Eski Airbus CEO’su Tom Enders FCAS projesini stratejik hata olarak nitelendirdi

Tulu Berke Saz / 25.02.2026 18:00

Airbus’ın eski CEO’su Tom Enders, Almanya’nın 9 yıl önce İngiltere yerine Fransa ile yeni nesil bir savaş uçağı (FCAS) geliştirme kararını eleştirdi. Enders, yaptığı açıklamada bu hamleyi stratejik bir hata olarak tanımladı.

Enders, kararın geçmişe bakıldığında yanlış olduğunu ifade ederek, “İngiliz BAE Systems ile olan ilişkimizi korumalı ve geliştirmeliydik. Birleşik Krallık ile savaş uçağı geliştirme konusunda 50 yılı aşkın başarılı bir iş birliği geçmişine sahibiz. Bu bağı koparmak yerine güçlendirmeliydik.” değerlendirmesinde bulundu.

Milli jet girişimine eleştiri

Halen Alman Dış İlişkiler Konseyi (DGAP) Başkanlığı görevini yürüten Enders, son dönemde gündeme gelen “tamamen milli bir Alman jet projesi” fikrine de karşı çıkarak, planı “endüstriyel bir kibir gösterisi” ve “kaynakların devasa boyutta yanlış kullanımı” olarak tanımladı.

Aynı zamanda Alman savunma teknolojileri şirketi Hensoldt’un yönetim kurulunda görev yapan Enders, projesinin kurtarılamaması durumunda İngiltere ve BAE Systems ile yeniden ortaklık kurulmasının “geçerli ve kanıtlanmış bir alternatif” olduğunu ifade etti. Enders ayrıca, İngiltere’nin halihazırda İtalya ve Japonya ile kendi yeni nesil uçağını (GCAP) geliştirdiğini hatırlatarak, bir iş birliği olasılığının hala mevcut olduğunu, diğer bir seçeneğin ise İsveçli Saab ile ortaklık kurmak olduğunu sözlerine ekledi.

FCAS programının durumu

FCAS programı, Fransa, Almanya ve İspanya’nın mevcut savaş uçaklarının yerini alacak yeni nesil bir hava muharebe sistemi geliştirilmesini öngörüyordu. Ancak taraflar arasında uçağın teknik özellikleri, liderlik paylaşımı ve sanayi iş bölümü konularında uzun süredir anlaşmazlık yaşanıyor.

Fransa’nın nükleer silah taşıyabilen ve uçak gemisine uyumlu bir uçak talep etmesi, Almanya’nın ise farklı operasyonel ihtiyaçlara odaklanması projedeki görüş ayrılıklarını derinleştiren başlıca unsurlar arasında yer alıyor. Yaklaşık 100 milyar avro büyüklüğe ulaşabileceği belirtilen proje, Avrupa savunma iş birliğinin en iddialı girişimlerinden biri olarak görülüyordu.

Öte yandan bazı Avrupa ülkeleri, projedeki belirsizlik sürerken ABD yapımı F-35 gibi alternatif platformlara yönelmeyi sürdürüyor.

Kaynak: savunmaSanayiSt