Askeri, siber, ekonomik ve bilgi bileşenlerinin tek bir koordineli stratejinin parçası olarak işlediği çok katmanlı bir caydırıcılık politikası izlemek gereklidir. Estonya Dış İstihbarat Servisi Genel Müdürü, temel zorluğun caydırıcılık mantığını uzun vadede – bir yıl, üç yıl, beş yıl ve on yıl boyunca – sürdürmek olduğuna işaret etmiştir. Bu, İttifak'ın güvenliği için temel önemdedir; özellikle Rusya, Avrupa'nın yeniden silahlanmasını doğrudan askeri tırmanma (gerilim) yerine hibrit faaliyetler yoluyla yavaşlatmaya çalışacaktır.
Rus hibrit saldırılarına ilişkin tam rapor: Avrupa'nın yalnızca krizlere tepki veren değil, yıllar değil on yıllar boyunca toplumsal direnç inşa eden tutarlı ve bilinçli bir bilgi politikasına ihtiyacı vardır. Üç unsur hayati önem taşır: medya okuryazarlığı, tehdit durumlarında devlet kurumlarının şeffaflığı ve hükümetler ile silahlı kuvvetler tarafından olguların hızlı ve güvenilir şekilde iletilmesi. Ancak bu şekilde Rus dezenformasyonunun faaliyet gösterdiği alan daraltılabilir. Toplumlar, bilgi hijyeninin ulusal ve Avrupa güvenliğinin bir parçası olduğunu, sınırların veya kritik altyapının savunulması kadar önemli olduğunu anlamalıdır.
Ek bir unsur, bilgi alanında aktif önleme olmalıdır. Bu yalnızca dezenformasyonla mücadele etmek değil, aynı zamanda modern bilgi operasyonlarının doğası hakkında kamuoyu farkındalığı oluşturmak anlamına gelir. Manipülasyona dirençli bir toplum, güvenlik sisteminin bir parçası haline gelir. Bu nedenle medya eğitimi, kamu kurumlarının hızlı ve güvenilir iletişimi ve kriz durumlarında şeffaflık, Avrupa güvenlik stratejilerinin kalıcı bir bileşeni haline gelmelidir.
Rusya'nın hedeflerine ulaşmak için askeri bir zafere ihtiyaç duymadığı vurgulanmalıdır. Moskova'nın Avrupa'nın gerçeği yanlıştan ayırt etme yeteneğini zayıflatması ve vatandaşların kendi kurumlarından şüphe etmesini sağlaması yeterlidir. Bu nedenle yanıt yalnızca karşı anlatılar değil, bilinçli bir bilişsel direnç inşası olmalıdır. Bu tür eylemler okullarda, medyada, idarede ve günlük sivil yaşamda yürütülmelidir. Bugün yürütülen savaş yalnızca siperlerde değil, aynı zamanda insanların zihinlerinde de gerçekleşmektedir. Şu anda Rusya saldırıda kalırken, Avrupa çoğu zaman savunmada kalmaktadır.
Hibrit saldırı deneyimlerine dayanan bir diğer öneri, ulaştırmadan enerji ve telekomünikasyona, su tedarik sistemlerine kadar kritik altyapının korunmasının güçlendirilmesi gerektiğiyle ilgilidir. Bu hayati önemdedir çünkü bu tür altyapının sürekliliğinde yaşanacak herhangi bir kesinti, tehdidin ölçeğine bağlı olarak yerel veya ulusal düzeyde ekonomi üzerindeki kontrolün kaybedilmesine yol açabilir, toprak bütünlüğünü zayıflatabilir ve halkın direncini önemli ölçüde azaltabilir. Avrupa genelinde şu anda nükleer santraller, enerji dönüşümüyle bağlantılı açık deniz rüzgar çiftlikleri, demiryolu modernizasyonu, yol altyapısı ve lojistik merkezleri dahil olmak üzere pek çok önemli altyapı projesinin geliştiriliyor olması, düşman servislere başka bir faaliyet alanı sağlamaktadır. Bu durum, bu tür projelerin devlet ve Avrupa düzeyinde uygun çözümlerle güvence altına alınması ihtiyacını doğurmaktadır.
