Kanada'nın yeni bir savaş uçağı temin etme konusundaki uzun süredir devam eden sürecinde yeni bir dönüm noktası yaşandı. Ülkenin Savunma Bakanı, Ottawa'nın yeni nesil savaş uçağı olan Global Combat Air Program (GCAP) hakkında daha fazla bilgi edinmeye ilgi duyduğunu belirtti. GCAP, Birleşik Krallık liderliğinde İtalya ve Japonya'nın da dahil olduğu üçlü bir girişimdir ve programın merkezinde, Birleşik Krallık'ta BAE Systems tarafından geliştirilmekte olan Tempest adlı mürettebatlı savaş uçağı yer almaktadır.
Kanada Milli Savunma Bakanı David McGuinty, Japonya'nın Savunma Bakanı Shinjiro Koizumi ile Tokyo'da gerçekleştirdiği toplantının ardından yaptığı açıklamada, GCAP'ı 'umut verici bir girişim' olarak nitelendirdi. Reuters'a konuşan McGuinty, 'Bunun hakkında daha fazla bilgi edinmeye ilgi duyuyoruz. Konuyu ekibime taşıyacağım ve durumu değerlendireceğiz' dedi. Bu güne kadar, üst düzey bir Kanadalı yetkili tarafından GCAP'a yönelik herhangi bir kamuoyu açıklaması yapılmamıştı.
Bu gelişme, Ottawa'nın ABD yapımı F-35 ve başka bir tip olmak üzere iki farklı uçak türünü içerebilecek bir 'karma satın alma' seçeneğini değerlendirdiği bir dönemde gerçekleşiyor. Bu yaklaşım, Ottawa ve Washington arasındaki artan gerilimden kaynaklanmaktadır. Ancak, Kanada'nın GCAP'a 'gözlemci' statüsüyle katılma ihtimali, bu yılın Mart ayında gündeme gelmişti. Japon gazetesi The Asahi Shimbun'un bildirdiğine göre, ismi verilmeyen Japon yetkililer, McGuinty ve Koizumi'nin daha önceki bir toplantıda böyle bir düzenleme üzerinde görüştüklerini açıkladı.
GCAP'a gözlemci statüsüyle katılması, Kanada'ya program hakkında bilgi edinme imkanı sağlayacak ve daha derin bir katılım için bir basamak niteliği taşıyabilir. Hafta başında İtalya Savunma Bakanı Guido Crosetto, diğer ülkelerin GCAP'a katılma ihtimalini dile getirdi ve 'daha fazla ülke katıldıkça, bir şeyler üretme ve maliyetleri düşürme şansımız artar' dedi. Crosetto, şu anda GCAP'a en çok ilgi gösteren ülkenin Kanada olduğunu belirterek, Kanada'nın gözlemci olarak katılımına tamamen açık olduklarını vurguladı.
Kanada için GCAP, yeni savaş uçağına yönelik potansiyel karma satın alma yaklaşımının yeniden değerlendirilmesini gerektirecektir. Şu ana kadar, F-35 ile birlikte satın alınması en muhtemel aday olarak İsveç yapımı Saab Gripen E gösteriliyordu. Saab, Ottawa'ya uçağı Kanada'da üretme teklifinde bulunarak daha önce kaybettiği ihalede desteği kazanmaya çalıştı. Ayrıca Saab, gelecekteki havadan erken uyarı ve kontrol (AEW&C) ihtiyacı için GlobalEye sistemini tedarik etmek için de tercih edilen aday olarak öne çıktı.
Nisan ayında McGuinty, Ottawa'nın 88 adet F-35 satın alma planını hala gözden geçirdiğini doğruladı. 'F-35 satın alma incelemesi devam ediyor... Savaş uçağı filosu konusunu çok dikkatli bir şekilde incelemek için gerekli zamanı alıyoruz' diyen Bakan, Senato'nun savunma komitesine konuştu. Karma satın alma seçeneği, Kanada'nın yaşlanan CF-18 Hornet'lerini değiştirmek için başlangıçta 16 adet F-35A satın alacağına dair kesin bir taahhütte bulunmasından sonra ortaya çıktı.
