Son yıllarda Çekya, Macaristan, Slovakya ve Polonya'dan oluşan Visegrad Grubu (V4), siyasi bir derin dondurma sürecine girmişti. Grup ortadan kalkmamış olsa da siyasi enerjisi belirgin şekilde zayıflamıştı. Rusya, Ukrayna ve Avrupa politikasının bazı yönleri üzerindeki farklılıklar, ortak siyasi hareketi oldukça zorlaştırmıştı. Ancak Macaristan seçimlerinin ardından, V4'ün donmuş durumdan çıkması için bir fırsat doğabilir; bu, Orta Avrupa'nın tek bir siyasi sesi olarak değil, somut çıkarlar etrafında pratik bir bölgesel iş birliği formatı olarak yeniden canlanabilir.
Çekya, Slovakya, Macaristan ve Polonya hükümetlerinin son aylarda yaptığı iş birliği taahhütlerini test etmek amacıyla, 23 Haziran'da Budapeşte ve Gödöllő'de düzenlenecek başbakanlar zirvesi kritik bir öneme sahip. V4 başbakanları, geçen hafta Brüksel'de dört ülke formatında bir araya gelerek, 2022'den bu yana bir AB zirvesi öncesi buluşma pratiğine ilk kez geri döndü. Bir önceki V4 başbakanlar toplantısı, farklı bir siyasi atmosfer ve ciddi gerginlikler eşliğinde 27 Şubat 2024'te Prag'da gerçekleşmişti.
Açıklamalara göre zirve, göç, uyum politikası, tarım ve enerji politikaları ile Avrupa Birliği içindeki kilit konularda V4 ülkeleri arasındaki koordinasyona odaklanacak. V4'ün mükemmel derecede birleşmiş siyasi bir blok gibi davranması gerekmiyor. Grup, dört ülkenin çakışan çıkarlarını seçili sektör bazlı AB politikaları üzerinde somut ortak pozisyonlara dönüştürmesine yardımcı olduğu sürece hala faydalı olabilir.
Yıllarca V4 iş birliği, Doğu Avrupa ve Batı Balkan ülkelerinin Batı yanlısı arayışlarını desteklemeye yönelikti. Ukrayna bu tartışmanın bir parçası olmaya devam etmelidir. V4 ülkeleri Ukrayna konusunda aynı siyasi dili paylaşmasalar bile, Ukrayna ile ilgili politikalar hakkında daha az değil, daha fazla konuşmalılar. Enerji, ulaşım, yeniden inşa, tarım, sınır altyapısı ve AB müzakereleri, Orta Avrupa koordinasyonunun önem taşıdığı alanlardır. V4, özellikle Ukrayna'ya yönelik tarım politikası alanında zaten pozisyon koordinasyonunda bazı deneyimlere sahiptir.
Brüksel boyutu: uyum, rekabet gücü ve AB bütçesi. V4'ün önemini geri kazanabilmesi için Brüksel'deki iş birliği formatı olarak da anlaşılması gerekir. Bu, özellikle uyum politikası, gelecek AB bütçesi ve rekabet gücü tartışması için geçerlidir. Geçmişte, bütçe müzakereleri sırasında V4, 'Uyum Dostları' grubunun çekirdeğini oluşturdu. Bir sonraki AB Çok Yıllı Mali Çerçevesi'ne ilişkin mevcut müzakerelerde, Romanya, 'Uyum Dostları' grubunun Orta Avrupa motoru olarak özellikle önemli bir rol oynamaktadır. Polonya ile birlikte, Romanya da en büyük faydalanıcılar ve uyum politikasının en güçlü savunucuları arasında yer almaktadır.