Siber uzayda Avrupa, yalnızca olaylara müdahale etmeye değil, aynı zamanda Rusya tarafından desteklenen grupların kullandığı altyapı ve araçları hassas şekilde bozmaya dayanan aktif savunma konseptini geliştirmelidir. Bu, tehditlerin tırmanmadan önce ölçeğinin azaltılmasını mümkün kılar. Ulusal siber komutanlıklar, CERT yapıları, istihbarat servisleri ve NATO müttefikleri arasındaki koordinasyon tesadüfi değil, kalıcı olmalıdır. Silahlı çatışma eşiğinin altında yürütülen siber uzaydaki saldırı eylemleri, gerçek bir caydırıcılık aracıdır. Askeri güç kullanımını gerektirmezler ancak somut operasyonel ve psikolojik etkiler yaratabilirler. Avrupa devletleri, İttifak genelinde siber kuvvetler sürekli geliştirildiği için bu tür faaliyetleri NATO müttefikleriyle birlikte yürütebilir. Polonya dahil bazı ülkeler halihazırda gelişmiş askeri siber yapılar oluşturmuştur; bu da Avrupa genelinde daha fazla gelişme için olumlu bir itici güç sağlamalıdır.
Siber uzaydaki askeri faaliyet, ulusal güvenlik servisleri tarafından yürütülen karşı istihbarat ve önleyici tedbirlerle tamamlanmalıdır. Örneğin Polonya İç Güvenlik Ajansı, insanların sabotaj girişimlerini veya yabancı servislerin adam toplama çabalarını hızlı ve anonim şekilde bildirmelerine olanak tanıyan özel bir Telegram sohbet botu başlatmıştır. Bu özellikle önemlidir çünkü Telegram, düşman servislerin sözde "kullan-at ajanları" genellikle görünüşte zararsız iş ilanları veya küçük ücretli görevler aracılığıyla devşirmek için kullandığı ana platformlardan biri olmaya devam etmektedir.
Avrupa devletleri, sabotaj veya yönlendirme şüphesi taşıyan kişilerin tespiti, izlenmesi ve yargılanması amacıyla Kiev ile iş birliğini güçlendirmelidir. Olumsuz bir örnek, Polonya'nın merkezindeki bir tasnif tesisindeki depoda bulunan patlayıcı madde içeren paket olayıdır. Bu davada şu ana kadar mahkûm edilen tek kişi, 18.000 PLN'den fazla para cezasına çarptırılan Kristina S. olmuştur. Patlayıcı düzenekleri göndermeyi planlayan kişilerin, davanın kilit ismi Yurii Kovalenko da dahil olmak üzere hâlâ firarda olduğu vurgulanmalıdır. Katowice İl Emniyet Müdürlüğü tarafından aranmakta ve ayrıca Interpol Kırmızı Bülteni'ne tabidir. Ancak dava dosyaları, Ukrayna servislerinin kendi vatandaşını Polonya'ya teslim etmeyeceğini göstermektedir. Bu olay, doğu sınır kapılarında araç denetim prosedürlerinin sıkılaştırılması gereğini de ortaya koymuştur. Sınır Muhafaza ve Gümrük Servisi'nden alınan bilgilere göre, Kristina'nın aracı Polonya'ya girişte X-ray taramasından geçirilmiş, ancak görevliler ağırlıklı olarak alkol ve sigara kaçakçılığına ilişkin izlere odaklanmıştır. Ukrayna tarafı, kendi vatandaşları tarafından gerçekleştirilen sabotaj ve yönlendirme eylemlerini önleme ve bunlarla mücadele çabalarını yoğunlaştırmalıdır. Aynı zamanda, mevcut kapsamı sınırlı kaldığından, Avrupalı ortaklarla bilgi iş birliğini derinleştirmek için her türlü çaba gösterilmelidir. Benzer eksiklikler özel servisler arasındaki iş birliğinde de görülmektedir. Kiev'deki hükümetin, Rus