ABD Başkanı Donald Trump, ABD Donanmasının bazı savaş gemilerini yurt dışında inşa ettirmesine izin verdi. Karar, Washington’ın müttefik ülkelerin gemi inşa kapasitesinden yararlanma arayışında yeni bir dönemin önünü açtı.
ABD Başkanı Donald Trump, ABD Donanmasının gemi inşa kapasitesini artırmaya yönelik önemli değişiklikler içeren ulusal güvenlik belgesini imzaladı.
Yeni düzenlemeyle birlikte, ABD’deki tersanelere önemli ve kalıcı yatırımlar yapan yabancı gemi üreticileri, kendi ülkelerindeki ana tersanelerinde ABD Donanması için geçici olarak iki adede kadar gemi inşa edebilecek.
Yurt dışında inşa edilen gemiler ABD Donanmasına teslim edilerek, ABD tersanelerindeki üretime ilave kapasite sağlayacak. Böylece Washington yönetimi, gemi inşa programlarında yaşanan kapasite sorunları ve teslimat gecikmelerini yabancı tersanelerden yararlanarak azaltmayı hedefliyor.
Yabancı tersanelere iki gemilik izin
Yeni düzenlemede yabancı şirketler için önemli bir şart da bulunuyor. ABD Donanması için kendi ülkelerinde gemi inşa edecek şirketlerin, ABD’deki tersanelere önemli ve kalıcı yatırımlar gerçekleştirmiş olması gerekiyor.
Kararın, Güney Koreli Hanwha Group’un Avustralyalı gemi üreticisi Austal’ın ABD operasyonlarını 1,2 milyar dolara kadar çıkabilecek bir bedelle satın almak için teklif sunduğu dönemde alınması dikkati çekiyor.
Trump ayrıca denizaltı ve uçak gemilerinin bakım ve onarım kapasitesini artırmak amacıyla beşinci bir donanma tersanesi kurulması talimatını verdi.
USS Doris Miller’da EMALS yerine buharlı katapult
Trump’ın imzaladığı ulusal güvenlik belgesi, ABD Donanmasının yeni nesil Gerald R. Ford sınıfı uçak gemisi programında da önemli bir değişiklik öngörüyor.
Ford sınıfının dördüncü uçak gemisi USS Doris Miller’da (CVN-81), savaş uçaklarının gemiden kalkışında kullanılan Elektromanyetik Uçak Fırlatma Sistemi (EMALS) yerine buharlı katapult kullanılacak.
Sınıfın ilk üç gemisi için tercih edilen EMALS, elektromanyetik enerji kullanarak uçakları uçuş güvertesinden fırlatıyor. ABD Donanması sistemi 2009 yılında seçerken daha düşük maliyeti, daha az bakım ihtiyacı ve uçakların maruz kaldığı fiziksel yükün azaltılması gibi avantajları öne çıkarmıştı.
Trump ise EMALS’ın buharlı katapultlara kıyasla daha pahalı ve karmaşık olduğunu uzun süredir savunuyor.
EMALS, Ford sınıfının ilk gemisi USS Gerald R. Ford’da Mart 2026 itibarıyla 36 bin 863 uçak fırlatmasında kullanıldı.
General Atomics’ten karara itiraz
EMALS’ın üreticisi General Atomics, USS Doris Miller için sistemlerin üretiminin yaklaşık yüzde 50’sinin tamamlandığını belirterek kararın yeniden değerlendirilmesi çağrısında bulundu.
Şirket, üretimin bu aşamasında EMALS’tan vazgeçilmesinin önemli maliyet, takvim ve entegrasyon riskleri oluşturabileceğini bildirdi.
Tasarım değişikliğinin ABD’ye yüz milyonlarca dolarlık ek maliyet getirmesi bekleniyor. Savunma Bakanlığı ve Donanma Sekreterliği’nin iki ay içinde sistemin nasıl değiştirileceğine dair bir plan sunması gerekiyor.
USS Doris Miller’ın omurgasının 2026 sonuna kadar kızağa konulması, uçak gemisinin ABD Donanmasına teslimatının ise 2034’ün başlarında gerçekleştirilmesi planlanıyor.
ABD daha önce Güney Kore tersanelerinin kapısını çalmıştı
Trump’ın kararı, ABD Donanmasının yabancı ülkelerin gemi inşa kapasitesinden yararlanmaya yönelik son dönemde attığı adımların ardından geldi.
ABD Donanması, daha önce Güney Kore’nin önde gelen gemi üreticilerine muhrip ve filo ikmal tankeri inşa kapasitesini değerlendirmek amacıyla Bilgi Talebi (RFI) göndermişti.
Süreç kapsamında Hanwha Ocean ile HD Hyundai Heavy Industries, muhrip ve filo ikmal tankeri projelerine yönelik çalışmaya davet edilirken Samsung Heavy Industries ise filo ikmal tankerlerine ilişkin sürece dahil edilmişti.
Bilgi taleplerinden biri orta tonajlı filo ikmal tankerlerini, diğeri ise muhrip sınıfı suüstü savaş gemilerini kapsıyordu.
Hanwha Ocean ve HD Hyundai Heavy Industries, Aegis savaş yönetim sistemiyle donatılan yaklaşık 8 bin 500 ton deplasmanlı Sejong the Great sınıfı muhriplerin inşasında görev almıştı. Söz konusu gemiler, ABD Donanmasının Arleigh Burke sınıfı muhripleriyle benzer görevlerde kullanılan büyük suüstü savaş gemileri arasında bulunuyor.
Türkiye de ABD’nin gemi inşa arayışında gündeme geldi
ABD’nin müttefik ülkelerin gemi inşa altyapısından yararlanmasına yönelik arayışlarda Türkiye de daha önce gündeme gelmişti.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ankara’da düzenlenen NATO Liderler Zirvesi’nin ardından yaptığı açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump ile savunma sanayiindeki ortak üretim imkanlarının ele alındığını açıklamıştı.
Erdoğan, görüşmelerde özellikle gemi inşa sanayiisinin gündeme geldiğini belirterek, “Bu fırkateynler olabilir, bu korvetler olabilir, bu denizaltılar olabilir. Türkiye bunu tersanelerinde yapar, bunları yapmaya da muktedirdir.” ifadelerini kullanmıştı.
Öte yandan Ocak 2026’da ABD Deniz Kuvvetleri Deniz Sistemleri Komutanlığı (NAVSEA) heyeti İstanbul Tersanesi Komutanlığı’nı ziyaret etmişti.
Ziyaret kapsamında Türk tersanelerinin üretim, bakım ve onarım altyapısı incelenirken, ABD Donanmasının gelecekteki ihtiyaçlarında Türkiye’nin gemi inşa kapasitesinden yararlanılmasına yönelik potansiyelin değerlendirildiği bildirilmişti.
Kaynak: SavunmaSanayiST.com
