Amerikan savunma devi Boeing, ABD Donanması’nın yeni jet eğitim uçağı ihalesinden (UJTS) çekildiğini açıkladı. T-7A Red Hawk ile yarış dışı kalan Boeing’in bu şok kararı, programın diğer adayları Sierra Nevada Corporation’ın yeni tasarımı ile İtalyan Leonardo ile Textron’un ortak sunduğu M-346’nın nasıl rekabet edeceği merakla bekleniyor.

ABD Donanması, 1991’den beri hizmet veren ve giderek yaşlanan T-45C Goshawk filosunu yenilemek için Undergraduate Jet Training System (UJTS) programını başlattı. Program kapsamında 216 adet yeni jet eğitim uçağı tedarik edilmesi planlanıyor.

Bütçe üst sınırı yaklaşık 1,75 milyar dolar olarak belirlenirken, ilk teslimatların 2032 yılında yapılması öngörülüyor. Geçtiğimiz mart ayında ilan edilen projede kararın 2027 içinde verilmesi bekleniyor.

İçindekiler

Toggle

Boeing neden çekildi

Boeing, 12 Haziran 2026 tarihinde yaptığı resmi açıklamada şu ifadeleri kullandı:

“Titiz bir değerlendirme sonucunda T-7A Red Hawk’ın, ABD Donanması’nın UJTS gereksinimlerini karşılamadığını belirledik. Bu nedenle mevcut RFP’ye teklif vermeyeceğimizi Donanmaya bildirdik.”

Kararın arkasındaki temel nedenler motor ve deniz operasyonlarına uyum sorunu. T-7A’da kullanılan General Electric F404 motoru, tuzlu su, korozyon ve uçak gemisi ortamına uygun değil. Bu motoru deniz standartlarına uyarlamak, uzun ve çok maliyetli bir geliştirme süreci gerektiriyor.

Boeing ayrıca Hava Kuvvetleri için T-7A programında ciddi zorluklar yaşıyor: fırlatma koltuğu arızaları, kanat titreşimi, yazılım hataları ve oksijen sistemi sorunları gibi problemler devam ediyor. Şirket, 2025’in son iki çeyreğinde 1,7 milyar dolar zarar yazdı. İlk uçak Aralık 2025’te teslim edilmesine rağmen tam operasyonel kabiliyet 2027’ye ertelendi. Donanma için sıfırdan uyarlama seçeneği Boeing’e mantıklı gelmedi.

İhalede iki uçak kaldı

Boeing, yarıştan çekilen ilk büyük oyuncu değil. Lockheed Martin de 23 Nisan 2026’da, Güney Koreli ortağı KAI ile birlikte sunduğu TF-50N teklifini geri çekmişti. Böylece geriye iki rakip kaldı:

Sierra Nevada Corporation (SNC) – Freedom Trainer: Tamamen yeni bir tasarım. Çift Williams FJ44 motorlu, uçak gemisi iniş-kalkış kabiliyetine sahip olduğu iddia ediliyor. Uçuş saati maliyeti yaklaşık 4.500 dolar seviyesinde tutulması hedefleniyor.

Boeing, T-7’yi ABD Donanması eğitim uçağı projesinden çekti
Sierra Nevada Corporation Freedom Trainer adını verdiği tasarım ile ABD Donanması’nın eğitim uçağı ile ihalesinde.

Textron / Leonardo – M-346N: Kanıtlanmış bir platform (dünyada 100.000+ uçuş saati). Dörtlü yedekli fly-by-wire sistemi ve yapay zeka destekli eğitim özellikleri öne çıkıyor. ABD’de son montaj yapılacak.

Boeing, T-7’yi ABD Donanması eğitim uçağı projesinden çekti

Her iki kalan teklif de çift motorlu tasarımlar içeriyor; bu da güvenlik ve güvenilirlik açısından Donanma tarafından tercih ediliyor.

T-45C’ler hizmet ömrünün sonuna geliyor

T-45C Goshawk filosu hizmet ömrünün sonuna doğru geliyor. 1991’de başlayan projede son uçak 2009’da teslim edilmişti. BAE Systems’ın HAWK uçağından geliştirilen T-45C, operasyonda çeşitli sorunlar yaşamıştı.

ABD Donanması, Temmuz 2025’te bir hizmet ömrü uzatma programı başlatmıştı ancak zaman giderek daralıyor.

Boeing’in çekilmesiyle UJTS programı daha dar bir rekabete odaklanırken, kalan adaylar Donanmanın deniz operasyonlarına özel gereksinimlerini (korozyon direnci, gemiye uyum vb.) daha iyi karşılayabilecek konumda görünüyor.