Asya-Pasifik'ten Doğu Avrupa'ya uzanan füze gündeminin en dikkat çekici halkası, Tayvan'ın ilk hipersonik füzesi Qingtian'ın 2027 mali yılında seri üretime geçebileceğinin duyurulması oldu. 1.200 ila 2.000 kilometre menzile sahip olduğu belirtilen füze, Ada'nın caydırıcılık kapasitesinde yeni bir eşik anlamına geliyor. Aynı saatlerde Tahran'dan gelen açıklamada İran'ın Ukrayna'ya yönelik üç hedefi vurmak için balistik füze saldırısı hazırlığı yaptığı öne sürüldü; bu iddia, savaşın füze boyutunu yeniden manşete taşıdı. Sanayi cephesinde ise Alman RENK Group, 2026'nın ilk yarısında 1,39 milyar dolarlık rekor sipariş aldığını açıkladı.
Ukrayna ekseninde sertleşen füze denklemi
İran'ın açıklaması, Kiev'in hava savunma sıkıntısıyla aynı güne denk geldi. Rus balistik füzelerine karşı mühimmat sıkıntısı çeken Ukrayna'nın talebine Washington'dan olumsuz yanıt geldi: ABD, Ukrayna'nın Patriot füzesi talebini reddetti. Moskova'nın elini rahatlatması muhtemel bir başka gelişme ise Pyongyang'dan: Kuzey Kore, Rusya'ya tedarik ettiği Hwasong-11 kısa menzilli balistik füzelerini üreten fabrikasına yeni bir tesis ekledi. Ukrayna askeri istihbaratına göre Kuzey Kore'nin Rusya'ya füze tedarik etmesi hâlinde bu durum Ukrayna için büyük bir tehlike oluşturacak.
Gerilim NATO sınırına da taştı. Polonya Başbakanı Donald Tusk, bir Rus Kh-101 seyir füzesinin Ukrayna'ya yönelik toplu saldırı sırasında Polonya hava sahasına 100 kilometre girebileceği uyarısında bulundu. Buna karşılık savaşın Moskova'ya maliyeti ağırlaşıyor: Değerlendirmelere göre Rusya'nın silah sanayisinde kriz derinleşiyor; Ukrayna'daki savaş beklenenin aksine sanayiyi canlandırmadı, yabancı satışlar geriledi.
Washington'dan test sahalarına yeni nesil sistemler
ABD füze savunma mimarisindeki zayıf halkaları tespit etmek için Northrop Grumman'ın OUTMATCH sistemi kullanılıyor; sistem, füze savunma angajmanlarını simüle ederek zayıf bağlantıları ortaya çıkarıyor. Kara ateş gücü tarafında ise Amerikan Ordusu, gelecekteki uzun menzilli hassas ateş ihtiyacı için DeepFires insansız füze atarını değerlendiriyor.
Elektronik harp alanında L3Harris, Viper Shield sistemini F-16C ve F-16D uçaklarında test etti; testler sistemin uçakla entegrasyonunu doğruladı. İsrail'den de dikkat çekici bir deneme haberi geldi: Erez Defense Solutions, gizli bir kapsül silaha sahip hava savunma sistemini test ettiğini duyurdu.
Baltık'tan Körfez'e Avrupa savunması
Baltık'ta Finlandiya Donanması, Pohjanmaa sınıfının son korvetinin omurgasını kızağa koydu; dört korvet aynı anda inşa ediliyor ve gemiler denizde göreve hazırlanıyor. Körfez'de ise İtalya, artan dron ve füze tehditlerine karşı Eurofighter F-2000A savaş uçakları ile SAMP/T hava savunma sistemini bölgeye sevk etti. Avrupa savunma sanayisinin sipariş görünümünü ise RENK'in bilançosu özetliyor: Şirketin yılın ilk yarısında kaydettiği 1,39 milyar dolarlık sipariş alımı, kıtada artan savunma harcamalarının tedarik zincirine yansıdığını gösteriyor.
Ankara'da YAŞ gündemi
Günün Ankara ayağında Yüksek Askerî Şûra vardı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın başkanlığındaki Şûra üyeleri Anıtkabir'i ziyaret etti. Açıklanan kararlara göre Hava Kuvvetleri Komutanlığına Hava Orgeneral Rafet Dalkıran atandı; yeni terfi ve atamalar da kamuoyuyla paylaşıldı.
