmelerinin uzayabileceği değerlendiriliyor.
