AP News'e göre, NATO Avrupa Müttefik Kuvvetler Başkomutan Yardımcısı Hava Mareşali John Stringer, Türkiye'de düzenlenecek zirvenin müttefiklerin savunma harcamalarını artırması, Ukrayna'ya desteği yeniden teyit etmesi ve ittifak birliğini göstermesi gerektiğini belirtti. Bu değerlendirmenin önemi, Ankara'nın zorlu bir dönemde gerçekleşmesiyle artıyor: Donald Trump'ın NATO'daki ABD rolünü sorgulaması, ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth'in Avrupa'daki Amerikan kuvvetlerine yönelik altı aylık bir inceleme açıklaması ve Avrupa askeri liderlerinin Washington'ın hangi yetenekleri azaltabileceğini beklemesi, mevcut durumu karmaşıklaştırıyor.
Sorun artık sadece harcamaların seviyesi değil. NATO üyeleri, temel savunma harcamalarını GSYİH'nın yüzde 3,5'ine çıkarmayı kararlaştırsa da, askeri itibar bu paranın ne üreteceğine bağlı olacak. Finlandiya Tuğgeneral Jyri Raitasalo, müttefiklerin sadece ortak bildiri, yol haritası ve eylem planlarının ötesine geçmesi gerektiğini uyarırken, İsveç Kara Kuvvetleri Komutanı Tümgeneral Jonny Lindfors, caydırıcılık ve savunmanın nasıl yeniden hizalanacağına dair ortak bir bakış açısına ihtiyaç duyulduğunu vurguladı. Estonya Tümgeneral Indrek Sirel ise, Rusya'ya karşı güvenilir olmak istiyorsa Avrupa'nın henüz yapacak çok işi olduğunu belirtti.
En zorlu soru, Avrupa'daki ABD rolüyle ilgili. Stringer, ABD'nin uzun menzilli saldırı ve gözetleme yeteneklerinin yerini almanın zor olduğunu kabul etti. ABD'nin stratejik bombardıman uçakları, derin saldırı varlıkları, istihbarat kapasiteleri ve komuta mimarisinin bazı kısımları gibi, Avrupa'nın hızla üretemeyeceği sistemlere ve platformlara sahip olduğu ifade edildi. Avrupa müttefikleri alternatif yeteneklerden oluşan bir 'kokteyl' oluşturabilir ancak bu süreç zaman, para ve endüstriyel disiplin gerektiriyor. Bu nedenle, ABD planlamasındaki ani değişiklikler tehlikeli. Savunma aylık olarak inşa edilmez.
Washington, çekilme sinyalleri verip yeni konuşlandırmalar duyurduktan sonra başka bir inceleme başlatırsa, Avrupa orduları ciddi şekilde plan yapamaz. Doğu kanadı öngörülebilirliğe ihtiyaç duyuyor: hava savunması, mühimmat, lojistik, uzun menzilli ateş, gözetleme, askeri hareketlilik ve ABD'nin hala en çok ihtiyaç duyduğu yerlerdeki varlığı. Ankara, Avrupa'daki NATO savunmasının hangi kısımlarının sadece ABD tarafından sağlandığını gösterecek. Eğer Washington uzun menzilli saldırı, gözetleme, hava savunması, lojistik veya komuta varlıklarını azaltırsa, doğu kanadı bunu ilk hissedecek olan taraf olacak. Rusya tam da oraya bakacak: mühimmat stoklarına, üslerine, siyasi gecikmelere, endüstriyel çıktıya ve müttefik kararlarının hızına.
Zirve, bu gerçekleri başka bir bildiri arkasına saklayamaz. Ya Avrupalılar neyi değiştirebileceklerini, bunu nereye konuşlandırabileceklerini ve ne kadar hızlı üretebileceklerini gösterirler ya da Ankara, NATO'nun Avrupa savunmasının hala Avrupa dışındaki ABD tercihlerine bağlı olduğunu teyit etmiş olur.
