Farnborough'da kapılarını açan havacılık fuarı, Türk savunma sanayisinin insansız sistemlerdeki iddiasını bir kez daha dünya sahnesine taşıdı. ASELSAN, entegre İHA yük ekosistemini İngiltere'de sergileyerek mürettebatsız platformlara yönelik sensör ve görev sistemlerini tek çatı altında sundu. Aynı gün Avrupa'dan gelen bir haber ise hava savunma tedarikindeki sıkıntıları gözler önüne serdi: Ukrayna'ya vaat edilen Skyranger sistemleri 2026'da teslim edilemedi. Atlantik'in öte yakasında Raytheon, Coyote anti-İHA füzesinin üretimini artırma kararını duyurdu; şirket, kapasiteyi gelecekte iki katına çıkarmayı hedefliyor.
Farnborough'da insansız sistemler ve hava gücü öne çıktı
Fuarda Rafael, LITENING 5 hedefleme podunu bu kez İHA savar rolüyle ön plana çıkardı; sistemi 28 hava kuvveti kullanıyor. Günün dikkat çeken başlıklarından biri de insanlı-insansız ortak uçuşlardı: Baykar ve Leonardo, insanlı ve insansız savaş uçaklarının ortak uçuş testlerini anlattı. İki şirketin K-SWARM programı kapsamında gerçekleştirdiği KIZILELMA ve M-346'nın tarihi uçuşunun detayları da aynı gün paylaşıldı.
Fuarın silah başlıklarında Birleşik Krallık'ın Protector İHA'sı, Paveway IV ve Brimstone 3 mühimmatları için kalifikasyon testleriyle gündeme gelirken MBDA, SPEAR füzesinin düşük hızlı ilk üretimine başladığını ve F-35B entegrasyon çalışmalarını ilerlettiğini açıkladı. Washington'da Başkan Trump'ın açıklamalarına göre yeni VC-25B başkanlık uçağı, Hava Kuvvetleri Birini güçlendirmek amacıyla hizmetten çıkarılacak. Birleşik Krallık'ın eğitim uçağı yarışında ise BAE Systems, Boeing ve Saab, T-7 teklifi için ortaklık anlaşmasına imza attı.
Dron tehdidine karşı savunma yarışı hızlanıyor
Coyote kararı, ucuz dronlara karşı Batılı orduların hızlandırdığı yatırımların son halkası oldu. ABD Deniz Piyadeleri, Texas merkezli bir firmanın geliştirdiği yapay zeka destekli robotik silah montajını envantere aldı. Skyranger cephesindeki gecikme, Leopard şasisi üzerine kurulu sistemlerin Ukrayna'ya ulaşmasını bekleyenler açısından hayal kırıklığı yarattı. İsrail şirketi Axon Vision, elektronik karıştırmaya büyük ölçüde bağışık lif optik FPV dronları durdurmaya aday yeni çözümünü tanıttı. Hollandalı Destinus ise Avrupa'nın entegre hava savunmasındaki boşlukları kapatmayı hedefleyen füze önleyici sistemini görücüye çıkardı. Sensör tarafında ise 1967'den bu yana faaliyet gösteren RICOR'un minyatür kriyojenik soğutucuları, İsrail'in elektro-optik sistemlerinin kalbinde yer alıyor.
Ukrayna'dan Pasifik'e uzanan gerilim hattı
Kiev'in sahaya sürdüğü Neptune seyir füzesinin Rusya'daki petrol tesisleri, limanlar ve silah fabrikalarına yönelik saldırı kaydı, Ukrayna savunma sanayisinin en önemli başarılarından biri olarak değerlendiriliyor. Varşova yönetimi ise Rusya'nın Ukrayna'dan ele geçirdiği insansız hava araçlarını Polonya ve Baltık ülkelerine karşı kullanabileceği uyarısında bulundu. Pasifik'te gerilim tırmandı: Çin ve Rusya deniz kuvvetleri, Japonya'nın özel ekonomik bölgesinde ortak atışlı tatbikat düzenledi; Tokyo gelişmeyi yakından izlediğini duyurdu. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Filipinler'de Çin'in Güney Çin Denizi'ndeki 'tehlikeli ve saldırgan' eylemlerini kınadı.
Washington ayrıca savunma sanayii tedarik zincirinde Çin'den ham madde alımına izin veren muafiyetleri mercek altına aldı; Başkan Trump'ın talimatıyla tedarik zinciri yakın takibe girecek. Haftalık uçak gemisi takip raporu, Amerika'nın konuşlandırılmış uçak gemisi gruplarının güncel konumunu ortaya koyarken SETA tarafından yayımlanan Avrupa güvenlik mimarisi raporu kıta ülkelerinin farklı tehdit algılarını ve askeri stratejilerini inceledi.
Türk sanayisinden Afrika açılımı ve yeni yatırımlar
Yurt içinde günün öne çıkan başlığı denizcilikti: Türkiye Gemi İnşa Sanayicileri Birliği, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı desteğiyle yürütülen programla Afrika pazarına açılıyor. Eğitim tarafında Türk Hava Yolları, HAVELSAN ile yeni simülatörlerin tedariki için sözleşme imzaladı. HAVELSAN'ın Doğu Akdeniz Gemi Trafik Hizmetleri Projesi kapsamında KKTC için geliştirdiği yapay zeka destekli deniz gözetleme sistemi de günün dikkat çeken haberleri arasındaydı. Mühimmat cephesinde MKE, turbojet motorlu yeni nesil mühimmat ve motoru yerli olarak geliştireceğini duyurdu. Sektör takviminde ise SEDEC 2026, 1-3 Aralık'ta Ankara'da 60'tan fazla ülkeden tedarik makamını Türk KOBİ'leriyle buluşturmaya hazırlanıyor.
Küresel sanayi gündeminde Planet Labs, İngiliz savunma ve bilim kurumlarıyla iş birliğini derinleştirmek üzere Londra ofisini açtı; Magellan Aerospace, Kanada Silahlı Kuvvetleri için M72 anti-tank silahı üretim sözleşmesini kazandı; Rhoads Industries ise Electric Boat ile denizaltı endüstrisini 2035'e kadar genişletecek 2,5 milyar dolarlık anlaşmaya imza attı. İngiltere Kraliyet Hava Kuvvetleri, otonom insansız deniz aracını nakliye uçağından paraşütle denize indirerek yeni bir konuşlandırma yöntemini denedi. Güney Kore, teknoloji şirketleriyle iş birliği içinde savunmada yapay zeka destekli çözümlere hız verirken Value Gateway Capital gibi girişimler, akıllı sermaye ile savunma şirketleri arasında köprü kuruyor.
Günün tablosu, insansız platformlardan hava savunmaya uzanan küresel rekabetin hem fuar salonlarında hem sahada hız kesmeden sürdüğünü gösteriyor. Teslimat gecikmeleri ve tedarik zinciri hamleleri ise önümüzdeki dönemin sektör gündemini belirleyecek başlıklar olarak öne çıkıyor.
