Söz konusu çalışmaların, ABD'nin Çin'in gelişmiş teknolojiye erişimini kısıtlama çabalarına rağmen yürütüldüğü belirtiliyor.
"Model damıtma" yöntemi kullanılıyor
Araştırmalarda, güçlü yapay zekâ modellerinin ürettiği çıktılar kullanılarak daha küçük ve belirli görevler için optimize edilmiş yerli modellerin eğitildiği "model damıtma (model distillation)" yöntemi kullanılıyor.
Bu yöntem sayesinde yüksek işlem gücü gerektiren büyük yapay zekâ modelleri yeniden geliştirilmeden, belirli kabiliyetler daha küçük sistemlere aktarılabiliyor.
Reuters'ın incelediği belgelerde, Çin Halk Kurtuluş Ordusu ve savunma kurumlarına bağlı araştırmacıların bu yöntemi yaygın şekilde kullandığı ifade edildi.
İHA'lar ve hedef tespit sistemlerinde kullanılıyor
İncelenen çalışmalara göre Çinli araştırmacılar, ABD yapay zekâ modellerinden elde edilen verileri;
- İHA'larda gerçek zamanlı görüntü analizi,
- Hedef tespit sistemleri,
- Siber harp,
- Gözetleme,
- Taktik karar destek sistemleri,
- Sosyal medya izleme gibi alanlarda kullanılacak yerli yapay zekâ modellerini eğitmek amacıyla değerlendiriyor.
Bir çalışmada ise Çin Halk Kurtuluş Ordusu'na bağlı araştırmacıların, GPT-3.5 modelini hassas askerî yazılım kodlarını özetlemek için kullandığı, ardından bu özetlerle tamamen Çin askeri ağı içinde çalışacak yerli bir model eğittiği aktarıldı.
İHA ve deniz operasyonları için yapay zekâ geliştiriliyor
2024 yılında yayımlanan bir başka çalışmada, Çin Ulusal Savunma Teknolojileri Üniversitesi'nin görüntü işleme modelini "model damıtma" yöntemiyle küçülterek insansız hava araçlarına entegre ettiği belirtildi.
Bu sistemin, haberleşmenin kesildiği ortamlarda dahi gerçek zamanlı görüntü analizi yaparak seyrüsefer ve hedefleme görevlerini desteklemesinin amaçlandığı ifade edildi.
Çin Askerî Bilimler Akademisi ise benzer yöntemle insansız deniz araçları, savaş gemileri ve İHA'ların birlikte görev yaptığı senaryolarda kullanılmak üzere hedef tanıma modeli geliştirdi.
ABD ile Çin arasında yeni gerilim başlığı
"Model damıtma" yöntemi, son dönemde ABD ile Çin arasındaki yapay zekâ rekabetinin önemli başlıklarından biri haline geldi.
ABD'li yetkililer, bazı Çinli kuruluşların Amerikan yapay zekâ modellerinin kabiliyetlerini izinsiz şekilde kopyalayarak ihracat kontrollerini ve fikri mülkiyet haklarını ihlal ettiğini öne sürüyor.
Pekin yönetimi ise bu suçlamaları reddederken, Washington'ı yapay zekâ alanında "teknolojik hegemonya" kurmaya çalışmakla suçluyor.
