F-35’lerde Aşırı Isı Alarmı

Aksel Buzuter / 27.05.2026 19:00

ABD merkezli savunma şirketi Lockheed Martin, F-35 savaş uçaklarında uzun süredir tartışılan termal yönetim sorunlarını hafifletmek amacıyla 100 milyon dolarlık yeni bir sözleşme aldı.

ABD Deniz Hava Sistemleri Komutanlığı (NAVAIR) tarafından verilen sözleşme kapsamında; toplam 1.459 adet fren sistemi ısı emici bileşeni üretilecek. Bunların 1.075 adedi , 384 adedi ise varyantları için tedarik edilecek. Programın 2030 yılına kadar sürmesi planlanıyor.

F-35 platformunda özellikle yoğun operasyon temposunda ortaya çıkan termal yüklerin, yalnızca fren sistemini değil aviyonik altyapıyı da etkilediği belirtiliyor.

Tam yüklü halde 13 tonun üzerinde ağırlığa sahip savaş uçakları, yüksek süratli inişler sırasında çok büyük miktarda kinetik enerjiyi kısa pist mesafesinde dağıtmak zorunda kalıyor. Bu süreçte oluşan aşırı sıcaklık; kablolama, sensörler ve aviyonik bağlantılar üzerinde ciddi baskı oluşturabiliyor.

Yeni sözleşme kapsamında üretilecek ısı emici bileşenleri, iniş sırasında oluşan ısıyı absorbe ederek çevredeki kritik sistemlere aktarılmasını önlemeyi amaçlıyor.

F-35 Filosunda Bakım Krizi Derinleşiyor

F-35 programında depo seviyesi bakım kapasitesi uzun süredir önemli sorun alanlarından biri olarak öne çıkıyor.

ABD Sayıştayı’nın (GAO) daha önce yayımladığı raporlarda, F-35 filosunun görev yapabilirlik oranının hedeflerin oldukça altında kaldığı ve bunun en önemli nedenlerinden birinin bakım altyapısındaki yetersizlik olduğu belirtilmişti.

Özellikle fren sistemi bileşenlerinde yaşanan eksikliklerin; uçakların operasyonel filolara dönmesini geciktirdiği, bakım kuyruklarını büyüttüğü ve görev hazırlık oranlarını doğrudan etkilediği değerlendiriliyor.

Halihazırda ABD, Birleşik Krallık, Japonya, Avustralya, Güney Kore, Norveç, Hollanda, İtalya ve Danimarka dahil 19 ülke F-35 işletiyor. Toplam filo büyüklüğü ise 1.100 uçağın üzerine çıkmış durumda.

Sorun Sadece Fren Sistemiyle Sınırlı Değil

Uzmanlara göre mevcut problem, ’in daha geniş kapsamlı termal yönetim sıkıntılarının yalnızca bir bölümü.

Özellikle Block 4 modernizasyon paketiyle birlikte platforma entegre edilmesi planlanan yeni radarlar, elektronik harp sistemleri ve gelişmiş görev bilgisayarlarının mevcut soğutma mimarisinin sınırlarını zorladığı belirtiliyor.

Bu kapsamda Collins Aerospace ve Honeywell Aerospace tarafından yeni nesil güç ve termal yönetim sistemleri geliştiriliyor. Ancak yeni altyapının en erken 2030-2032 döneminde hizmete girmesi bekleniyor.

Bu nedenle mevcut ısı emici tedarikinin, uzun vadeli modernizasyon süreci tamamlanana kadar filodaki acil sürdürülebilirlik problemini hafifletmeye yönelik ara çözüm olduğu değerlendiriliyor.

Kaynak: savunmaSanayiSt