Oreshnik, Rusya'nın savunma sanayii için bir dönüm noktasıdır ve güneşin sıcaklığına dayanıklı harp başlığı malzemeleriyle donatılmıştır" dedi Rus Cumhurbaşkanı Vladimir Putin, Şubat 2025'te füze sisteminin Ukrayna'nın Dnipro şehrine yaptığı ilk saldırının ardından. Rus devlet medyası, o zamandan beri hiçbir hava savunma sisteminin önleyemeyeceği bir silah olarak tanıttı. Peki, içinde gerçekten neler var? Cevap, on yıllardır süren bir parça deposuyla başlıyor, ancak son kanıtlar, Rusya'nın artık sadece eski stokları tüketmediğini gösteriyor. Yeni parçalar üretmeye başlıyor. Ukraynalı askeri uzmanlar, Oreshnik saldırılarından kalan enstrüman-kompartıman enkazını incelediler: Kasım 2024'te Dnipro ve Ocak 2026'da Lviv. Bizler, Ukrayna'daki bağımsız Bağımsız Yolsuzlukla Mücadele Komisyonu'nda (NAKO), onların bulgularını analiz ettik ve çapraz doğruladık, kataloga alınan parça numaralarını, üretici işaretlerini ve enkazdan alınan tarih kodlarını listeledik. Rusya'nın hassas güdümlü silahlarına ilişkin önceki tüm NAKO soruşturmalarında - füze füzelerinden insansız hava araçlarına kadar - düzinelerce Batılı üretimli bileşen veya ticari olarak temin edilebilen Çin mikroçipleri bulduk. Oreshnik bir istisna. Virtüel olarak hiçbir gelişmiş yabancı elektronik içermez. Bunun yerine, enstrüman kompartımanı, Rus ve Belarus şirketleri tarafından üretilen düşük ve orta karmaşıklıkta yarı iletkenlerle dolu. Oreshnik yeni bir tasarım değil. Topol-M, Yars ve Rubezh gibi Sovyet döneminden kalma füze programlarının evrimleşmiş bir devamı. Aynı katı yakıt aşamalarını ve mobil fırlatma platformlarını kullanıyor. Ana fark menzil: kıta içi erişim yerine, Oreshnik ara menzilli görevler için optimize edilmiş (2.000 ila 5.500 kilometre/1.243 ila 3.418 mil), böylece Avrupa'nın çoğunu menzil içine alıyor. Askeri uzmanlar 470 füze bileşenini inceledi, NAKO ise aşağıdaki noktaları doğruladı: Üretim, Rusya'nın büyük bölümünün topraklarına yayılmış, Moskova bölgesinde ve Zelenograd'da yoğunlaşmış, Sovyetler Birliği bir zamanlar Silicon Vadisi'ne bir cevap olarak gördüğü bir yer. Belarus devlet holding şirketi Integral ve iştiraki Transistor'dan önemli bir katkı geliyor. Oreshnik'in devre kartları ve mikroçiplerinde tanımlanan üreticiler arasında hem savunma müteahhitleri hem de nama civilians şirketler var: Öncelikle, Oreshnik'in mimarisi, büyük ölçüde değişmeden kalan on yılların üretim süreçlerine dayanmaktadır. Bunlar, önceki neslin teknolojileri, Rus yetkililerin tanıttığı gibi bir dönüm noktası değil.
İkinci olarak, 2024 Dnipro ve 2026'nın başındaki Lviv saldırılarından elde edilen enkaz, ağırlıklı olarak 2014 ile 2018 arasında üretilen bileşenler gösterdi, bu da Oreshnik üretiminin yeni üretilen mikroelektronik yerine biriken stoklardan büyük ölçüde yararlandığını öne sürdü. Bu resim daha sonra değişti ve yeni deliller, yedek parçalardan inşa edilmiş bir füzenin çok daha önemli olduğu konusunda bir şeyler gösterdi: aktif bir üretim hattı. Ukrayna savunma ajansı Militarnyi, Ukrayna Cumhurbaşkanı'nın Yaptırımlar Politikası Komiseri Vladyslav Vlasiuk'tan, 24 Mayıs 2026'da Kiev bölgesindeki Bila Tserkva'ya yönelik saldırıda kullanılan ayrı bir Oreshnik hakkında yeni bilgiler edindi.