servislerinin Ukrayna vatandaşlarını nasıl devşirdiğini daha net bir şekilde anlatması kendi çıkarınadır. Raporda belirtilen rakamlarla desteklenen mevcut mesaj, Ukraynalıların sabotaj faaliyetlerinin tek faili gibi göründüğü bir anlatıyı güçlendirmektedir. Buna bilgi alanında karşı konulmalıdır. Belirli eylemlerden Ukrayna pasaportu taşıyan kişiler sorumlu olabilir, ancak sorumluluğun bir kısmı da Kiev'deki yetkililere ve Varşova dahil Avrupa'daki Ukrayna büyükelçiliklerine aittir. İçeriden zayıflamış bir Rusya, NATO ülkelerinin topraklarında bilgi savaşı ve sabotaj yürütme konusunda daha az yeteneklidir. Bu nedenle Kiev'e verilen destek, Avrupa güvenlik politikasının kilit araçlarından biri olmaya devam etmekte ve sürdürülmesi bölgenin uzun vadeli istikrarına yapılan bir yatırım olarak değerlendirilmelidir. Ukrayna'nın Rusya topraklarındaki hedefleri vurmasına olanak tanıyan silah ve bileşenlerin transferi esastır. Hibrit saldırılara karşı savunma bir şeydir, ancak saldırı eylemi aynı zamanda Kremlin'in anlayabileceği bir güç gösterisidir. Savunma yeteneklerine ek olarak, Avrupa'nın saldırgana gerçek bir bedel ödeten inandırıcı bir potansiyele sahip olması gerekir.
Saldırı boyutu yalnızca silah kullanımıyla ilgili değildir. Kontrolsüz tırmanma (gerilim) olmaksızın hazırlığı gösteren planlı bilgi, diplomatik ve askeri eylemleri de içerir. Doğu kanadında (NATO) düzenli NATO tatbikatları, silah gösterileri ve yeni savunma yeteneklerinin kamuoyuna sunulması, Moskova'nın çok iyi anladığı caydırıcılık unsurlarıdır. Avrupa, müttefikleriyle birlikte güç, istikrar ve bütünlük temelinde bir mesaj inşa etmelidir. Her açıklama, her eylem ve her askeri hareket, Rusya'nın yalnızca Avrupa'nın hazırlığını görmesi değil, aynı zamanda bunu test etmenin gerçek sonuçlar doğurabileceğini anlaması için dikkatle düşünülmüş tek bir anlatının parçası olmalıdır.
Bu kavram, “4D” olarak adlandırılan tek bir ilkeye dayanır: savunma, caydırıcılık, diplomasi ve yok etme. İttifak'ın eylemlerinin paralel yürütülmesi gerektiğini varsayar: sağlam savunma ve caydırıcılık, diplomasi ve durum gerektirdiğinde rakibin yeteneklerini yok etmeye hazır olma. Avrupa'nın Rus hibrit faaliyetlerine yanıtı, dirençliliği inisiyatifle birleştirmelidir. Yaptırımlar, Ukrayna'ya askeri destek, siber uzayda aktif savunma ve uluslararası iş birliği, Kremlin'in manevra alanını sınırlayan tutarlı bir baskı sistemi oluşturur. Uzun vadede, Avrupa devletlerinin güvenlik düzeyini belirleyecek ve Avrupa'nın daha geniş güvenlik mimarisindeki rolünü tanımlayacak olan tek tek olaylar değil, tutarlılık ve kararlı eylemlerdir.
Rus anlatılarının üstesinden gelmek için Avrupa'nın, güçlü caydırıcılık ve saldırı yanıtlarına dayanan hibrit tehditlere karşı kapsamlı bir stratejiye ihtiyacı vardır. Tutarlı bir bilgi politikası, askeri potansiyelin güçlendirilmesi, sivil nüfusu koruma çabalarının artırılması ve kritik altyapının güvence altına alınması da aynı derecede önemlidir. Avrupa karşı saldırı yapabilir. Bu operasyonların bazıları çoktan başladı.