Bulgaristan, F-16 teslimatlarının tamamlanmasını beklerken, hava sahası savunmasını sürdürebilmek için ikinci el Gripen veya F-16 savaş uçaklarını değerlendiriyor. Ülke, MiG-29 filosunun hizmette kalmasını sağlayacak motor ve yedek parçaları da almak istiyor.
Geçici çözümün, ülkenin hava sahası savunması ile NATO Hava Polisliği görevlerini 2028'e kadar kesintisiz sürdürmesi amaçlanıyor. Bakanlık, 28 Temmuz'da Polonya, Macaristan, İsveç ve ABD başta olmak üzere uluslararası ortaklardan ikinci el savaş uçakları ile MiG-29 yedek parçalarına ilişkin bilgi talebinde bulundu.
F-16 filosunun tam operasyonel hâle gelmesi 2028'i bulacak. Bulgaristan, 1,2 milyar dolarlık sözleşme kapsamında ilk sekiz adet F-16 Block 70 savaş uçağını 2025 yılı sonunda teslim aldı. Ancak pilot eğitimlerinin tamamlanmaması ve altyapı çalışmalarının sürmesi nedeniyle filonun tam operasyonel kabiliyete 2028 yılında ulaşması bekleniyor.
Bu süreçte Bulgaristan Hava Kuvvetleri, hava polisliği görevlerini sürdürebilmek amacıyla en az dört ila altı savaş uçağını sürekli göreve hazır tutmayı hedefliyor. Gripen ve ikinci el F-16 seçenekleri masada. Sofya yönetimi, geçiş döneminde ikinci el Gripen veya F-16 savaş uçaklarının yanı sıra mevcut MiG-29 filosunun hizmette kalmasını sağlayacak motor ve yedek parçaları da değerlendiriyor.
Sürecin başlamasında, Polonya Savunma Bakanı Władysław Kosiniak-Kamysz'ın Ukrayna'ya devredilmemesi hâlinde Polonya envanterindeki MiG-29 savaş uçaklarının Bulgaristan'a satılabileceğini açıklaması etkili oldu. Bulgaristan'ın amacı yeni bir savaş uçağı ihalesi açmak değil, F-16 filosu tam operasyonel hâle gelene kadar ulusal hava sahası savunmasını sürdürebilecek geçici bir çözüm oluşturmak.
MiG-29 filosu kritik görevini sürdürüyor. Bulgaristan, F-16 teslimatlarına rağmen hava polisliği görevlerinde hâlen MiG-29 savaş uçaklarını kullanıyor. Ancak Sovyet döneminden kalan platformların bakımında kullanılan RD-33 motorları, radar bileşenleri ve diğer kritik parçaların temini giderek zorlaşıyor.
Rusya ile savunma iş birliğinin sona ermesi, Ukrayna'daki savaş ve Polonya'nın kendi MiG-29 filosunu küçültmesi nedeniyle Bulgaristan'ın bu uçakları uzun süre hizmette tutması her geçen yıl daha maliyetli hâle geliyor. Gripen geçici çözüm sağlayabilir. Değerlendirilen seçeneklerden biri de ikinci el veya kiralık Gripen C/D savaş uçakları.
İsveç daha önce Bulgaristan'a yeni Gripen savaş uçakları ve kiralama modeli içeren çeşitli teklifler sunmuştu. Ancak Gripen'in hizmete alınması; yeni pilot eğitimi, bakım altyapısı, simülatörler, lojistik destek ve mühimmat entegrasyonu gerektireceğinden Bulgaristan'ın aynı dönemde MiG-29, Gripen ve F-16 olmak üzere üç farklı savaş uçağı tipini işletmesi gerekecek.
Nihai hedef 16 adet F-16 Block 70. Bulgaristan, ilk sekiz uçağın ardından sekiz adet ilave F-16 Block 70 siparişi de verdi. Yaklaşık 1,3 milyar dolar değerindeki ikinci paketle birlikte ülkenin toplam 16 adet F-16 Block 70 savaş uçağına sahip olması planlanıyor.
Sofya yönetiminin önümüzdeki dönemde ikinci el savaş uçağı tedariki, MiG-29 filosunun ömrünü uzatacak yedek parça temini ve NATO müttefiklerinden alınabilecek geçici destek seçeneklerini birlikte değerlendirerek 2028 yılına kadar oluşabilecek kabiliyet boşluğunu kapatması bekleniyor.
