“Akılsız” bombaları seyir füzelerine dönüştüren kit: JDAM-LR

Aksel Buzuter / 01.05.2026 21:05

ABD Donanması’nın test ettiği JDAM-LR kiti, güdümsüz bombaları 500 km’yi aşan menzile sahip jet motorlu seyir füzesine dönüştürüyor. Yeni kit, düşük maliyetle yüksek hassasiyet sağlıyor.

Tam Boyutta Gör

Klasik bombalardan yüksek hassasiyetli silahlara

JDAM konseptinin temelleri, 1991 Körfez Savaşı’na kadar uzanıyor. ABD Hava Kuvvetleri’nin o dönemki hassas mühimmat performansından memnun kalmayan Genelkurmay Başkanı Merrill A. McPeak’in talebiyle başlatılan program, kısa sürede maliyet odaklı bir inovasyona dönüştü. Amaç, mevcut Mark 80 serisi bombalara eklenen bir kit ile düşük maliyetli, hassas güdümlü mühimmat üretmekti.

Bu yaklaşım ciddi bir ekonomik avantaj sağladı. Standart bir Mark 80 bombasının maliyeti 3.000 ila 16.000 dolar arasında değişirken GPS/INS güdüm sistemi ve yönlendirilebilir kanatçıklar içeren JDAM kiti ile bu bombalar yaklaşık 34.000 dolar toplam maliyetle hassas vuruş kabiliyeti kazandı. Bu sistemler, 15 deniz mili (yaklaşık 28 km) menzil ve 13 metre sapma payı ile hedefi vurabiliyordu.

JDAM-LR ile işler değişiyor

Tam Boyutta Gör

Bu motor sayesinde JDAM-LR, klasik süzülme prensibinin ötesine geçerek aktif itki kazanıyor. Böylece mühimmatın menzili dramatik biçimde artıyor. 500 librelik bir bomba ile 300 deniz milinin (yaklaşık 555 km) üzerine çıkan menzil, savaş başlığı yerine ek yakıt tankı kullanıldığında 700 deniz milini (yaklaşık 1.300 km) aşabiliyor. Bu konfigürasyon, sistemi aynı zamanda etkili bir aldatma (decoy) aracına dönüştürüyor.

JDAM-LR yalnızca menzil artışıyla sınırlı kalmıyor. Turbojet motor, aynı zamanda 1.5 kW gücünde bir jeneratörü besleyerek gelişmiş arayıcı başlıklar, veri bağlantıları ve görev bilgisayarlarının çalışmasını mümkün kılıyor. Sistem, önceki JDAM kitleriyle aynı yazılım ve arayüzleri kullanıyor ve 4. nesil savaş uçakları dahil olmak üzere tüm JDAM uyumlu platformlarla entegre çalışabiliyor.

Testler güven veriyor

Tam Boyutta Gör

Bununla birlikte JDAM-LR, gelişmiş özelliklerine rağmen maliyet açısından da rekabetçi bir çözüm sunuyor. Birim başına 200.000 doların üzerindeki fiyat etiketi, onu pahalı bir mühimmat kategorisine taşısa da karşılaştırma yapıldığında tablo değişiyor. Örneğin, benzer görev profiline sahip AGM-158 JASSM seyir füzesinin maliyeti yaklaşık 1 milyon dolar seviyesinde.

Kaynak: donanimHaber