Füze enkazının analizi, tarih verilen bileşenlerin yarısından fazlasının 2023 ve 2024'te üretildiğini, bazılarının ise 2025'ten daha yeni olduğunu gösterdi. Tüm bunlar, Vlasiuk'a göre, yalnızca Rus ve Belarus şirketleri tarafından üretilmiştir. Bu, bulgunun şeklini değiştirir. Dnipro ve Lviv enkazı, Rusya'nın bir miras stokunu tüketmekte olduğunu öne sürmüştü. Bila Tserkva enkazı, bu stokun şimdi yenilenmekte olduğunu, Rusya'nın Sovyet döneminden kalma envanterleri tüketmekten, balistik füze programı için yeni bir bileşen nesli üretmeye geçiş yaptığını öne sürer. Değişmeyen şey, temel teknolojidir. Yeni üretilen veya değil, tanımlanan hiçbir bileşen teknolojik bir sıçrama temsil etmez. Hem eski stok hem de yeni üretim, savunma sektörüne on yıllardır hizmet veren aynı Rus-Belarus mikroelektronik ekosisteminden yararlanıyor - bu ekosistem, yenilik yapmak yerine, ölçek küçültecek şekilde geri dönüyor. Bu, daha geniş bir eğilimi de gösteriyor: Rusya'da sivil ve askeri mikroelektronik üretimi arasındaki çizgi etkili bir şekilde ortadan kalktı. Balistik füze üretimi şimdi, resmi olarak sivil olarak sınıflandırılmış ancak işlevsel olarak askeri-sanayi kompleksine gömülü olan düzinelerce şirketin üretim kapasitesine bağlıdır. Bu, yaptırımlar politikası için etkileri vardır. Bir yıl önce, Rusya'nın öncelikle mevcut bileşen stoklarını tüketmekte olduğu makul bir varsaymaydı. Bila Tserkva delilleri, bu varsayımı çürütüyor. Rusya'nın mikroelektronik endüstrisi şimdi füze üretimi için yeni bileşenler üretiyorsa, stok bir geri sayım saati değil, yeniden dolduruluyor. Silah üreticilerine dar bir şekilde odaklanan yaptırımlar, temel tedarik zincirini kaçırabilir: Rusya ve Belarus'taki daha geniş yarı iletken ekosistemi. Viktoriia Vyshnivska, savunma ve güvenlik alanında uzmanlaşmış önde gelen bir Ukrayna anti-yolsuzluk düşünce kuruluşu olan Bağımsız Anti-Yolsuzluk Komisyonu'nda (NAKO) kıdemli bir araştırmacıdır.
Çalışmaları, yaptırımlar politikası, Rusya'nın savunma-sanayi kompleksi, ihracat kontrolleri ve Kremlin'in savaş makinesini mümkün kılan tedarik zincirlerine odaklanıyor. Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik tam ölçekli işgalinin başlangıcından bu yana, Rus füzeleri, insansız hava araçları, uçakları ve diğer silah sistemlerinde bulunan mikroelektronik ve yabancı bileşenler hakkında birçok araştırma yürüttü ve birlikte yazdı. Araştırmaları, uluslararası yaptırımlar tartışmalarına katkıda bulundu ve Avrupa ve Asya'daki politika yapıcılar, hükümetler ve uzman kitlelere sunuldu. Burada ifade edilen görüş ve düşünceler, yazarın görüş ve düşünceleri olup, The Defense Post'un редакsiyonel pozisyonunu gerekli olarak yansıtmayabilir. The Defense Post, çeşitli kişilerden yüksek kaliteli görüş ve analizlerin geniş bir yelpazeyi yayınlamayı hedefliyor - bizekini göndermek ister misiniz? Bir op-ed göndermek için buraya tıklayın.