Füze tedariğinde Avustralya'nın AIM-260 hamlesi, Washington'da stok kaygısı
Avustralya, hava üstünlüğünü yeni nesil füzelerle tahkim etme yolunda önemli bir adım attı. Canberra yönetimi, AIM-260 JATM füzesini yaklaşık 736 milyon dolarlık bir anlaşmayla sipariş ediyor; gün içinde yayımlanan bir diğer haberde ise yaklaşık 518 milyon dolar değerindeki yeni nesil AIM-260 tedarik paketinin ayrıntıları yer aldı. İki gelişme birlikte, Avustralya'nın ABD ile füze iş birliğinin hem hacim hem de kapsam bakımından genişlediğine işaret ediyor.
Bu sipariş dalgası, Washington'da giderek yükselen bir kaygıyla aynı döneme denk geldi. ABD'nin füze stoklarındaki azalma, İran'daki savaşın yarattığı tüketim nedeniyle ülkenin savunma ve saldırı kabiliyetine dair soruları beraberinde getiriyor. Stok baskısı üretim tarafında da karşılık buluyor: ABD Ordusu, Hydra-70 roketinin üretimini çeşitlendirmek için dört yeni şirketle sözleşme imzaladı. Sahadaki dengeyi koruma çabası ise İsrail ve ABD'nin Arrow füze savunma sistemiyle İran ve Yemen kaynaklı balistik tehditlere karşı savunmayı güçlendirmesinde görülüyor.
Avrupa kanadındaki tablo da benzer bir eğilime işaret ediyor: MBDA'nın 48 milyar euroluk sipariş birikimi ve 5 milyar euroluk yatırım planı, kıtada füze sektörünün yıllarca sürecek bir büyüme döngüsüne girdiğini gösteriyor. Savaşın sürdüğü cephede ise Ukrayna, Rus drone ve füzelerini önlemek için hava savunma stratejilerini yeniliyor; bu çaba, küresel füze talebini besleyen bir diğer dinamik olarak öne çıkıyor.
ASELSAN'dan üretim atağı, Ankara'dan yetkinlik hamlesi
Günün öne çıkan kurumsal gelişmesi ASELSAN'dan geldi. Şirket, Oğulbey Teknoloji Üssü'nün ilk fazını devreye alarak üretim adedini 400 bine çıkarmayı öngören yeni üretim ve yatırım planlarını açıkladı. Hamle, Türkiye'nin hava savunma mimarisindeki büyük resimle birlikte okunuyor: Çelik Kubbe Projesi, Türkiye'nin hava sahasına yönelik tehditlere karşı geliştirdiği millî entegre hava savunma yapısını katmanlı biçimde somutlaştırıyor. Kara araçları tarafında ise zırhlı muharebe ve tank sistemlerindeki yerli kabiliyetler, “çelikten irade” vurgusuyla yeniden gündeme taşındı.
Kapasite yalnızca tesisle değil, insan kaynağıyla da büyüyor. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün'ün duyurduğu Millî Yetkinlik Hamlesi, genç yetenekleri sektöre kazandırmayı hedeflerken; Çorum Sungurlu'da yürütülen program savunma sanayisinin ihtiyaç duyduğu nitelikli iş gücünün Anadolu'da yetiştirilmesine odaklanıyor. Kurumsal gündemde iki başlık daha dikkat çekti: Kocatepe muhribinin batışına dair sorular yeniden tartışmaya açılırken, Millî Savunma Bakanlığı'nın haftalık basın bilgilendirme toplantısında Anafartalar Zaferi başta olmak üzere güncel konular ele alındı.
Üretim hatlarında küresel kaymalar
Avrupa'nın doğusunda Polonya, ABD'de üretilen son F-35PL savaş uçağını teslim almaya hazırlanıyor; üretimin bundan sonraki aşaması İtalya'ya taşınacak. Atlantik'in öte yakasında ise BWXT, PCG'yi satın alarak ABD'deki deniz kuvvetleri nükleer üretim kapasitesini artırıyor. İki gelişme, tedarik zincirlerinde ve üretim coğrafyasında yaşanan yeniden konumlanmanın hız kazandığını ortaya koyuyor.
Özetle günün ikinci yarısı, füze tedariğindeki yoğunlaşma ile üretim kapasitesine yönelik yatırımların aynı eksende buluştuğu bir tablo çizdi. Stoklar azalırken siparişlerin ve tesis yatırımlarının artması, sektörün yeni döneminin ana karakteri olmaya aday görünüyor.
