Pakistan'ın federal bütçesi, yaklaşık 67 milyar dolarlık toplam harcama ile 2026-27 mali yılı için parlamentodan geçerek resmiyet kazandı. Bütçe, mali disiplini korumayı amaçlarken, 2023 yılında yaşanan ağır ödemeler dengesi krizinin ardından istikrarı sağlamaya çalışan ekonomide büyümeyi desteklemeyi hedefliyor.
Yeni kabul edilen Mali Kanun 2026, 1 Temmuz 2026 tarihinden itibaren resmi olarak yürürlüğe girecek ve yeni mali yılın başlangıcını işaret edecek. Bu tarih, tüm mali tekliflerin, yeni vergi önlemlerinin, gümrük vergilerinin ve federal harcama önceliklerinin uygulanmaya başlanacağı dönemi temsil ediyor.
Hükümet, 2027 mali yılı için mali planların "sürdürülebilir büyümeyi hızlandırmak" amacıyla önceliklendirildiğini vurguladı. Maliye Bakanı Muhammad Aurangzeb, bütçe görüşmeleri sırasında Ulusal Meclis'e, "Hükümetimizin ve bu bütçenin temel amacı; sürdürülebilir ve kapsayıcı, verimliliği artıran ve istihdam yaratan ihracat odaklı büyümektir" dedi.
Bir dizi önemli makroekonomik gösterge, bu mali yılın bütçe çerçevesinin açıkça genişleme ve büyümeye doğru evrildiğini gösteriyor. Ancak, hükümetin savunduğu bu büyüme odaklı çerçevenin, sıkı mali kısıtlamalar altında gerçekten işleyip işleyemeyeceği henüz görülmedi.
Umut verici bir gösterge, hükümetin mali politikanın odak noktasını mevcut vergi mükelleflerine, özellikle de maaşlı kesime ek yükler bindirmek yerine vergi tabanını genişletmeye yöneltmeye çalışmasıdır. Hükümetin açıklamalarına göre bütçe; maaşlı çalışanlara, ihracatçılara, sanayiye ve küçük işletmelere rahatlama sağlarken, vergi uyumunu ve denetimini iyileştirmeyi amaçlıyor.
Uyum ve reform önlemleri, büyük ölçüde Federal Gelir Kurulu (FBR) bünyesinde, dijitalleşmeyi artırma, takdir yetkilerini azaltma ve vergi yönetiminde şeffaflığı güçlendirme hedefiyle yeni bir işletme modeli aracılığıyla hayata geçiriliyor. FBR reformları, gelecek mali yılın bütçesi için önerilen iddialı adımlar arasında yer alıyor.
Pakistan Denetçisi tarafından hazırlanan son bir rapor, FBR'nin 2025-26 yılı için 2,84 milyar dolarlık geliri tahsil etmede başarısız olduğunu ortaya koydu. Buna rağmen hükümet, mevcut durumu olumlu bir şekilde değerlendirmeye devam ediyor.
Çıkış yılının büyük ölçekli imalat sektöründe %6,6'lık büyüme kaydetmesi, son dört yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Buna paralel olarak hükümet, yeni bütçede yıllık geliri 1,8 milyon doları aşmayan işletmeler için "Süper Vergi"yi tamamen kaldırdı. Geçmişte eleştirilen ve büyüyen sanayileri cezalandırdığı gerekçesiyle tartışılan bu vergi, böylece tarihe karıştı. Ayrıca, 1,8 milyon doların üzerindeki büyük sanayi şirketleri için en yüksek Süper Vergi oranı %10'dan %8'e düşürüldü.
Hükümet, ülkenin dış hesabının artık istikrarlı olduğunu belirtiyor. Cari hesap, mevcut mali yılın ilk 11 ayında fazla verdi. Bu durum, hükümetin özellikle Bilgi İşlem (IT) sektörüne yönelik vergi teşviklerinin uzatılması, ihracat artışları ve yurt dışındaki çalışanların gönderdiği paralar sayesinde dış hesabın 2027 mali yılında da istikrarını koruyacağını öngördüğünü gösteriyor.
Pakistan'ın teknoloji ihracatı, mali yılın ilk 11 ayında %20 artışla 4,2 milyar dolara yükseldi. Hükümet, bu ivmenin yeni bütçede genişletilen vergi teşvikleriyle daha da hızlanmasını umuyor.
Hükümetin bütçe hesaplamalarında, yurt dışındaki çalışanların gönderdiği paralar kritik bir can simidi olarak kabul ediliyor.
