Çin devlet medyası, J-20 beşinci nesil savaş uçakları ile JL-1 havadan fırlatılan balistik füzesini taşıyan H-6N bombardıman uçağını aynı uçuş formasyonunda gösteren görüntüler yayımladı.
Çin Halk Kurtuluş Ordusunun kuruluşunun 99. yıl dönümü dolayısıyla yayımlanan görüntüler, Pekin’in uzun menzilli hava operasyonları ile hava tabanlı nükleer caydırıcılığına verdiği önemi ortaya koyan bir güç gösterisi olarak değerlendirildi.
Görüntülerdeki uçuşun gerçek bir operasyonel refakat görevi mi yoksa tanıtım amacıyla hazırlanmış bir formasyon mu olduğu resmî açıklamalarda ayrıntılandırılmadı. Bununla birlikte J-20’lerin H-6N ile birlikte gösterilmesi, Çin’in bombardıman uçaklarını uzun menzilli görevlerde hayalet savaş uçaklarıyla koruma seçeneğini öne çıkardığı şeklinde yorumlandı.
H-6N bombardıman uçağı, Çin’in hava tabanlı nükleer gücünde öne çıkıyor
H-6, temel tasarımı oldukça eskiye dayanan bir bombardıman uçağı ailesi olsa da Çin, platformu yeni motorlar, elektronik sistemler, silahlar ve havada yakıt ikmali kabiliyetiyle geliştirmeyi sürdürüyor.
Ailenin stratejik görevler için hazırlanan H-6N modeli, havada yakıt ikmali yapabilmesini sağlayan bir yakıt ikmal probuna sahip. Uçağın gövdesinin altında ise JL-1 gibi büyük bir füzenin taşınmasına imkân veren yarı gömülü bağlantı bölümü bulunuyor. Her H-6N’nin bu noktada bir adet büyük balistik füze taşıyabildiği belirtiliyor.
ABD Savunma Bakanlığının Çin’in askerî kapasitesine ilişkin raporlarında H-6N, büyük bir havadan fırlatılan balistik füze taşıyabilen ve nükleer görev üstlenebilecek şekilde geliştirilen bir bombardıman uçağı olarak tanımlanıyor.
JL-1, Çin’in nükleer üçlüsünü tamamlayan sistem olarak tanıtıldı
“Jinglei-1” adıyla bilinen JL-1, 2025 yılında Pekin’de düzenlenen askerî geçit töreninde resmen sergilenmişti. Füze, Çin’in karadan, denizaltılardan ve havadan nükleer silah kullanabilme kapasitesinin hava ayağını oluşturan sistem olarak tanıtıldı.
JL-1’in kesin menzili ve operasyonel durumu hakkında kamuya açık, birbirinden farklı veriler bulunuyor. Bazı savunma yayınları füzenin menzilini yaklaşık 3 bin 500 kilometre olarak verirken, Çin kaynaklarına dayandırılan daha yüksek tahminler de bulunuyor. Bu nedenle füzenin ABD ana karasını doğrudan vurabileceği yönündeki değerlendirmeler; füzenin gerçek menziline, H-6N’nin uçuş rotasına ve havada yakıt ikmali imkânlarına bağlı senaryolar olarak ele alınmalıdır.
Çin kaynakları, özellikle JL-1’in “dünyadaki tek operasyonel uzun menzilli havadan fırlatılan balistik füze” olduğunu iddia ediyor. Rusya’nın Kinjal sistemi gibi başka havadan fırlatılan balistik silahlar bulunuyor ancak menzili sebebiyle taktik füze olarak kabul ediliyor. JL-1’i farklılaştıran temel unsur; menzil, stratejik ve nükleer caydırıcılık görevi için H-6N bombardıman uçağıyla bütünleştirilmesidir.
J-20’nin refakat görevi resmen doğrulanmadı
J-20 beşinci nesil savaş uçağı, düşük radar görünürlüğü, uzun menzilli hava-hava füzeleri ve gelişmiş algılama sistemleriyle Çin Hava Kuvvetlerinin en gelişmiş savaş uçaklarından biri olarak kabul ediliyor.
Uçağın özellikle WS-15 motor entegrasyonu ile birlikte yakıt ikmali yapmadan 2 bin kilometrenin üzerinde savaş yarıçapına sahip olduğu yönündeki bilgiler bulunuyor. Bu bilgiye göre J-20 savaş uçağı, bombardıman uçaklarına refakat görevlerini yerine getirebilir.
Oysa bilinmelidir ki; uçakların görev profilleri, silah ve yakıt yükleri ile havada yakıt ikmali koşulları doğrudan karşılaştırmayı etkileyen faktörlerdir. Uçağın görev esnasında sürekli hayalet (stealth) modda kalıp tüm silah ve yakıtı gövde içinde mi taşıyacağı, yoksa radara yakalanma riskinin az olduğu güvenli bölgelerde kanat altında harici yakıt depoları mı kullanacağı menzile yönelik tahminleri değiştirmektedir.
YY-20 tankerleri operasyon menzilini genişletiyor
Boyutları itibariyle JL-1 gibi büyük ve ağır bir füzenin, H-6N’nin yakıt tüketimini ve uçuş performansını etkilemesi bekleniyor. Bu nedenle havada yakıt ikmali, uzun mesafeli stratejik görevlerin kritik parçalarından biri olarak görülüyor. Çin’in büyüyen YY-20 tanker filosu, hem J-20 gibi savaş uçaklarının hem de H-6N bombardıman uçaklarının uzun menzilli görevlerini destekleyebilecek önemli bir unsur olarak öne çıkıyor.
J-20 savaş uçağı, H-6N bombardıman uçağı, JL-1 füzesi ve YY-20 tanker uçağının bir hava görevinde birlikte değerlendirilmesi, Çin’in koruma, yakıt ikmali ve uzun menzilli saldırı unsurlarını aynı operasyonel yapı içinde birleştirmeye çalıştığına işaret ediyor.
Çin’in geliştirmekte olduğu H-20 hayalet bombardıman uçağının hizmete giriş tarihi ise henüz resmen açıklanmadı. Uçağın 2030’lu yıllarda envantere katılabileceği yönündeki değerlendirmeler, Pentagon raporları ile savunma analistlerinin tahminlerine dayanıyor.
