İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı'nda belirlenen güzergâhın dışına çıkarak izinsiz geçiş yapmaya çalışan dört gemiye uyarı ateşi açtı. Müdahalenin ardından gemilerin rotalarını değiştirdiği bildirildi.
Gemilerin isimleri, bayrakları ve taşıdıkları yüklere ilişkin bilgi verilmezken, olayda can kaybı veya maddi hasar meydana geldiğine dair bir açıklama yapılmadı.
İran devlet televizyonunun Devrim Muhafızları Ordusu Donanmasına dayandırdığı habere göre olaylar son 24 saat içerisinde Hürmüz Boğazı'nda yaşandı. Dört geminin İran tarafından belirlenen güvenli güzergâhın dışında ve gerekli koordinasyonu sağlamadan boğazdan geçmeye çalıştığı ileri sürüldü.
İran güçlerinin gemilere önce rota değiştirmeleri yönünde uyarıda bulunduğu, geçiş girişiminin sürmesi üzerine uyarı ateşi açıldığı belirtildi. Gemilerin bunun ardından geri dönerek rotalarını değiştirdiği kaydedildi.
İran Devrim Muhafızları Ordusu, müdahale edilen gemilerin isimleri, IMO numaraları, bayrakları ve bağlı oldukları şirketlere ilişkin ayrıntı paylaşmadı. Gemilerin petrol tankeri, doğal gaz tankeri veya başka türde ticari gemiler olup olmadığı da belirtilmedi.
Bu nedenle olayın bağımsız gemi takip verileri üzerinden doğrulanması mümkün olmadı. Müdahale sırasında gemilerden herhangi birinin zarar gördüğüne veya mürettebat arasında yaralanan olduğuna ilişkin bilgi verilmedi.
İran, daha önce güvenli olmadığını belirttiği bir güzergâhtan geçmeye çalışan üç gemiden birinin alev aldığını, diğer ikisinin ise geri döndüğünü açıklamıştı.
İran ve ABD, Pakistan'ın arabuluculuğunda yürütülen görüşmeler sonucunda 14 Haziran'da çatışmaların durdurulmasını ve sorunların müzakereler yoluyla çözülmesini öngören 14 maddelik bir mutabakata vardıklarını duyurmuştu.
Tahran yönetimi, mutabakat kapsamında Hürmüz Boğazı'ndaki gemi geçişlerinin kendi denetimi ve belirlediği güzergâhlar üzerinden gerçekleştirilmesi gerektiğini savunuyor. ABD ise İran'ın uluslararası bir su yolu üzerindeki geçişleri tek taraflı olarak kontrol etmesine karşı çıkıyor.
Tarafların farklı tutumları nedeniyle ticari gemiler zaman zaman İran ve ABD güçlerinin müdahaleleriyle karşılaşıyor.
Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiği savaş öncesindeki seviyelerin altında seyrediyor. Verilere göre 22-24 Temmuz tarihlerinde boğazdan her gün yalnızca üç gemi geçiş yaptı.
Artan savaş sigortası maliyetleri ve saldırı riski, bazı armatörlerin seferlerini durdurmasına veya ertelemesine yol açtı. Küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin önemli bir bölümünün gerçekleştirildiği Hürmüz Boğazı'ndaki gerilim, enerji nakil güvenliği açısından kritik önem taşıyor.
