Çin Donanması, stratejik nükleer denizaltısından Pasifik Okyanusu’na başarıyla denizaltıdan fırlatılan balistik füze (SLBM) testi gerçekleştirdi. Çin Halk Kurtuluş Ordusu Donanması (PLAN) tarafından duyurulan testte, eğitim amaçlı savaş başlığı taşıyan füzenin belirlenen hedef bölgeyi başarıyla vurduğu bildirildi.
Çin’in resmi haber ajansı Xinhua’nın aktardığına göre bu test, Pekin’in Eylül 2024’te Pasifik Okyanusu’na kıtalararası balistik füze (ICBM) fırlattığını açıklamasından bu yana kamuoyuna duyurduğu ilk stratejik denizaltı kaynaklı füze denemesi oldu.
Testin ayrıntıları
PLAN Sözcüsü Wang Xuewen, füzenin yerel saatle 12.01’de fırlatıldığını açıkladı. Eğitim tipi savaş başlığı taşıyan füzenin Pasifik Okyanusu’nun açık sularındaki belirlenen hedef bölgeyi başarıyla vurduğu belirtilirken, testte kullanılan denizaltının sınıfı, füzenin modeli ve hedefin tam konumu kamuoyuyla paylaşılmadı.
Pekin yönetimi, testin yıllık muharebe eğitim planı kapsamında gerçekleştirildiğini ve ilgili ülkelerin önceden bilgilendirildiğini ifade etti.
Deneme, 6-13 Temmuz tarihleri arasında Qingdao açıklarında başlayan Maritime Joint-2026 Çin-Rusya ortak deniz tatbikatıyla aynı döneme denk geldi. Tatbikatın ardından iki ülke donanmalarının Pasifik Okyanusu’nda ortak devriye faaliyetleri yürütmesi planlanıyor. Ancak Çin makamları, füze testi ile tatbikat arasında resmi bir bağlantı bulunduğunu doğrulamadı.
Type 094 filosu öne çıkıyor
Açık kaynaklara göre Çin Donanması envanterinde kıtalararası balistik füze taşıyabilen tek stratejik nükleer denizaltı sınıfı Type 094 (Jin sınıfı) bulunuyor. Çin’in hizmette toplam altı adet Type 094 sınıfı stratejik nükleer denizaltısı olduğu değerlendiriliyor.
Bununla birlikte, Çin’in 2018 yılından itibaren yeni nesil stratejik denizaltı filosu üzerinde modernizasyon çalışmalarına başladığı öne sürülüyor. Uydu görüntülerinde Bohai Shipbuilding Heavy Industry tesislerinde yeni denizaltı bölümleri tespit edilirken, daha önce Sanya nükleer denizaltı üssünde görüntülenen diğerlerinden daha büyük bir platformun yeni Type 096 sınıfına ait olabileceği iddia edilmişti. Ancak bugüne kadar bu sınıfa ilişkin resmi bir doğrulama yapılmadı ve Type 094 sınıfı Çin’in deniz konuşlu nükleer caydırıcılığının temel unsuru olmayı sürdürüyor.
Type 094 sınıfının temel teknik özellikleri şöyle sıralanıyor:
- Uzunluk: 137 metre
- Genişlik: 11,8 metre
- Dalmış deplasman: Yaklaşık 11 bin ton
- Mürettebat: 120-140 personel
- Azami dalmış sürat: 25-30 knot
- Tahrik sistemi: Tek nükleer reaktör
- Silah sistemi: 12 dikey fırlatma tüpü (JL-2 veya JL-3 SLBM), ayrıca baş tarafta altı adet 533 mm torpido tüpü
JL-3 füzesi Çin’in deniz konuşlu caydırıcılığını güçlendiriyor
Uzmanlar, testte büyük ihtimalle Çin’in en gelişmiş denizaltıdan fırlatılan balistik füzesi olan JL-3‘ün kullanılmış olabileceğini değerlendiriyor. Çin Donanması halen Type 094 denizaltılarında JL-2AG ve modernize edilen Type 094A platformlarında ise JL-3 füzelerini kullanıyor.
ABD Pasifik Filosu’nun eski Komutanı Amiral Samuel Paparo, Kasım 2022’de yaptığı açıklamada Çin’in altı adet Type 094 stratejik nükleer denizaltısına JL-3 kıtalararası balistik füzelerini konuşlandırdığını belirtmişti.
Çin’in üçüncü nesil denizaltıdan fırlatılan stratejik balistik füzesi olarak tanımlanan JL-3, devlet medyasına göre selefi JL-2‘ye kıyasla yaklaşık yüzde 50 daha uzun menzile sahip. Yaklaşık 12 bin kilometre menzile ulaşabilen füze, tek veya bağımsız hedeflenebilir çoklu nükleer savaş başlığı (MIRV) taşıyabiliyor.
ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), JL-3’ün ilk test atışını Kasım 2018’de deneysel Type 032 denizaltısından gerçekleştirildiğini tespit etmişti. Haziran 2019’da ikinci başarılı test yapılırken, Aralık 2019’da ise ilk kez operasyonel bir Type 094 stratejik füze denizaltısından fırlatma gerçekleştirildiği kaydedildi.
JL-3, 3 Eylül 2025 tarihinde İkinci Çin-Japon Savaşı ve İkinci Dünya Savaşı’nın sona ermesinin 80. yıl dönümü kapsamında düzenlenen askeri geçit töreninde ilk kez kamuoyuna tanıtıldı ve Çin’in deniz konuşlu nükleer caydırıcılığının temel unsuru olarak ilan edildi.
Bundan önce kullanılan JL-2 füzesi ise yaklaşık 8 bin kilometre menzile sahip temel versiyonunda üç adet bağımsız hedeflenebilir 150 kilotonluk nükleer savaş başlığı taşıyabiliyor. Modernize edilen JL-2A varyantında menzil yaklaşık 9 bin kilometreye çıkarılırken, taşıdığı savaş başlığı seçenekleri de artırıldı. JL-3 projesi, bu geliştirme sürecinin son aşamasını temsil ediyor.
Kaynak: M5, Militaryni
